Short Reads

Uitvoeringsdilemma’s bij de beëindiging van langdurige subsidierelaties en wettelijke taken

Uitvoeringsdilemma’s bij de beëindiging van langdurige subsidierelaties en wettelijke taken

Uitvoeringsdilemma’s bij de beëindiging van langdurige subsidierelaties en wettelijke taken

28.07.2014 NL law

De beëindiging van een langdurige subsidierelatie dient bijtijds te worden aangekondigd. Wanneer deze aankondiging plaatsvindt op een moment dat er nog onzekerheid bestaat over het voortbestaan van de daarmee samenhangende wettelijke taak, dan ontstaat er voor de subsidie-ontvangende instelling een dilemma: enerzijds is er een noodzaak tot het afbouwen van de subsidiebestedingen, terwijl anderzijds de wettelijke taak (vooralsnog) blijft bestaan.

Twee voorbeelden

Een voorbeeld van dit dilemma vormen de bureaus Jeugdzorg die op grond van de huidige Wet op de Jeugdzorg de taak hebben om jeugdzorg te verlenen, maar deze taak zullen verliezen na inwerkingtreding van de Jeugdwet. Op grond van die wet verkrijgen de gemeenten per 1 januari 2015 de jeugdzorgtaak. Gelet op het verdwijnen van hun wettelijke taak hebben onder meer Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel voortijdig de beëindiging van de subsidie aangekondigd. Het hiertegen door Stichting Bureau Jeugdzorg Overijssel ingestelde beroep is eerder door de rechtbank Overijssel op 3 februari 2014 gegrond verklaard (ECLI:NL:RBOVE:2014:432 en AB 2014, 143).

De Afdeling bestuursrechtspraak heeft recent op 2 juli 2014 het hoger beroep van 22 MEE-organisaties in een soortgelijke kwestie ongegrond verklaard ((ECLI:NL:RVS:2014:2463). De MEE-organisaties ondersteunen mensen met een beperking op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en ontvangen hiervoor subsidie van het Zorginstituut Nederland (voorheen genaamd: het College voor zorgverzekeringen). Hun wettelijke taak wordt met de inwerkingtreding van de nieuwe Wmo op 1 januari 2015 echter overgeheveld naar de gemeenten, zodat het Zorginstituut al in juli 2013 aanleiding zag om de beëindiging van de subsidie aan te kondigen.

De wettelijke criteria voor beëindiging van een langdurige subsidierelatie

Een langdurige subsidierelatie, zoals bij de MEE-organisaties en de bureaus Jeugdzorg aan de orde is, mag echter niet zonder meer worden beëindigd. Dit bepaalt artikel 4:51 Algemene wet bestuursrecht. Beëindiging van een langdurige subsidierelatie is pas toegestaan, wanneer (i) die beëindiging is ingegeven door ‘veranderde omstandigheden’ of ‘gewijzigde inzichten’, en (ii) er een ‘redelijke termijn’ tussen de aankondiging van de beëindiging en het moment van de daadwerkelijke beëindiging van de subsidierelatie in acht wordt genomen. Deze redelijke termijn moet de subsidieontvanger in staat stellen maatregelen te treffen om de gevolgen van de beëindiging van de subsidierelatie op te vangen en vangt aan op het moment van aankondiging dat de subsidierelatie zal worden beëindigd.

De subsidiestop wordt in de praktijk veelal al aangekondigd op een moment dat nog niet zeker is of de daarmee samenhangende wettelijke taak ook komt te vervallen. Ook is vaak de ingangsdatum van de benodigde wetswijziging nog onzeker. Instellingen of instanties die een wettelijke taak uitvoeren komen in dit verband vaak in een dilemma terecht: de subsidiebestedingen moeten al worden afgebouwd op een moment dat er nog wel een verplichting bestaat om de nog geldende wettelijke taak uit te voeren. Er moet bijvoorbeeld al voortijds personeel worden ontslagen, terwijl datzelfde personeel voor uitvoering van de wettelijke taak zorgt. Een overgangssubsidie of de vergoeding van frictiekosten kan dit soort dilemma’s voorkomen, maar bestuursorganen zetten deze instrumenten (vanuit kostenoogpunt begrijpelijkerwijs) niet telkens in.

De bureaus Jeugdzorg en MEE-organisaties betoogden dat hun subsidieverstrekkers geen ‘redelijke termijn’ in acht hebben genomen bij de aankondiging om de subsidie te beëindigen. Zoals gezegd heeft de rechtbank bureau Jeugdzorg Overijssel hierin gelijk gegeven. Volgens de rechtbank hadden Gedeputeerde Staten gezien de onzekerheden (destijds) rondom de nieuwe Jeugdwet niet abrupt de subsidierelatie mogen beëindigen en hadden zij veeleer moeten kiezen voor een ‘zachte landing’ door bijvoorbeeld het instellen van een overgangsregeling.

De Afdelingsuitspraak van 2 juli 2014

De Afdeling beslist in de procedure van de MEE-organisaties anders, ondanks dat die organisaties nog naar de hiervoor aangehaalde rechtbankuitspraak verwijzen. Weliswaar was ten tijde van de aankondiging van de beëindiging van de subsidierelatie (juli 2013) nog onduidelijk of de nieuwe Wmo inderdaad op 1 januari 2015 in werking zou gaan treden (inmiddels is deze wet op 8 juli jl. door de Eerste Kamer aangenomen). Maar op het moment van de aankondiging stond al wel vast dat de financiering van die organisaties zou wijzigen. Met ingang van 1 januari 2015 zullen onder andere de MEE-organisaties vanuit het gemeentefonds worden gefinancierd en niet langer op basis van een subsidieregeling. De Afdeling concludeert op basis daarvan dat het Zorginstituut een redelijke termijn in acht heeft genomen (aankondiging in juli 2013 – beëindiging subsidie per januari 2015) zonder daarbij op het inhoudelijke dilemma (hoeven) in te gaan.

Gezien verschillende voorgenomen omvangrijke wetswijzigingen (in de zorg) schat ik in dat de Afdeling in de nabije toekomst alsnog (opnieuw) de belangrijke vraag voorgelegd zal krijgen of er een redelijke termijn is aangevangen bij een aankondiging van de beëindiging van een langdurige subsidierelatie op een moment dat er nog onzekerheden over het voortduren van de wettelijke taken bestaan. In dat geval zal mogelijk niet kunnen worden teruggegrepen op een reeds veranderde financiële grondslag en dient er een inhoudelijke beoordeling te komen van het geschetste dilemma.

 

Team

Related news

10.10.2018 NL law
Ongevraagd advies Raad van State: normering van geautomatiseerde overheidsbesluitvorming

Short Reads - Op 31 augustus 2018 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State (hierna: "Afdeling advisering") een 'Ongevraagd advies over de effecten van de digitalisering voor de rechtsstatelijke verhoudingen' betreffende de positie en de bescherming van de burger tegen een "iOverheid" uitgebracht. Het gebeurt niet vaak dat de Afdeling advisering zo een ongevraagd advies uitbrengt. Dit onderstreept het belang van de voortdurend in ontwikkeling zijnde technologie en digitalisering in relatie tot de verhouding tussen de overheid en de maatschappij.

Read more

15.10.2018 BE law
Gestion et traçabilité des terres en Wallonie. Nouvel arrêté du gouvernement.

Articles - Dans la continuité de l'adoption, le 1er mars 2018, du décret relatif à la gestion et à l'assainissement des sols, le Gouvernement wallon a mis en place un certain nombre de mesures relatives à la gestion et à la traçabilité des terres en Wallonie. Ces mesures entreront en vigueur le 1er novembre 2019 (et partiellement le 1er septembre 2018).

Read more

08.10.2018 NL law
Een nieuw VN-verdrag met al bestaande verplichtingen over mensenrechten en bedrijfsleven?

Short Reads - Na een langdurig onderhandelingsproces is op 19 juni 2018 een eerste conceptversie van een  VN-verdrag over mensenrechten en bedrijfsleven bekendgemaakt. Dit verdrag staat in het teken van een nieuwe benadering van de relatie tussen de plicht van Staten om mensenrechten te beschermen en de verantwoordelijkheid van bedrijven om specifiek ten aanzien van mensenrechten maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Vraag is echter of er juridisch veel nieuws onder de zon is.

Read more

05.10.2018 NL law
Presentaties seminar Dienstenrichtlijn en Detailhandel

Articles - Met het arrest van het Europese Hof van Justitie en de vervolguitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in de zaak Visser Vastgoed in Appingedam is vast komen te staan dat de Dienstenrichtlijn van toepassing is op bestemmingsplannen die detailhandel reguleren.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring