Short Reads

WhatsApp- en sms-berichten vallen onder Wet openbaarheid van bestuur

WhatsApp- en sms-berichten vallen onder Wet openbaarheid van bestuur

WhatsApp- en sms-berichten vallen onder Wet openbaarheid van bestuur

15.12.2017 NL law

De Rechtbank Midden-Nederland heeft in een uitspraak van 28 november 2017 (ECLI:NL:RBMNE:2017:5979) voor het eerst geoordeeld dat ook WhatsApp- en sms-berichten onder de reikwijdte van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vallen.

De Wob is van toepassing op documenten (art. 3 lid 1 Wob). Kern van de zaak is  of WhatsApp- en sms-berichten vallen onder de definitie van 'document' in de zin van de Wob. Een document is volgens artikel 1 aanhef en onder a Wob 'een bij een bestuursorgaan berustend schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat'. De rechtbank oordeelt dat WhatsApp- en sms-berichten aan deze definitie voldoen. Hierna worden de verschillende elementen die het documentbegrip bepalen uiteengezet en wordt weergegeven hoe de rechter daarover voor WhatsApp- en sms-berichten oordeelt.

Schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat

De rechtbank gaat allereerst in op de vraag of WhatsApp- en sms-berichten kunnen worden aangemerkt als 'schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat'. Die vraag beantwoordt de rechtbank  positief. Telefoongesprekken vallen niet onder de Wob. Wat is dan het verschil met WhatsApp- en sms-berichten? Volgens de rechtbank vervullen WhatsApp- en sms-berichten weliswaar dezelfde functie als telefoongesprekken, maar WhatsApp- en sms-berichten zijn, anders dan telefoongesprekken, vastgelegd. Overigens vallen schriftelijke verslagen van telefoongesprekken wel onder de Wob. Ook ziet de rechtbank geen relevant onderscheid met e-mails, die wel al onder de reikwijdte van de Wob zijn gebracht. Het 'vluchtigere' karakter van WhatsApp- en sms-berichten vergeleken met e-mails, is geen reden om daar anders over te denken. 'Alledaags gebabbel' in WhatsApp- en sms-berichten houdt geen 'bestuurlijke aangelegenheid' in en valt om die reden niet onder de Wob, aldus de rechtbank.

Bij een bestuursorgaan berustend

In de tweede plaats beoordeelt de rechtbank of WhatsApp- en sms-berichten wel bij een bestuursorgaan berusten. Ook die vraag beantwoordt de rechtbank bevestigend. Interessant is dat de rechtbank van oordeel is dat de documenten niet hoeven te staan op de harde schijf of server van het bestuursorgaan. Dat is volgens de rechtbank in de huidige tijd niet meer vol te houden. De techniek van opslaan mag dan ook niet bepalend zijn. Ook wanneer een digitaal document in de cloud is opgeslagen, berust het bij het betreffende bestuursorgaan, aldus de rechtbank.

Vervolgens maakt de rechtbank een onderscheid tussen telefoons met een abonnement op naam van het bestuursorgaan enerzijds en privételefoons van ambtenaren en bestuurders anderzijds. Alleen berichten op telefoons van de eerste categorie berusten volgens de rechtbank bij het bestuursorgaan. Dit oordeel roept enkele vragen op. Hoe moet bijvoorbeeld worden omgegaan met een privételefoon die wel door het bestuursorgaan wordt vergoed? Zou die vergoeding hier bepalend moeten zijn? En wat te denken van een WhatsApp-bericht van een wethouder of ambtenaar inhoudende een bestuurlijke aangelegenheid dat via een privételefoon wordt verstuurd. Valt deze informatie buiten de Wob enkel omdat het bericht is verzonden met een privételefoon? Dit is wel het gevolg van de rechtbankuitspraak. Zou in dit geval niet gekeken moeten worden naar de functionele relatie tussen het bestuursorgaan en (de inhoud van) het bericht? Wellicht dat in deze situatie betoogd kan worden dat de betreffende informatie bij het bestuursorgaan behoort te berusten. Daarvan lijkt in ieder geval sprake te zijn wanneer het bestuursorgaan door gebruik van privételefoons aan de verplichtingen ingevolge de Wob tracht te ontkomen (vergelijk ABRvS 16 april 2003, ECLI:NL:RVS:2003:AF7374). Het bestuursorgaan zal die informatie dan moeten verzamelen. Hetzelfde zou kunnen gelden voor e-mails vanaf een privé-account.

Voorts rijst de vraag hoe het bestuursorgaan de berichten die via een telefoon zijn verstuurd, gaat achterhalen. Hierbij rijzen netelige privacy- en arbeidsrechtelijke vragen. De rechtbank laat het bij de overweging dat het bestuursorgaan daarvoor 'een methode moet vinden'. In dit geval heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de relevante ambtenaren gevraagd of zij beschikken over informatie over de betrokken bestuurlijke aangelegenheid. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om of het bestuursorgaan rechtens toegang heeft tot de betrokken berichten. Ten slotte is voorstelbaar dat bestuursorganen beleid ontwikkelen over hoe zij omgaan met het versturen van berichten via WhatsApp en sms en dat ook implementeren in de voorwaarden waaronder de zij abonnementen afsluiten of vergoeden.

Team

Related news

05.10.2018 NL law
Presentaties seminar Dienstenrichtlijn en Detailhandel

Articles - Met het arrest van het Europese Hof van Justitie en de vervolguitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in de zaak Visser Vastgoed in Appingedam is vast komen te staan dat de Dienstenrichtlijn van toepassing is op bestemmingsplannen die detailhandel reguleren.

Read more

10.10.2018 NL law
Ongevraagd advies Raad van State: normering van geautomatiseerde overheidsbesluitvorming

Short Reads - Op 31 augustus 2018 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State (hierna: "Afdeling advisering") een 'Ongevraagd advies over de effecten van de digitalisering voor de rechtsstatelijke verhoudingen' betreffende de positie en de bescherming van de burger tegen een "iOverheid" uitgebracht. Het gebeurt niet vaak dat de Afdeling advisering zo een ongevraagd advies uitbrengt. Dit onderstreept het belang van de voortdurend in ontwikkeling zijnde technologie en digitalisering in relatie tot de verhouding tussen de overheid en de maatschappij.

Read more

04.10.2018 BE law
Nieuw tijdperk voor Vlaamse woonreserves aangebroken

Articles - De Vlaamse regering beoogt het wettelijk kader in de zogenaamde "woonresergebieden" (waaronder de woonuitbreidingsgebieden) grondig te wijzigen. Ofwel krijgen de gebieden de volwaardige status als woongebied, ofwel krijgen ze een andere bestemming dan wonen. De regeling laat toe om gemeenten voor een openruimtebestemming te laten kiezen. Hierna een overzicht van het voorstel van de Vlaamse regering en de reactie van de adviesraden op het voorstel.

Read more

08.10.2018 NL law
Een nieuw VN-verdrag met al bestaande verplichtingen over mensenrechten en bedrijfsleven?

Short Reads - Na een langdurig onderhandelingsproces is op 19 juni 2018 een eerste conceptversie van een  VN-verdrag over mensenrechten en bedrijfsleven bekendgemaakt. Dit verdrag staat in het teken van een nieuwe benadering van de relatie tussen de plicht van Staten om mensenrechten te beschermen en de verantwoordelijkheid van bedrijven om specifiek ten aanzien van mensenrechten maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Vraag is echter of er juridisch veel nieuws onder de zon is.

Read more

03.10.2018 NL law
Zijn tijdelijke omgevingsvergunningen voor zonneparken verleden tijd door wijziging subsidieregeling?

Short Reads - Tijdelijke zonneparken zijn snel vergunbaar, zo oordeelde de rechtbank Zwolle in haar uitspraak waarbij een tijdelijke omgevingsvergunning voor een zonnepark in Staphorst werd aangevochten. De rechtbank volgt daarmee de lijn van de Afdeling bestuursrechtspraak. Onlangs is echter de SDE+-subsidieregeling gewijzigd, waardoor projecten met een tijdelijke omgevingsvergunning van subsidie worden uitgesloten. Komt er daarmee een einde aan de oprichting van tijdelijke zonneparken?

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring