Short Reads

Wetsvoorstel organisatie hoogste bestuursrechtspraak ingetrokken

Wetsvoorstel organisatie hoogste bestuursrechtspraak ingetrokken

Wetsvoorstel organisatie hoogste bestuursrechtspraak ingetrokken

21.11.2016

De regering heeft het wetsvoorstel Wet organisatie hoogste bestuursrechtspraak op 16 november 2016 ingetrokken. Aanleiding daarvoor is dat de regering zich niet kon verenigen met een aantal door de Tweede Kamer aangenomen amendementen, omdat die niet met de essentie van het wetsvoorstel verenigbaar zijn.

Achtergrond en kern van het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel was een uitwerking van een passage uit het regeerakkoord Bruggen slaan uit 2012 van coalitiepartners VVD en PvdA. In dit regeerakkoord stond namelijk de tekst: “De Raad van State wordt gesplitst in een rechtsprekend deel en een adviserend deel. Het rechtsprekende gedeelte wordt samengevoegd met de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het Bedrijfsleven.” Lange tijd was onduidelijk hoe deze passage concreet uitgewerkt zou worden. Uiteindelijk heeft deze passage geleid tot het wetsvoorstel Wet organisatie hoogste bestuursrechtspraak.

Het wetsvoorstel beoogde in de kern de volgende vier zaken te regelen:

  • het College van Beroep voor het bedrijfsleven zou worden opgeheven;
  • de Centrale Raad van Beroep zou worden opgeheven;
  • de rechtsmacht van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zou worden uitgebreid met de zaken die nu vallen onder het College van Beroep voor het bedrijfsleven;
  • de zaken die nu vallen onder de Centrale Raad van Beroep zouden overgaan naar de gerechtshoven, met de mogelijkheid van cassatie bij de Hoge Raad.

Met deze wijzigingen wilde de regering het stelsel van bestuursrechtspraak overzichtelijker maken en de rechtseenheid bevorderen.

De achtergrond en de kern van het wetsvoorstel zijn al eerder en meer uitgebreid in een Stibbeblogbericht aan de orde gekomen.

Aanleiding intrekking wetsvoorstel

De aanleiding voor de regering om het wetsvoorstel in te trekken, is erin gelegen dat de Tweede Kamer een aantal amendementen heeft aangenomen die de regering met klem had ontraden.

Het gaat hier in de eerste plaats om een amendement dat ertoe strekt dat de leden van de grondwettelijke Raad van State niet in de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kunnen worden benoemd. De regering had dit amendement ontraden omdat het afbreuk doet aan de waarborging van de eenheid van de Raad van State  en omdat de gelijkwaardigheid van de Afdeling advisering en de Afdeling bestuursrechtspraak erdoor in het geding komt.

In de tweede plaats is een amendement aangenomen dat ertoe strekt om de rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep onder te brengen bij een nieuw gerechtshof, genaamd ‘Sociaal bestuursrechtelijk gerechtshof’. Volgens de regering is dit amendement in strijd de keuzes die de wetgever eerder heeft gemaakt bij de herziening van de gerechtelijke kaart. Elk gerechtshof is in staat om alle specialisaties zelfstandig te behandelen. Er is volgens de regering geen reden om hiervan af te wijken voor delen van de bestuursrechtspraak.

Ten slotte heeft de regering afgeraden een amendement dat ertoe strekt de rechtspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven te concentreren bij het Gerechtshof Den Haag. De reden daarvoor is dat dit amendement in strijd is met het uitgangspunt van het wetsvoorstel.

De bezwaren tegen deze amendementen zijn voor de regering zo zwaarwegend dat zij er de voorkeur aan heeft gegeven het wetsvoorstel in te trekken.

Wat nu? Rechtseenheidsvoorziening blijft noodzakelijk

De vraag rijst welke gevolgen de intrekking van het wetsvoorstel heeft. Liggen alle opties nu weer open? Een belangrijk nadeel van de huidige inrichting van de bestuursrechtspraak met vier hoogste bestuursrechters is dat er risico’s bestaan voor de rechtseenheid. Het gaat hier zowel om rechtseenheid  binnen het bestuursrecht, als om rechtseenheid tussen het bestuursrecht en de andere rechtsgebieden, zoals het privaatrecht en het strafrecht. Het ingetrokken wetsvoorstel beoogde nu juist onder meer de rechtseenheid te bevorderen.

In augustus 2016 heeft de Commissie rechtseenheid bestuursrecht in het licht van het wetsvoorstel Wet organisatie hoogste bestuursrechtspraak voorstellen gedaan ter bevordering van de rechtseenheid in het (bestuurs)recht. De commissie stelde een gedifferentieerde aanpak voor. De regering was voornemens de voorstellen van de commissie over te nemen door die deel te laten uitmaken aan het wetsvoorstel tot invoering van de Wet organisatie hoogste bestuursrechtspraak. Nu het wetsvoorstel Wet organisatie hoogste bestuursrechtspraak is ingetrokken, zal een dergelijke invoeringswet achterwege blijven.

Hierdoor blijft de bestaande lacune in een noodzakelijke rechtseenheidsvoorziening binnen het bestuursrecht bestaan. Het verdient aanbeveling dat een dergelijke voorziening alsnog wordt gerealiseerd. De voorstellen gedaan door de Commissie rechtseenheid bestuursrecht kunnen daarbij dienstbaar zijn.

Het advies van de Commissie rechtseenheid bestuursrecht is meer uitgebreid besproken in een blogbericht van Tom Barkhuysen.

Related news

11.01.2022
Webinar "Trends en ontwikkelingen in het bestuurs- en omgevingsrecht"

Seminar - Tijdens een webinar op donderdag 20 januari, 15.00 – 17.00 uur, gaan de bestuursrechtadvocaten van Stibbe in op relevante trends en ontwikkelingen in het Bestuurs- en omgevingsrecht. Er wordt teruggekeken op de belangrijkste ontwikkelingen van afgelopen jaar en u wordt geïnformeerd over wat u in 2022 kunt verwachten.

Read more

03.01.2022
Supreme Court clarifies rent reductions for catering and retail businesses during corona period

Short Reads - On 24 December 2021, the Supreme Court ruled on the preliminary questions of the District Court of Limburg. In these preliminary ruling proceedings, the key question was – in brief – whether tenants of business premises as referred to in Section 7:290 of the Dutch Civil Code (such as hotels, restaurants, cafes and shops) are entitled to a rent reduction as a result of government measures in connection with the corona pandemic and, if so, how that rent reduction should be calculated.  

Read more

06.01.2022
Evenredige vertegenwoordiging van generaties

Short Reads - Wie aan het einde van het jaar de verkiezing van de muziek Top 2000 een beetje volgt, weet waar de schoen wringt als het gaat om evenredige vertegenwoordiging van de diverse generaties in onze maatschappij. In de bovenste regionen van deze Top 2000 zijn bands uit de jaren zestig, zeventig en tachtig van de vorige eeuw steevast oververtegenwoordigd. Wel veel rock, maar weinig rap. 

Read more

03.01.2022
Hoge Raad schept duidelijkheid over huurkortingen in coronatijd voor horeca en winkeliers

Short Reads - Op 24 december 2021 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan naar aanleiding van de prejudiciële vragen van de rechtbank Limburg. In deze prejudiciële procedure stond – kort gezegd – de vraag centraal of huurders van 290-bedrijfsruimten (zoals bijvoorbeeld hotels, restaurants, cafés en winkels) als gevolg van overheidsmaatregelen in verband met de coronapandemie aanspraak kunnen maken op vermindering van de huurprijs, en zo ja hoe die vermindering moet worden berekend. 

Read more

06.01.2022
De Belgische Raad van State draait de sluiting van culturele instellingen vanwege de coronacrisis terug: een relevante uitspraak voor het Nederlandse coronabeleid

Short Reads - Vanwege de coronacrisis neemt de overheid in België maatregelen, die deels vergelijkbaar zijn met de coronamaatregelen in Nederland. Een van deze maatregelen is de sluiting van binnenruimtes van culturele instellingen. De hoogste bestuursrechter in België – de Raad van State –  heeft deze maatregel tijdelijk geschorst. In dit blogbericht beantwoord ik de vraag welke relevantie deze uitspraak voor de Nederlandse praktijk heeft.

Read more