Articles

Less is more? Over de Vlaamse betonstop

Betonstop Vlaanderen: krachtlijnen

Less is more? Over de Vlaamse betonstop

19.12.2016 BE law

Het Witboek 'Beleidsplan Ruimte Vlaanderen' kondigt het nieuwe beleid over de ruimtelijke ontwikkeling van Vlaanderen aan. Het bewaren van open ruimte vormt hét speerpunt. Een betonstop vanaf 2040, herontwikkeling van bestaande ruimte, kernversterking en alternatieve woonvormen moeten daarbij helpen. Op een echt concrete invulling van de veelbesproken betonstop, is het nog even wachten.

Le nouveau Witboek BRV est arrivé 

Het beleid over de ruimtelijke ontwikkeling en organisatie van Vlaanderen in de komende decennia krijgt steeds meer vorm. Eind november 2016 keurde de Vlaamse Regering het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) goed. Hiermee is de tweede fase richting een beleid voor de ruimte in Vlaanderen bereikt. De eerste fase (het Groenboek) dateerde al van 2012.

Transformatiebeleid: voornaamste krachtlijnen

Eén van de belangrijkste doelstellingen in het Witboek is de omschakeling van een uitbreidingsbeleid naar een transformatiebeleid. De traditionele aanpak waarbij de open ruimte steeds verder wordt aangesneden, moet op termijn plaats ruimen voor een aanpak die het ruimtelijk rendement binnen het bestaande ruimtebeslag verhoogt.

Met andere woorden: minder versnippering en dichtere verweving.

Hierdoor zal de druk op de open ruimte in Vlaanderen verminderen en zal voldoende kwalitatieve ruimte gevrijwaard blijven voor landbouw, natuur en water. Deze functies zijn onmisbaar aangezien ze zorgen voor onder meer voedselvoorziening (landbouw), biodiversiteit, leefbaarheid en recreatie (natuur) en de beperking van overstromingsrisico’s (water).

a) Betonstop tegen 2040

Veruit het meest in de media aan bod gekomen aspect van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen, is de zogenaamde "betonstop". Het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen voorziet namelijk in een afbouw van bijkomende ruimte-inname.

De ruimte ingenomen door huisvesting, industriële en commerciële activiteiten, transportinfrastructuur enz., bedraagt momenteel 33% in Vlaanderen. 14% daarvan is ook werkelijk verhard. Dagelijks wordt er 6 hectare extra ruimte ingenomen. Aan dit tempo, bedraagt de ingenomen (maar niet noodzakelijk verharde) ruimte tegen 2050 41,5 tot 50 %.

De betonstop houdt een gefaseerd voorstel in:

  • tegen 2025 moet de bijkomende ruimte-inname dalen tot 3 ha per dag;
  • tegen 2040 moet de bijkomende ruimte-inname dalen tot 0 ha per dag.

De vraag rijst wat de implicaties van deze afbouw zijn voor gronden die momenteel een bestemming hebben die bebouwing toelaat. Hierop biedt het Witboek nog geen antwoord, zodat het daarvoor wachten is op de volgende fase in het beleidsplan.

b) Herontwikkeling van bestaande oppervlakte

Vanaf 2040 mag dus in principe geen nieuwe open ruimte worden aangesneden. Projectontwikkeling dient in de toekomst vooral te gebeuren op al gebruikte, maar onderbenutte of verouderde terreinen. Dergelijke gronden bevinden zich op bepaalde havengebieden, bedrijventerreinen of woonwijken.

Ongeveer 134.000 ha, bijna 10 % van de oppervlakte in Vlaanderen, komt in aanmerking voor herontwikkeling. Voor het verhogen van het ruimtelijk rendement van deze gebieden plant het Witboek snellere procedures, eenvoudigere regelgeving en betere instrumenten.

c) Kernontwikkeling: weg met de lintbebouwing, leve de kern

Het Witboek legt voor de doelstelling van een beter ruimtelijk rendement tevens de nadruk op het tegengaan van versnippering door een sterkere ontwikkeling van stads- en dorpskernen. Voor dorpskernen in landelijk gebied zijn het voorzieningenniveau (scholen, ziekenhuizen, buurtwinkels, enz.) en de ligging ten aanzien van knooppunten van verkeer (luchthavens, treinstations, bushaltes en zelfs fietsinfrastructuur) bepalend voor de ontwikkelingsmogelijkheden.

De bedoeling is om het voorzieningenniveau in verhouding met de zorg- en welzijnsbehoeften van de bewoners te laten ontwikkelen. Publieke voorzieningen gelden als een geïntegreerd onderdeel van (her)ontwikkelingsprogramma.

d) Moderne woonvormen voor meer ruimtelijk rendement

Ook bepaalde woonvormen kunnen bijdragen tot een beter ruimtelijk rendement. Zo zal compacter en verdicht wonen worden gestimuleerd. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan woonvormen die tegemoetkomen aan de veranderende samenstelling van de bevolking, zoals groepswonen, meer-generatie-wonen, gemeenschappelijk wonen of zorgwonen. Bovendien moet aandacht worden besteed aan woonwijken met voldoende sociale mix, met het oog op de sociale cohesie.

En nu?

Het Witboek is slechts een beleidsverklaring van de Vlaamse Regering. Voor concretere maatregelen die de visie in dit Witboek kunnen realiseren, zijn verdere stappen vereist. 

De volgende fase richting nieuw beleid over de ruimtelijke ontwikkeling is het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Dit zal bestaan uit de strategische visie en beleidskaders op de volgende vlakken:

  • ruimtelijk rendement en ruimtebeslag;
  • robuuste en samenhangende open ruimte;
  • ruimte voor energie;
  • logistiek netwerk;
  • ruimtelijke ruggengraat voor een internationaal concurrentiële economie;
  • provinciale, bovenlokale en lokale programmering.

Het is raadzaam om het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen goed op te volgen. Er komt een openbaar onderzoek waar iedereen zijn stem kan laten horen. Wellicht zal het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen pas echt duidelijkheid geven over de (financiële of andere) gevolgen voor eigenaars van bebouwbare gronden. 

Op de concrete impact van de betonstop is het dus nog even wachten. De transformatieplannen klinken alvast erg ambitieus en doen een beetje aan de ruimtelijke ordening van de Noorderburen denken.

 

 

Alle rechten voorbehouden. De inhoud van deze publicatie werd zo nauwkeurig mogelijk samengesteld. Wij kunnen echter geen enkele garantie bieden over de nauwkeurigheid en volledigheid van de informatie die deze publicatie bevat. De in deze publicatie behandelde onderwerpen werden enkel en alleen voor informatieve doeleinden voorbereid en ter beschikking gesteld door Stibbe. Ze bevat geen juridisch of andersoortig professioneel advies en lezers mogen geen actie ondernemen op basis van de informatie in deze publicatie zonder voorafgaandelijk een raadsman te hebben geconsulteerd. Stibbe is niet aansprakelijk voor eventuele acties of beslissingen die door de lezer zijn genomen na lezen van de publicatie. Het raadplegen van deze publicatie doet geenszins een advocaat-cliënt-relatie tussen Stibbe en de lezer ontstaan. Deze publicatie dient enkel voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik is verboden.

 

Team

Related news

15.07.2019 NL law
Minister voor Rechtsbescherming bevestigt: De Awb kent twee vormen van preventieve handhaving

Short Reads - Op 21 juni 2019 heeft de Minister voor Rechtsbescherming (de "Minister") een aantal Kamervragen beantwoord over preventieve handhaving in het bestuursrecht. Deze Kamervragen gaan over twee vormen van preventieve handhaving: (i) handhaven wanneer een overtreding dreigt en (ii) handhaven wanneer een herhaling dreigt van een eerdere overtreding. Voor het toestaan van de eerste vorm van handhaving hanteren rechters een strengere maatstaf dan voor de tweede vorm.

Read more

15.07.2019 EU law
ICO to impose record-breaking fines for inadequate security measures and data breaches

Short Reads - Though the European data protection authorities have taken their time in enforcing the GDPR, two announcements by the ICO in the UK regarding proposed fines for British Airways and Marriott demonstrate that large fines are about to start landing regularly. Both of the substantial fines are to be handed out as a result of shortcomings in handling data breaches caused by cyber-attacks.

Read more

17.07.2019 BE law
EU Single-Use Plastics Directive is now in force: brief recap

Articles - Plastic is a significant and growing global concern. A recent study commissioned by WWF and carried out by the University of Newcastle, Australia, suggests that people are consuming around 2,000 tiny pieces of plastic every week (which is approximately 5 grams of plastic, the weight of a credit card).  In this context, the EU adopted a new directive aiming at tackling marine litter generated from 10 single-use plastic products and from abandoned fishing gear and oxo-degradable plastics. This is called the Single-Use Plastics Directive and has entered into force this month, on 2 July 2019.

Read more

11.07.2019 NL law
Niet nemen van een m.e.r.-beoordelingsbesluit kan leiden tot een kennelijk gegrond beroep en een 'kale vernietiging'

Short Reads - Een hard gelag voor de gemeenteraad van Rotterdam en de ontwikkelaar: bij uitspraak van 9 juli 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2298, verklaart de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State het beroep tegen het bestemmingsplan "De Nieuwe Wielewaal" zonder zitting kennelijk gegrond wegens het ontbreken van een m.e.r.-beoordelingsbesluit en vanwege een gebrekkige vormvrije m.e.r.-beoordeling. De sloop van 545 woningen en de nieuwbouw van 675 woningen lopen hierdoor grote vertraging op, omdat het bestemmingsplan eerst weer in ontwerp ter inzage moet worden gelegd.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring