Short Reads

Omzetten Aanbestedingsrichtlijn wordt een hele klus

Omzetten Aanbestedingsrichtlijn wordt een hele klus

Omzetten Aanbestedingsrichtlijn wordt een hele klus

20.03.2014 NL law

Vandaag is op SC Online het volgende interview met Babette Blaisse-Verkooyen gepubliceerd over de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijn.

De nieuwe Europese Aanbestedingsrichtlijn bevat een aantal opmerkelijke verschillen met de pas aangenomen Aanbestedingswet in Nederland. ‘De wetgever en aanbestedende diensten zullen er nog een hele klus aan hebben,’ zegt advocaat Babette Blaisse-Verkooyen.

Blaisse verdiepte zich voor de aanbestedingspraktijk bij kantoor Stibbe in Amsterdam in de nieuwe regels. Deze komen nog geen jaar nadat in Nederland de nieuwe Aanbestedingswet in werking trad. Die moet vooral de toegang tot overheidsopdrachten voor het midden- en kleinbedrijf verbeteren. Dat doel onderschrijft de aangepaste richtlijn ook. Maar concrete punten worden vaak net iets anders uitgewerkt.

Zo mogen aanbestedende diensten van de Nederlandse wet in principe géén omzeteisen stellen. Als hiervan wordt afgeweken, wat alleen kan met zwaarwegende argumenten, dan mag de hoogte van de omzeteis maximaal drie keer de omvang van de opdracht bedragen. De nieuwe Europese regels betekenen enerzijds een versoepeling hiervan, doordat omzeteisen niet taboe worden verklaard. Anderzijds introduceert de richtlijn een aangescherpt maximum, namelijk van tweemaal de omvang van de opdracht.

Wat betekent dit voor de Nederlandse praktijk van omzeteisen?

‘Het maximum moet ook in Nederland worden teruggebracht naar tweemaal de geraamde omzet van de overheidsopdracht. Het uitgangspunt dat je helemáál geen omzeteisen zou moeten stellen, kan naar mijn idee in de Nederlandse wet blijven staan, ook al ontbreekt dat in de richtlijn.’

Dat laatste zou een verantwoorde nationale kop op de Europese regels zijn?

‘Ja, zo zou je het kunnen noemen. Ik denk dat het voor Europa toelaatbaar is dat Nederland een stap verdergaat. Je moet daarvoor kijken naar het einddoel waar de Nederlandse wetgever aan moet voldoen. Dat is in dit geval proportionaliteit oftewel dat er geen onredelijke zaken worden gevraagd van bedrijven. Lidstaten mogen zelf regels opstellen om dat eindresultaat dichterbij te brengen, binnen de gegeven kaders, zolang het niet in strijd is met de Aanbestedingsrichtlijn.’

Een veelgehoorde klacht over Europese aanbestedingen is dat ze ingewikkeld, tijdrovend en daardoor duur zijn. Verandert deze richtlijn dat?

‘Dat denk ik niet. Het wordt zeker geen wereldschokkende omslag. Europese aanbestedingen blijven gepaard gaan met veel strenge regels, dat basisidee verandert niet. Gemeenten zullen ook straks juristen nodig hebben om te begrijpen wat er precies bedoeld wordt met veel regels. Wel wordt een aantal versoepelingen en vereenvoudigingen doorgevoerd.

‘Ook worden er zaken verduidelijkt, doordat vaste rechtspraak van het Europese Hof van Justitie over een aantal onderwerpen in de Aanbestedingsrichtlijn is opgenomen. Zoals het begrip “wezenlijke wijziging”. Als een overheidsopdracht tijdens de looptijd van de overeenkomst wezenlijk wijzigt, dan moet er een nieuwe aanbestedingsprocedure worden georganiseerd. Maar wat is nu een wezenlijke wijziging? Daarover is in de nieuwe richtlijn een uitgebreid artikel opgenomen.

‘Zo wordt een stijging van de opdrachtsom, in het geval van een overheidsopdracht voor werken, met minder dan 15 procent niet wezenlijk geacht. Dat is een heel concreet punt. Voor overheidsopdrachten voor leveringen en diensten ligt dit percentage op 10 procent.

‘Alles opgeteld zijn er heel wat aanpassingen. Ik verwacht dat Nederland nog een hele klus zal krijgen aan het doorvoeren hiervan in de Aanbestedingswet. Dat geldt ook voor de aanbestedende diensten, die de regels moeten toepassen in de praktijk.’

In Nederland geldt sinds de Aanbestedingswet het clusterverbod, waardoor opdrachten niet meer onnodig mogen worden samengevoegd. Wat stelt de nieuwe richtlijn op dat punt?

‘De considerans van de richtlijn bevat een passage hierover die mijn aandacht trok. Hierin wordt gesteld dat het clusteren van percelen, als daartoe wordt overgegaan, moet worden toegelicht door de aanbestedende dienst. Tot zover zie ik praktisch geen verschil met de Nederlandse wet. Maar volgens de considerans moet een aanbestedende dienst “autonoom iedere door hem relevant geachte reden kunnen laten gelden, zonder administratief of gerechtelijk toezicht”.’

Kortom, elke reden die een overheid bedenkt om opdrachten te clusteren houdt straks juridisch stand? Dat zou het clusterverbod buiten werking stellen.

‘Die zin lijkt inderdaad te suggereren dat er veel ruimte is. Wellicht wel meer ruimte dan op nationaal niveau thans wordt aangenomen. Het lijkt eenvoudiger te worden om een bepaalde argumentatie op te nemen in de aanbestedingsstukken. Maar, zeg ik erbij, misschien zit hier alleen een tekstueel voordeel voor aanbestedende diensten in. Marktpartijen hebben de mogelijkheid de beslissing van een aanbestedende dienst om niet tot het opdelen in percelen over te gaan juridisch aan te vechten. We zullen afwachten wat daaruit komt.’

Bij de behandeling van de Aanbestedingswet is kritiek geuit op de timing met het oog op de nieuwe Europese regels. Het zou geen zin hebben en zelfs verwarring in de hand werken om twee wetswijzigingen achter elkaar door te voeren. Wat vindt u?

‘Ik zit daar wat anders in. De Aanbestedingswet biedt duidelijke voordelen, zoals de verplichte eigen verklaring, die ondernemers veel administratieve lasten bespaart doordat ze niet allerlei bewijsstukken op voorhand hoeven te overleggen. Nederlandse bedrijven hebben nu al dat voordeel. Let wel, lidstaten hebben nog twee jaar om deze richtlijn te vertalen in nationale wetgeving.’

Related news

15.10.2021 NL law
BRRD II implementation in the Netherlands

Short Reads - Recently, the Dutch bill for the implementation of BRRD II (i.e. Directive (EU) 2014/59 establishing a framework for the recovery and resolution of credit institutions and investment firms, as amended by Directive (EU) 2019/879) in the Netherlands was submitted to Dutch Parliament, where it is currently under debate.

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
NFTs: New legal challenges on the horizon

Short Reads - Non-Fungible Tokens, widely known as NFTs, have recently gained much attention due to their role in the transfer of digital artworks. The market for NFTs grew from USD 13.5m in the first six months of 2020 to USD 2.5bn in the first half of 2021 and is still growing at an expansive rate. Notwithstanding their increasing popularity in the world of art, NFTs have many potential applications. In this blog Maciek Bednarski, Annemijn Witkam and Roderik Vrolijk explain what NFTs are and describe some of the legal challenges they will bring about.

Read more

12.10.2021 NL law
Platformisering, algoritmisering en sociale bescherming: Platformarbeid en privaatrecht

Short Reads - Jaap van Slooten schreef mee aan het boek ‘Platformisering, algoritmisering en sociale bescherming’, waarin hij samen met Eric Tjong Tjin Tai (Tilburg University) in het hoofdstuk ‘Platformarbeid en privaatrecht’ ingaat op de vraag in hoeverre privaatrechtelijke regelingen een vorm van sociale bescherming bieden aan werkenden en afnemers van een platform.

Read more