Short Reads

Omzetten Aanbestedingsrichtlijn wordt een hele klus

Omzetten Aanbestedingsrichtlijn wordt een hele klus

Omzetten Aanbestedingsrichtlijn wordt een hele klus

20.03.2014 NL law

Vandaag is op SC Online het volgende interview met Babette Blaisse-Verkooyen gepubliceerd over de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijn.

De nieuwe Europese Aanbestedingsrichtlijn bevat een aantal opmerkelijke verschillen met de pas aangenomen Aanbestedingswet in Nederland. ‘De wetgever en aanbestedende diensten zullen er nog een hele klus aan hebben,’ zegt advocaat Babette Blaisse-Verkooyen.

Blaisse verdiepte zich voor de aanbestedingspraktijk bij kantoor Stibbe in Amsterdam in de nieuwe regels. Deze komen nog geen jaar nadat in Nederland de nieuwe Aanbestedingswet in werking trad. Die moet vooral de toegang tot overheidsopdrachten voor het midden- en kleinbedrijf verbeteren. Dat doel onderschrijft de aangepaste richtlijn ook. Maar concrete punten worden vaak net iets anders uitgewerkt.

Zo mogen aanbestedende diensten van de Nederlandse wet in principe géén omzeteisen stellen. Als hiervan wordt afgeweken, wat alleen kan met zwaarwegende argumenten, dan mag de hoogte van de omzeteis maximaal drie keer de omvang van de opdracht bedragen. De nieuwe Europese regels betekenen enerzijds een versoepeling hiervan, doordat omzeteisen niet taboe worden verklaard. Anderzijds introduceert de richtlijn een aangescherpt maximum, namelijk van tweemaal de omvang van de opdracht.

Wat betekent dit voor de Nederlandse praktijk van omzeteisen?

‘Het maximum moet ook in Nederland worden teruggebracht naar tweemaal de geraamde omzet van de overheidsopdracht. Het uitgangspunt dat je helemáál geen omzeteisen zou moeten stellen, kan naar mijn idee in de Nederlandse wet blijven staan, ook al ontbreekt dat in de richtlijn.’

Dat laatste zou een verantwoorde nationale kop op de Europese regels zijn?

‘Ja, zo zou je het kunnen noemen. Ik denk dat het voor Europa toelaatbaar is dat Nederland een stap verdergaat. Je moet daarvoor kijken naar het einddoel waar de Nederlandse wetgever aan moet voldoen. Dat is in dit geval proportionaliteit oftewel dat er geen onredelijke zaken worden gevraagd van bedrijven. Lidstaten mogen zelf regels opstellen om dat eindresultaat dichterbij te brengen, binnen de gegeven kaders, zolang het niet in strijd is met de Aanbestedingsrichtlijn.’

Een veelgehoorde klacht over Europese aanbestedingen is dat ze ingewikkeld, tijdrovend en daardoor duur zijn. Verandert deze richtlijn dat?

‘Dat denk ik niet. Het wordt zeker geen wereldschokkende omslag. Europese aanbestedingen blijven gepaard gaan met veel strenge regels, dat basisidee verandert niet. Gemeenten zullen ook straks juristen nodig hebben om te begrijpen wat er precies bedoeld wordt met veel regels. Wel wordt een aantal versoepelingen en vereenvoudigingen doorgevoerd.

‘Ook worden er zaken verduidelijkt, doordat vaste rechtspraak van het Europese Hof van Justitie over een aantal onderwerpen in de Aanbestedingsrichtlijn is opgenomen. Zoals het begrip “wezenlijke wijziging”. Als een overheidsopdracht tijdens de looptijd van de overeenkomst wezenlijk wijzigt, dan moet er een nieuwe aanbestedingsprocedure worden georganiseerd. Maar wat is nu een wezenlijke wijziging? Daarover is in de nieuwe richtlijn een uitgebreid artikel opgenomen.

‘Zo wordt een stijging van de opdrachtsom, in het geval van een overheidsopdracht voor werken, met minder dan 15 procent niet wezenlijk geacht. Dat is een heel concreet punt. Voor overheidsopdrachten voor leveringen en diensten ligt dit percentage op 10 procent.

‘Alles opgeteld zijn er heel wat aanpassingen. Ik verwacht dat Nederland nog een hele klus zal krijgen aan het doorvoeren hiervan in de Aanbestedingswet. Dat geldt ook voor de aanbestedende diensten, die de regels moeten toepassen in de praktijk.’

In Nederland geldt sinds de Aanbestedingswet het clusterverbod, waardoor opdrachten niet meer onnodig mogen worden samengevoegd. Wat stelt de nieuwe richtlijn op dat punt?

‘De considerans van de richtlijn bevat een passage hierover die mijn aandacht trok. Hierin wordt gesteld dat het clusteren van percelen, als daartoe wordt overgegaan, moet worden toegelicht door de aanbestedende dienst. Tot zover zie ik praktisch geen verschil met de Nederlandse wet. Maar volgens de considerans moet een aanbestedende dienst “autonoom iedere door hem relevant geachte reden kunnen laten gelden, zonder administratief of gerechtelijk toezicht”.’

Kortom, elke reden die een overheid bedenkt om opdrachten te clusteren houdt straks juridisch stand? Dat zou het clusterverbod buiten werking stellen.

‘Die zin lijkt inderdaad te suggereren dat er veel ruimte is. Wellicht wel meer ruimte dan op nationaal niveau thans wordt aangenomen. Het lijkt eenvoudiger te worden om een bepaalde argumentatie op te nemen in de aanbestedingsstukken. Maar, zeg ik erbij, misschien zit hier alleen een tekstueel voordeel voor aanbestedende diensten in. Marktpartijen hebben de mogelijkheid de beslissing van een aanbestedende dienst om niet tot het opdelen in percelen over te gaan juridisch aan te vechten. We zullen afwachten wat daaruit komt.’

Bij de behandeling van de Aanbestedingswet is kritiek geuit op de timing met het oog op de nieuwe Europese regels. Het zou geen zin hebben en zelfs verwarring in de hand werken om twee wetswijzigingen achter elkaar door te voeren. Wat vindt u?

‘Ik zit daar wat anders in. De Aanbestedingswet biedt duidelijke voordelen, zoals de verplichte eigen verklaring, die ondernemers veel administratieve lasten bespaart doordat ze niet allerlei bewijsstukken op voorhand hoeven te overleggen. Nederlandse bedrijven hebben nu al dat voordeel. Let wel, lidstaten hebben nog twee jaar om deze richtlijn te vertalen in nationale wetgeving.’

Related news

27.05.2020 NL law
Accountants advising in real estate transactions: be aware of penalties in mortgage deeds

Short Reads - The Court of Appeal of Arnhem-Leeuwarden ruled on 3 March 2020 that an accountant did not properly advise her client with respect to a sale of real estate (ECLI:NL:GHARL:2020:1875). In her research concerning the consequences of the sale, the accountant had failed to properly review the contracts between the seller and the financier of the real estate. The accountant had therefore acted unlawfully.

Read more

26.05.2020 NL law
De Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid - Meer mogelijkheden voor rechtspersonen tot het gebruik van elektronische communicatiemiddelen en het uitstellen van termijnen

Articles - Het Nederland van twee maanden geleden is niet het Nederland van nu. Vanwege de uitbraak van het coronavirus en de bestrijding daarvan heeft het Nederlandse kabinet diverse overheidsmaatregelen opgelegd om de volksgezondheid en de economie te beschermen. Zo wordt een beroep gedaan op Nederlanders om gepaste afstand van elkaar (circa anderhalve meter) te houden en zijn bijeenkomsten met meer dan 100 personen in heel Nederland niet langer mogelijk. 

Read more

22.05.2020 BE law
International Comparative Legal Guide to Restructuring & Insolvency 2020 - Belgium chapter

Articles - The Belgium Chapter of the International Comparative Legal Guide to Restructuring & Insolvency 2020 is online. The publication, authored by Paul Van der Putten and Pieter Wouters, covers common topics in restructuring and insolvency, including issues that arise when a company is in financial difficulties, restructuring options, insolvency procedures, tax, employees, and cross-border issues in 27 jurisdictions. 

Read more