Short Reads

Branchebenadering laat individuele beoordeling toe om overtreding van artikel 2.15 Activiteitenbesluit te betwisten

Branchebenadering laat individuele beoordeling toe om overtreding van artikel 2.15 Activiteitenbesluit te betwisten

Branchebenadering laat individuele beoordeling toe om overtreding van artikel 2.15 Activiteitenbesluit te betwisten

20.01.2015 NL law

De rechtbank Amsterdam heeft op 2 december 2014 zeven gelijkluidende uitspraken gedaan over de vraag of het bevoegd gezag handhavend mocht optreden tegen zeven Aldi-filialen op grond van artikel 2.15, eerste lid van het Activiteitenbesluit.

(ECLI:NL:RBAMS:2014:8107 t/m ECLI:NL:RBAMS:2014:8113). Dit artikel bepaalt kortgezegd dat een inrichting (waaronder ook een supermarkt wordt verstaan) alle energiebesparende maatregelen moet treffen die zich binnen een termijn van vijf jaar terugverdienen. Uit deze uitspraken volgt dat ook bij een branchebenadering, een ondernemer de gelegenheid moet krijgen om een vermeende overtreding (van artikel 2.15 Activiteitenbesluit) in een concreet geval te betwisten. Deze uitspraken zijn in lijn met de zogenaamde ”Hoogvliet-uitspraak”, waarover wij al eerder een blogbericht publiceerden.

Wat was er aan de hand?

Een ambtenaar van Gemeente Amsterdam had een bezoek afgelegd bij een zevental Aldi-filialen, met als doel na te gaan of de betreffende supermarkten alle energiebesparende maatregelen hadden geïmplementeerd die zich in minder dan vijf jaar tijd terugverdienen. Tijdens deze bezoeken constateerde de ambtenaar dat de Aldi-filialen geen permanente afdekking hadden aangebracht op de verticale koelmeubelen. Volgens het bevoegd gezag moesten de Aldi-filialen daartoe wel overgegaan, omdat die maatregel zich binnen vijf jaar tijd zou terugverdienen. Uiteindelijk resulteerde deze constatering in zeven last onder dwangsommen voor de betreffende supermarkten. De Aldi-filialen konden zich met deze besluiten niet verenigen en gingen hiertegen in bezwaar en beroep.

Terugverdientijd op brancheniveau?

Het bevoegd gezag hield voet bij stuk en wees daarbij op een rapport van adviesbureau EnergyGO ”Dagafdekking voor Koelmeubelen”. Uit het rapport volgde dat de terugverdientijd van permanente koelafdekking, voor de supermarktbranche, minder dan vijf jaar bedraagt. Daarnaast staat de maatregel van het afdekken van de koelmeubelen op de zogenaamde lijsten van Infomil, zo voerde het bevoegd gezag aan. Op de Infomil website staat het afdekken van koelmeubelen genoemd als rendabele maatregel die zich binnen vijf jaar tijd terugverdient. Het bevoegd gezag stelde zich, op grond van het hiervoor genoemde, op het standpunt dat alle investeringen moeten worden getroffen die, branche breed beschouwend, binnen vijf jaar zijn terug te verdienen. Met andere woorden: volgens het bevoegd gezag moet de terugverdientijd op brancheniveau worden berekend.

Terugverdientijd op individueel niveau?

De Aldi-filialen weerspraken echter de conclusie dat permanente koelafdekking zich binnen vijf jaar tijd zou terugverdienen. Ter ondersteuning van dit standpunt overlegden de Aldi-filialen een rapport van TNO. Uit dit rapport volgde dat de terugverdientijd van de opgelegde maatregel voor de zeven Aldi-filialen meer dan vijf jaar bedraagt. Bovendien betoogden de Aldi-filialen dat er geen grond bestaat voor de gehanteerde branchegerichte benadering en de daarop gebaseerde berekening van de terugverdientijd. Zulks onder meer omdat artikel 2.15 Activiteitenbesluit niet bepaalt dat de maatregel van dagafdekking moet worden toegepast en omdat de lijsten van Infomil slechts hulpmiddelen zijn, zonder verbindend karakter. Kort en goed betoogden de Aldi-filialen dat rekening moest worden gehouden met de individuele omstandigheden bij de berekening van de terugverdientijd.

Terugverdientijd mag worden berekend op basis van branchegegevens, maar tegenbewijs is mogelijk om overtreding te betwisten

De rechtbank overwoog dat artikel 2.15 Activiteitenbesluit zich richt tot de exploitant van de individuele inrichting. Verder constateerde de rechtbank dat het Activiteitenbesluit niet opsomt wat de energiebesparende maatregelen zijn met een terugverdientijd van minder dan vijf jaar. De lijsten van Infomil zijn als algemeen uitgangspunt daarvoor volgens de rechtbank goed bruikbaar. Anders dan het bevoegd gezag betoogde, is de rechtbank van oordeel dat de maatregelen op de lijsten van Infomil niet verplicht zijn voor eenieder die tot de branche behoort. Het bevoegd gezag dient voldoende concreet te maken dat een individuele partij verantwoordelijk kan worden gehouden voor een concrete overtreding van voorschriften. De lijsten van Infomil kunnen daarvoor als praktisch hulpmiddel dienen. Het voert echter te ver om een individuele drijver van een inrichting elke mogelijkheid te ontzeggen om te betwisten dat hij een overtreding begaat, uitsluitend op basis van branchegegevens, aldus de rechtbank. De rechtbank leidt dit onder meer af uit de toelichting op het Activiteitenbesluit.

Verder is van belang dat de rechtbank overwoog dat ”met dit oordeel niet [is] beoogd te betogen dat elk individueel geval tot in detail door verweerder bekeken en berekend moet worden, maar wel dat er ruimte moet worden geboden aan een individuele drijver van een inrichting om de gestelde overtreding te kunnen betwisten”.

Op grond van het vorengenoemde stond de bevoegdheid om over te gaan tot handhaving volgens de rechtbank onvoldoende vast en was de besluitvorming niet zorgvuldig tot stand gekomen. De rechtbank biedt in deze tussenuitspraken, middels de bestuurlijke lus, het bevoegd gezag de mogelijkheid om alsnog in te gaan op het rapport van TNO. Wordt vervolgd derhalve…!

Lessen voor de praktijk

  • Het bevoegd gezag mag in principe de Infomillijsten en brancherapporten ten grondslag leggen aan handhaving op basis van artikel 2.15 Activiteitenbesluit.
  • Dat deze gegevens als uitgangspunt mogen gelden, betekent echter niet dat een individuele drijver van een inrichting geen omstandigheden kan aanvoeren ter onderbouwing van de stelling dat de terugverdientijd in het concrete geval langer is dan vijf jaar.
  • Wanneer de drijver van de inrichting een dergelijk rapport overhandigt, dient het bevoegd gezag gemotiveerd daarop in te gaan.
  • In een dergelijke situatie kan slechts tot handhaving worden overgegaan wanneer de argumenten van de exploitant concreet worden weerlegd, waardoor kan worden onderbouwd dat de terugverdientijd, ook op individueel niveau, toch korter is dan vijf jaar.

Wijziging van het Activiteitenbesluit

Ten slotte merken wij op dat – zoals de rechtbank zelf ook signaleert in de uitspraak – het Activiteitenbesluit zal wijzigen Stcrt. 2014, nr. 17509, p. 125). Deze wijziging wordt ook wel aangeduid als ‘de vierde tranche’. Naar verwachting zal de wijziging tussen 1 juli 2015 en 1 januari 2016 in werking treden.

Naast het Activiteitenbesluit wijzigen met dit besluit ook het Besluit omgevingsrecht, het Besluit externe veiligheid inrichtingen en het Besluit lozen buiten inrichtingen. Met de wijzigingen van de vierde tranche vervalt voor een aantal nieuwe groepen bedrijven de verplichting tot een omgevingsvergunning milieu. Ook zijn er diverse andere wijzigingen. Wij gaan in dit blogbericht alleen in op de wijziging van artikel 2.15.

De wijzigingen van artikel 2.15 zijn als volgt (kort samengevat):

  • Het begrip  ”netto contante waarde” wordt geschrapt uit het eerste lid van het huidige artikel 2.15. Nu verplicht dat artikel nog om alle energiebesparende maatregelen te nemen ”met een terugverdientijd van vijf jaar of minder of alle energiebesparende maatregelen die een positieve netto contante waarde hebben bij een interne rentevoet van 15 procent”. De onderstreepte passage wordt geschrapt. Artikel 2.15 lid 1 komt te luiden: “Degene die de inrichting drijft neemt alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder”.
  • Het bevoegd gezag kan bij maatwerkvoorschrift een gefaseerde uitvoering van de verplichting, bedoeld in het eerste lid, toestaan. Daarbij wordt rekening gehouden met de bedrijfseconomische omstandigheden van de inrichting. Hierbij stelt het bevoegd gezag per maatregel een redelijke termijn vast waarbinnen die maatregel moet zijn uitgevoerd.

In de Activiteitenregeling zullen erkende maatregelen worden opgenomen waarmee in elk geval aan de verplichting  wordt voldaan om rendabele maatregelen te nemen. De Activiteitenregeling die nu beschikbaar is bevat (nog) geen erkende maatregelen voor supermarkten. Voor de volgende bedrijfstakken zijn erkende maatregelen voor energiebesparing aangewezen:

  • kantoren overheden en defensie
  • gezondheids- en welzijnszorginstellingen
  • onderwijsinstellingen
  • metalelektro en mkb-metaal
  • autoschadeherstelbedrijven
  • rubber- en kunststofindustrie
  • commerciële datacentra.

 Het bericht ’Branchebenadering laat individuele beoordeling toe om overtreding van artikel 2.15 Activiteitenbesluit te betwisten’ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Related news

27.03.2020 BE law
Bijzondere volmachten in tijden van crisis: wat kan en wat niet?

Short Reads - In haar advies van 25 maart 2020 analyseert de afdeling Wetgeving van de Raad van State het wetsvoorstel van 21 maart 2020 tot bijzondere machtiging aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19. Het advies brengt de algemene beginselen inzake bijzondere machten in herinnering en plaatst daarnaast enkele kritische kanttekeningen bij het wetsvoorstel zelf. Voor liefhebbers van het grondwettelijk recht vormt het advies van de afdeling Wetgeving daarom een welgekomen afleiding in tijden van lockdown. 

Read more

18.03.2020 BE law
Corona Checklist for (Supply) Contracts in the Energy & Industry Sector

Short Reads - The outbreak of the corona virus is affecting economies worldwide. Many governments are taking measures to mitigate the spread of the corona virus. Increasingly, this is leading to supply bottlenecks, assembly line stoppages, etc. The table below provides a short checklist of the most common issues that may arise in your contract.

Read more

22.03.2020 BE law
Les fenêtres (vues et jours) dans l’ère du nouveau Code civil. Que faut-il retenir ?

Articles - La loi portant création d'un Code civil a été promulguée le 13 avril 2019 et publiée le 14 mai 2019 au Moniteur belge. La loi portant le livre 3 « Les biens » du Code civil a, quant à elle, été promulguée le 4 février 2020 et vient d’être publiée ce 17 mars 2020. Ce livre 3 entrera en vigueur le 1er septembre 2021. Que prévoit-il en matière de vues et de jours ? Voici un bref aperçu.

Read more

18.03.2020 BE law
Corona Checklist voor (leverings)contracten in de Energie & Industriesector

Short Reads - De uitbraak van het coronavirus treft economieën wereldwijd. Veel regeringen nemen maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Dit leidt in toenemende mate tot leveringsproblemen, stilstand van assemblagelijnen etc. De onderstaande tabel geeft een korte checklist van de meest voorkomende problemen die zich in uw contract kunnen voordoen.

Read more

19.03.2020 NL law
Nederland ‘op slot gooien’ vanwege corona: wie is daartoe bevoegd?

Short Reads - ‘Het coronavirus houdt ons land in de greep’. Dit waren de eerste woorden van premier Rutte toen hij maandag 16 maart 2020 Nederland toesprak over de coronacrisis. In de strijd tegen (de verdere verspreiding van) het coronavirus kiest het kabinet er momenteel voor om het virus maximaal te controleren. Maximaal controleren betekent maatregelen nemen om de piek in het aantal besmettingen af te vlakken en dit aantal te verspreiden over een langere periode.

Read more

18.03.2020 BE law
Liste de contrôle ‘Corona’ pour les contrats (de fourniture) dans les secteurs de l'énergie et de l'industrie

Short Reads - L'épidémie de coronavirus affecte les économies du monde entier. De nombreux gouvernements prennent des mesures pour limiter la propagation du virus. De plus en plus, cela entraîne des goulets d'étranglement au niveau d'approvisionnement, des arrêts de chaînes de montage, etc. Le tableau ci-dessous fournit une brève liste de problèmes les plus courants qui peuvent survenir dans votre contrat.

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring