Articles

Zonevreemde afwijkingen: terugblik op geslaagde boekvoorstelling

Zonevreemde afwijkingen: terugblik op geslaagde boekvoorstelling

Zonevreemde afwijkingen: terugblik op geslaagde boekvoorstelling

22.09.2017

Op 12 september 2017 hebben wij ons boek "Buiten de lijnen. Stedenbouwkundige afwijkingen en de beoordeling ervan binnen vergunningsaanvragen" voorgesteld, ter gelegenheid van een studienamiddag, georganiseerd door Die Keure.

Een terugblik op een interessante wisselwerking met het publiek.

Iedereen kent wellicht wel een van de volgende voorbeelden: een woning, zonder enige band met landbouwactiviteit, die toch in agrarisch gebied is gesitueerd, een charmant restaurant dat is gehuisvest in een oude, als monument beschermde hoeve; of de woning van de buur die na een eerste aanblik niet  blijkt te voldoen aan de toepasselijke stedenbouwkundige voorschriften.

De reden hiervoor? De tientallen afwijkingsmogelijkheden die de stedenbouwregels voorzien.

Over deze afwijkingen schreven wij een verzamelwerk, dat we recent in Gent voorstelden:

afwijkingen studiedag_2712x1525

In ons boek bespreken wij alle afwijkingsmogelijkheden die de stedenbouwregelgeving tot op heden voorziet. Tevens staan we stil bij de wijze waarop deze afwijkingsmogelijkheden doorwerken in het milieuvergunningencontentieux en werpen wij een blik op de afwijkingsmogelijkheden die meest recente wijziging van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (de zgn. Codextrein) in het vooruitzicht stelt.

Tijdens het debat op de studienamiddag rezen enkele interessante vragen. Hierna staan we nog even stil bij enkele van deze vragen:

  1. Vaststelling: een zonevreemde constructie kwalificeert niet zonder meer als een illegale constructie

Van een illegale situatie is maar eerst sprake indien vergunningsplichtige werken worden uitgevoerd zonder of in strijd met een stedenbouwkundige vergunning. Voor zover de zonevreemde constructie een gevolg is van de correcte toepassing van de afwijkingsbepalingen, die zijn voorzien in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening ("VCRO"), stelt zich derhalve geen probleem en is de zonevreemde constructie helemaal wettig.

  1. Actuele evolutie: steeds vaker krijgen woningen een nieuwe toeristische bestemming. Hoe kan dit zomaar?

Met het oog op een maximale valorisatie van het bestaande gebouwenpatrimonium heeft de Vlaamse regering een aantal zonevreemde functiewijzigingen opgelijst dewelke haar inziens en in het licht van de voormelde doelstelling als toelaatbaar (kunnen) worden beschouwd.

In deze lijst wordt onder meer voorzien in de mogelijkheid om een vergunning te verlenen voor het gedeeltelijk wijzigen van het gebruik van een woning, met inbegrip van de bijgebouwen, in een complementaire functie, voorzover aan al de volgende voorwaarden voldaan is:

1° de complementaire functie heeft betrekking op het gebruik als een toeristisch logies als het maximaal acht tijdelijke verblijfsgelegenheden betreft, met uitsluiting van elke vorm van restaurant of café;
2° de aanvraag wordt voor voorafgaand advies voorgelegd aan Toerisme Vlaanderen.
Deze functiewijziging kan worden aangevraagd ongeacht de bestemming waarin het goed is gesitueerd (met uitzondering evenwel van de bestemmingsgebieden die uitgesloten zijn van de toepassing van artikel 4.4.23 VCRO).

  1. Discussie: artikel 4.4.6 VCRO voorziet in een zeer ruime afwijkingsmogelijkheid onder meer voor wat betreft beschermde monumenten. Is deze bepaling niet te ruim in die zin dat het ongewenste situaties tot gevolg kan hebben?

Dit is een terechte bezorgdheid waarvoor ook de decreetgever niet blind is gebleven. Immers, wordt de toepassing van artikel 4.4.6 VCRO afhankelijk gemaakt van het voorafgaandelijk bekomen van een gunstig advies vanuit het beleidsveld onroerend erfgoed. Met deze vereiste wordt er mee op toegezien dat geen misbruik zou worden gemaakt van deze generieke afwijkingsmogelijkheid. Het zal immers zaak zijn om een evenwicht te vinden tussen de toepassing van artikel 4.4.6 VCRO en het bewaken van de onroerend erfgoed-waarde van het betrokken goed.

Te dezen is wel op te merken dat de Codextrein voorziet in een verregaande wijziging van deze bepaling. Zo wordt onder meer de toepassing van artikel 4.4.6 VCRO niet langer afhankelijk gemaakt van het bekomen van een gunstig advies. Daarmee is evenwel niet gezegd dat de deur wordt opengezet naar misbruiken. Het agentschap onroerend erfgoed zal immers nog steeds worden betrokken in het kader van de vergunningverlening. Bovendien zal het niet evident zijn voor het vergunningverlenend bestuur om een ongunstig advies vanuit onroerend erfgoed weg te motiveren.
 

Als de studienamiddag iets aantoont, is het wel de blijvende interesse in het thema van de afwijkingen van stedenbouwkundige regels.

Voor verdere vragen met betrekking tot de toepassing van één van de vele afwijkingsmogelijkheden die zijn voorzien in de VCRO, kan u steeds bij ons terecht.

Mocht u leeshonger nog niet zijn gestild, kan u steeds terecht op deze link om ons boek aan te kopen.

Team

Related news

24.02.2022 NL law
Toetsing van aanvragen voor zonneparken in strijd met het beginsel van fair play

Short Reads - De gemeente Drimmelen moet opnieuw beslissen op vijf vergunningaanvragen voor de aanleg van zonneparken op diverse locaties in de gemeente. De Afdeling oordeelt namelijk in twee uitspraken van 16 februari 2022 dat de gemeente de vergunningsaanvragen niet op een objectieve en gelijke wijze heeft beoordeeld, en daarbij één aanvraag heeft bevoordeeld. 

Read more

10.02.2022 NL law
FAQ: welke aandachtspunten zijn er bij globale en flexibele bestemmingsplannen?

Short Reads - "Globaal bestemmen", "flexibiliteit" en "uitnodigingsplanologie". Het zijn een paar termen die in de ruimtelijke ordening vaak voorbijkomen. In dit blogbericht wordt in FAQ-vorm besproken wat er precies onder globale en flexibele ruimtelijke plannen wordt verstaan, waar de wens naar dit soort plannen vandaan komt, hoe flexibiliteit vormgegeven kan worden en welke aandachtspunten er uit de jurisprudentie naar voren komen. Ook zal worden stilgestaan bij mogelijkheden die de Omgevingswet biedt.

Read more

04.04.2022 NL law
Gedogen van PAS-melders: makkelijker gezegd dan gedaan, maar niet onmogelijk

Short Reads - Onder het Programma Aanpak Stikstof ("PAS") kon voor projecten met weinig stikstofneerslag vaak volstaan worden met een melding onder de Wet natuurbescherming ("Wnb"). Sinds de onverbindendverklaring van het PAS wordt geworsteld met de wijze waarop met deze PAS-meldingen, waarvoor een juridische grondslag sindsdien ontbreekt, moet worden omgegaan. Hoewel handhavend optreden veelal als onevenredig en onwenselijk wordt geacht, zien verschillende rechtbanken strikt toe op de beginselplicht tot handhaving. 

Read more