Articles

Less is more? Over de Vlaamse betonstop

Betonstop Vlaanderen: krachtlijnen

Less is more? Over de Vlaamse betonstop

19.12.2016 BE law

Het Witboek 'Beleidsplan Ruimte Vlaanderen' kondigt het nieuwe beleid over de ruimtelijke ontwikkeling van Vlaanderen aan. Het bewaren van open ruimte vormt hét speerpunt. Een betonstop vanaf 2040, herontwikkeling van bestaande ruimte, kernversterking en alternatieve woonvormen moeten daarbij helpen. Op een echt concrete invulling van de veelbesproken betonstop, is het nog even wachten.

Le nouveau Witboek BRV est arrivé 

Het beleid over de ruimtelijke ontwikkeling en organisatie van Vlaanderen in de komende decennia krijgt steeds meer vorm. Eind november 2016 keurde de Vlaamse Regering het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) goed. Hiermee is de tweede fase richting een beleid voor de ruimte in Vlaanderen bereikt. De eerste fase (het Groenboek) dateerde al van 2012.

Transformatiebeleid: voornaamste krachtlijnen

Eén van de belangrijkste doelstellingen in het Witboek is de omschakeling van een uitbreidingsbeleid naar een transformatiebeleid. De traditionele aanpak waarbij de open ruimte steeds verder wordt aangesneden, moet op termijn plaats ruimen voor een aanpak die het ruimtelijk rendement binnen het bestaande ruimtebeslag verhoogt.

Met andere woorden: minder versnippering en dichtere verweving.

Hierdoor zal de druk op de open ruimte in Vlaanderen verminderen en zal voldoende kwalitatieve ruimte gevrijwaard blijven voor landbouw, natuur en water. Deze functies zijn onmisbaar aangezien ze zorgen voor onder meer voedselvoorziening (landbouw), biodiversiteit, leefbaarheid en recreatie (natuur) en de beperking van overstromingsrisico’s (water).

a) Betonstop tegen 2040

Veruit het meest in de media aan bod gekomen aspect van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen, is de zogenaamde "betonstop". Het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen voorziet namelijk in een afbouw van bijkomende ruimte-inname.

De ruimte ingenomen door huisvesting, industriële en commerciële activiteiten, transportinfrastructuur enz., bedraagt momenteel 33% in Vlaanderen. 14% daarvan is ook werkelijk verhard. Dagelijks wordt er 6 hectare extra ruimte ingenomen. Aan dit tempo, bedraagt de ingenomen (maar niet noodzakelijk verharde) ruimte tegen 2050 41,5 tot 50 %.

De betonstop houdt een gefaseerd voorstel in:

  • tegen 2025 moet de bijkomende ruimte-inname dalen tot 3 ha per dag;
  • tegen 2040 moet de bijkomende ruimte-inname dalen tot 0 ha per dag.

De vraag rijst wat de implicaties van deze afbouw zijn voor gronden die momenteel een bestemming hebben die bebouwing toelaat. Hierop biedt het Witboek nog geen antwoord, zodat het daarvoor wachten is op de volgende fase in het beleidsplan.

b) Herontwikkeling van bestaande oppervlakte

Vanaf 2040 mag dus in principe geen nieuwe open ruimte worden aangesneden. Projectontwikkeling dient in de toekomst vooral te gebeuren op al gebruikte, maar onderbenutte of verouderde terreinen. Dergelijke gronden bevinden zich op bepaalde havengebieden, bedrijventerreinen of woonwijken.

Ongeveer 134.000 ha, bijna 10 % van de oppervlakte in Vlaanderen, komt in aanmerking voor herontwikkeling. Voor het verhogen van het ruimtelijk rendement van deze gebieden plant het Witboek snellere procedures, eenvoudigere regelgeving en betere instrumenten.

c) Kernontwikkeling: weg met de lintbebouwing, leve de kern

Het Witboek legt voor de doelstelling van een beter ruimtelijk rendement tevens de nadruk op het tegengaan van versnippering door een sterkere ontwikkeling van stads- en dorpskernen. Voor dorpskernen in landelijk gebied zijn het voorzieningenniveau (scholen, ziekenhuizen, buurtwinkels, enz.) en de ligging ten aanzien van knooppunten van verkeer (luchthavens, treinstations, bushaltes en zelfs fietsinfrastructuur) bepalend voor de ontwikkelingsmogelijkheden.

De bedoeling is om het voorzieningenniveau in verhouding met de zorg- en welzijnsbehoeften van de bewoners te laten ontwikkelen. Publieke voorzieningen gelden als een geïntegreerd onderdeel van (her)ontwikkelingsprogramma.

d) Moderne woonvormen voor meer ruimtelijk rendement

Ook bepaalde woonvormen kunnen bijdragen tot een beter ruimtelijk rendement. Zo zal compacter en verdicht wonen worden gestimuleerd. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan woonvormen die tegemoetkomen aan de veranderende samenstelling van de bevolking, zoals groepswonen, meer-generatie-wonen, gemeenschappelijk wonen of zorgwonen. Bovendien moet aandacht worden besteed aan woonwijken met voldoende sociale mix, met het oog op de sociale cohesie.

En nu?

Het Witboek is slechts een beleidsverklaring van de Vlaamse Regering. Voor concretere maatregelen die de visie in dit Witboek kunnen realiseren, zijn verdere stappen vereist. 

De volgende fase richting nieuw beleid over de ruimtelijke ontwikkeling is het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Dit zal bestaan uit de strategische visie en beleidskaders op de volgende vlakken:

  • ruimtelijk rendement en ruimtebeslag;
  • robuuste en samenhangende open ruimte;
  • ruimte voor energie;
  • logistiek netwerk;
  • ruimtelijke ruggengraat voor een internationaal concurrentiële economie;
  • provinciale, bovenlokale en lokale programmering.

Het is raadzaam om het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen goed op te volgen. Er komt een openbaar onderzoek waar iedereen zijn stem kan laten horen. Wellicht zal het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen pas echt duidelijkheid geven over de (financiële of andere) gevolgen voor eigenaars van bebouwbare gronden. 

Op de concrete impact van de betonstop is het dus nog even wachten. De transformatieplannen klinken alvast erg ambitieus en doen een beetje aan de ruimtelijke ordening van de Noorderburen denken.

 

 

Alle rechten voorbehouden. De inhoud van deze publicatie werd zo nauwkeurig mogelijk samengesteld. Wij kunnen echter geen enkele garantie bieden over de nauwkeurigheid en volledigheid van de informatie die deze publicatie bevat. De in deze publicatie behandelde onderwerpen werden enkel en alleen voor informatieve doeleinden voorbereid en ter beschikking gesteld door Stibbe. Ze bevat geen juridisch of andersoortig professioneel advies en lezers mogen geen actie ondernemen op basis van de informatie in deze publicatie zonder voorafgaandelijk een raadsman te hebben geconsulteerd. Stibbe is niet aansprakelijk voor eventuele acties of beslissingen die door de lezer zijn genomen na lezen van de publicatie. Het raadplegen van deze publicatie doet geenszins een advocaat-cliënt-relatie tussen Stibbe en de lezer ontstaan. Deze publicatie dient enkel voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik is verboden.

 

Team

Related news

08.08.2018 NL law
Het beginsel van gelijke kansen geldt ook bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen

Short Reads - Bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen door het bestuur moet op enigerlei wijze aan (potentiële) gegadigden ruimte moet worden geboden om naar de beschikbare middelen mee te dingen. Deze toepassing van het gelijkheidsbeginsel gaat zo ver dat onder omstandigheden het rechtszekerheidsbeginsel ervoor moet wijken. Dit blijkt uit een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 11 juli 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:2310).

Read more

27.07.2018 NL law
Conclusie AG programma aanpak stikstof: het PAS als instrument is veelbelovend, maar twijfel of het voldoet aan de Habitatrichtlijn. De ADC-toets als creatieve oplossing om het PAS in stand te kunnen houden?

Articles - Advocaat-Generaal ("AG") Kokott heeft op 25 juli 2018 een conclusie genomen over de vragen van de Afdeling bestuursrechtspraak over het programma aanpak stikstof. Een dergelijk programma kan op zichzelf voldoen aan de Habitatrichtlijn. Knelpunt ziet de AG in het vooruitlopen op de positieve effecten van te treffen reductiemaatregelen. Verder geeft de AG als handreiking mee gebruik te maken van de zogeheten ADC-toets.

Read more

08.08.2018 BE law
Modification du contenu de la notice d'évaluation et de l’étude d’incidences en Région wallonne

Articles - Un décret du 24 mai 2018 modifie sur plusieurs points le régime de l'évaluation des incidences des projets sur l'environnement en droit wallon. Ce décret allège, d’une part, le contenu de la notice d'évaluation des incidences sur l'environnement et renforce, d’autre part, le contenu de l'étude d'incidences. Il est applicable aux demandes de permis introduites depuis le 16 juin 2018.

Read more

23.07.2018 NL law
De gewijzigde Klimaatwet; wat staat er in?

Short Reads - Op 27 juni 2018 is een gewijzigd voorstel voor de Klimaatwet gepresenteerd aan de Tweede Kamer (zie hier). In eerdere blogberichten bespraken wij de verhouding tussen de Klimaatwet en het Klimaatakkoord (zie hier) en het oorspronkelijke initiatiefwetsvoorstel van Klaver en Samsom in 2016 (zie hier).

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring