Short Reads

WhatsApp- en sms-berichten vallen onder Wet openbaarheid van bestuur

WhatsApp- en sms-berichten vallen onder Wet openbaarheid van bestuur

WhatsApp- en sms-berichten vallen onder Wet openbaarheid van bestuur

15.12.2017 NL law

De Rechtbank Midden-Nederland heeft in een uitspraak van 28 november 2017 (ECLI:NL:RBMNE:2017:5979) voor het eerst geoordeeld dat ook WhatsApp- en sms-berichten onder de reikwijdte van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vallen.

De Wob is van toepassing op documenten (art. 3 lid 1 Wob). Kern van de zaak is  of WhatsApp- en sms-berichten vallen onder de definitie van 'document' in de zin van de Wob. Een document is volgens artikel 1 aanhef en onder a Wob 'een bij een bestuursorgaan berustend schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat'. De rechtbank oordeelt dat WhatsApp- en sms-berichten aan deze definitie voldoen. Hierna worden de verschillende elementen die het documentbegrip bepalen uiteengezet en wordt weergegeven hoe de rechter daarover voor WhatsApp- en sms-berichten oordeelt.

Schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat

De rechtbank gaat allereerst in op de vraag of WhatsApp- en sms-berichten kunnen worden aangemerkt als 'schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat'. Die vraag beantwoordt de rechtbank  positief. Telefoongesprekken vallen niet onder de Wob. Wat is dan het verschil met WhatsApp- en sms-berichten? Volgens de rechtbank vervullen WhatsApp- en sms-berichten weliswaar dezelfde functie als telefoongesprekken, maar WhatsApp- en sms-berichten zijn, anders dan telefoongesprekken, vastgelegd. Overigens vallen schriftelijke verslagen van telefoongesprekken wel onder de Wob. Ook ziet de rechtbank geen relevant onderscheid met e-mails, die wel al onder de reikwijdte van de Wob zijn gebracht. Het 'vluchtigere' karakter van WhatsApp- en sms-berichten vergeleken met e-mails, is geen reden om daar anders over te denken. 'Alledaags gebabbel' in WhatsApp- en sms-berichten houdt geen 'bestuurlijke aangelegenheid' in en valt om die reden niet onder de Wob, aldus de rechtbank.

Bij een bestuursorgaan berustend

In de tweede plaats beoordeelt de rechtbank of WhatsApp- en sms-berichten wel bij een bestuursorgaan berusten. Ook die vraag beantwoordt de rechtbank bevestigend. Interessant is dat de rechtbank van oordeel is dat de documenten niet hoeven te staan op de harde schijf of server van het bestuursorgaan. Dat is volgens de rechtbank in de huidige tijd niet meer vol te houden. De techniek van opslaan mag dan ook niet bepalend zijn. Ook wanneer een digitaal document in de cloud is opgeslagen, berust het bij het betreffende bestuursorgaan, aldus de rechtbank.

Vervolgens maakt de rechtbank een onderscheid tussen telefoons met een abonnement op naam van het bestuursorgaan enerzijds en privételefoons van ambtenaren en bestuurders anderzijds. Alleen berichten op telefoons van de eerste categorie berusten volgens de rechtbank bij het bestuursorgaan. Dit oordeel roept enkele vragen op. Hoe moet bijvoorbeeld worden omgegaan met een privételefoon die wel door het bestuursorgaan wordt vergoed? Zou die vergoeding hier bepalend moeten zijn? En wat te denken van een WhatsApp-bericht van een wethouder of ambtenaar inhoudende een bestuurlijke aangelegenheid dat via een privételefoon wordt verstuurd. Valt deze informatie buiten de Wob enkel omdat het bericht is verzonden met een privételefoon? Dit is wel het gevolg van de rechtbankuitspraak. Zou in dit geval niet gekeken moeten worden naar de functionele relatie tussen het bestuursorgaan en (de inhoud van) het bericht? Wellicht dat in deze situatie betoogd kan worden dat de betreffende informatie bij het bestuursorgaan behoort te berusten. Daarvan lijkt in ieder geval sprake te zijn wanneer het bestuursorgaan door gebruik van privételefoons aan de verplichtingen ingevolge de Wob tracht te ontkomen (vergelijk ABRvS 16 april 2003, ECLI:NL:RVS:2003:AF7374). Het bestuursorgaan zal die informatie dan moeten verzamelen. Hetzelfde zou kunnen gelden voor e-mails vanaf een privé-account.

Voorts rijst de vraag hoe het bestuursorgaan de berichten die via een telefoon zijn verstuurd, gaat achterhalen. Hierbij rijzen netelige privacy- en arbeidsrechtelijke vragen. De rechtbank laat het bij de overweging dat het bestuursorgaan daarvoor 'een methode moet vinden'. In dit geval heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de relevante ambtenaren gevraagd of zij beschikken over informatie over de betrokken bestuurlijke aangelegenheid. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om of het bestuursorgaan rechtens toegang heeft tot de betrokken berichten. Ten slotte is voorstelbaar dat bestuursorganen beleid ontwikkelen over hoe zij omgaan met het versturen van berichten via WhatsApp en sms en dat ook implementeren in de voorwaarden waaronder de zij abonnementen afsluiten of vergoeden.

Team

Related news

13.08.2019 NL law
Exit willekeursluis: een nieuwe rechterlijke toetsing van algemeen verbindende voorschriften

Short Reads - Met ingang van 1 juli 2019 geldt er een nieuwe maatstaf voor de rechterlijke toetsing van algemeen verbindende voorschriften ("avv's"). De (bestuurs)rechter laat met de '1 juli-uitspraken' van de Centrale Raad van Beroep (die zijn afgestemd met de andere hoogste rechterlijke colleges) definitief de terughoudende zogenaamde 'willekeursluis' uit het klassieke Landbouwvliegers-arrest los. Als de rechtmatigheid van een avv aan de orde is, zal de rechter dit avv voortaan intensiever en kritischer toetsen aan algemene rechtsbeginselen.

Read more

09.08.2019 NL law
Bedrijfsgrootte is van invloed op de hoogte van de Arboboete: bij parttimers lagere boetes

Short Reads - Op 7 november 2018 deed de Afdeling een voor de praktijk van arboboetes belangrijke (eind)uitspraak. Zij bepaalt dat bij het bepalen van de omvang van een bedrijf of instelling onderscheid gemaakt dient te worden tussen een fulltime of parttime dienstverband. Die omvang wordt bepaald door uit te gaan van het totaal aantal medewerkers in een bedrijf of instelling op basis van een fulltime werkweek van 38 uur. Dat betekent dat afhankelijk van het aantal parttimers en de duur van hun dienstverband lagere Arboboetes zullen worden opgelegd.

Read more

14.08.2019 NL law
Wijziging Arbowetgeving in aantocht: tegengaan arbeidsmarktdiscriminatie bij werving en selectie

Short Reads - In haar kamerbrief van 11 juli 2019 heeft Staatssecretaris Van Ark van SZW aangekondigd dat zij na de zomer van 2019 een wetsvoorstel aan de Raad van State wil aanbieden dat ten doel heeft om arbeidsmarktdiscriminatie tegen te gaan. Dit voorstel heeft gevolgen voor het wervings- en selectieproces van werkgevers én voor partijen zoals wervings- en selectiebureaus en online platforms die dergelijke diensten verlenen aan werkgevers. Daartoe zullen de Arbeidsomstandighedenwet en de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs naar verwachting worden gewijzigd.

Read more

08.08.2019 NL law
De fipronil-crisis: volgens de rechtbank handelde de NVWA als toezichthouder niet onrechtmatig

Short Reads - Op 10 juli 2019 heeft de Rechtbank Den Haag geoordeeld dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit ("NVWA") niet onrechtmatig heeft gehandeld tegenover pluimveehouders naar aanleiding van de fipronil-crisis (ECLI:NL:RBDHA:2019:6810). Er is, aldus de rechtbank, geen sprake van falend toezicht of van een schending van een waarschuwingsplicht.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring