Articles

Part three - GDPR and public law: To retroact or not?

Part three - GDPR and public law: To retroact or not?

Part three - GDPR and public law: To retroact or not?

07.06.2019 BE law

Since the General Data Protection Regulation (“GDPR”) became applicable almost one year ago, multiple questions have arisen about its interaction with other fields of law. In this three-part blog series of “GDPR and public law”, we discuss three capita selecta of the interaction of GDPR with public law and government. In this blog we discuss the retroactive application of GDPR.

With the GDPR becoming applicable on 25 May 2018 and the new Belgian Data Protection Act of 30 July 2018 entering into force on 5 September 2019, more severe administrative fines and criminal sanctions were introduced in conjunction with several data protection obligations. According to European and national law, there can be no retroactive application of more severe penalties.[1] The European Court of Human Rights has developed some criteria in its jurisprudence to assess whether this principle of non-retroactivity also applies to administrative fines, being (i) the legal qualification of the infringement in national law, (ii) the nature of the infringement and (iii) the severity of the penalty. Following this test, it appears that the administrative fines under the GDPR fall within the scope of this principle of non-retroactivity.

What does this mean in practice?

For infringements that existed only before 25 May 2018, the new sanctions may not be imposed. For infringements that existed only after 25 May 2018, the new sanctions may be imposed. The difficulty lies with infringements that existed both before and after 25 May 2018.

For infringements that existed before and after 25 May 2018, a distinction must be made between criminal sanctions and administrative fines. For criminal sanctions, the infringement will most likely be considered as a whole by using typical mechanisms of criminal law such as “eenheid van opzet / unité d'intention” and “voortdurend misdrijf / infraction continue”. In this respect Article 65 of the Belgian Criminal Code states that: “where one and the same act gives rise to several offences or where several offences which are the successive and continuous execution of the same criminal intention are simultaneously submitted to the same criminal court, only the most serious penalty shall be imposed”. Consequently, the new sanctions will probably be applied to the whole of the infringement.

For administrative fines, the situation is more unclear. The Belgian Constitutional Court has previously ruled that it is not discriminatory that these mechanisms of criminal law do not apply to administrative fines. Article 82, §3 GDPR states that: “if a controller or processor intentionally or negligently, for the same or linked processing operations, infringes several provisions of this Regulation, the total amount of the administrative fine shall not exceed the amount specified for the gravest infringement”. Other than the Article 65 of the Belgian Criminal Code as referred to above, this article is limited to infringements of the GPDR itself and does not explicitly refer to any succession or continuity over time. However, Data Protection Authorities have a lot of leeway and can apply various criteria to ensure reasonableness when imposing administrative fines, amongst which the duration of the infringement, so that de facto they could probably apply the same mechanisms.

 

[1] See Article 7 of the European Convention on Human Rights and Article 2 of the Belgian Criminal Code.

Team

Related news

09.06.2021 NL law
Ontvankelijk bestuursrecht

Short Reads - De omgang met ontvankelijkheidskwesties bij de bestuursrechter is vaak een goede graadmeter voor het bestuursrechtelijk klimaat. Een klimaat dat in wisselwerking tussen wetgever en rechter wordt bepaald.

Read more

08.06.2021 NL law
Stibbe Knowledgepagina ‘Energietransitie en klimaat’ is live

Short Reads - De klimaat- en energietransitie wetgeving is versnipperd en daarom is samenwerking tussen diverse juridische specialismen van belang. Stibbe heeft daarmee veel ervaring. Bij Stibbe is deze benodigde juridische kennis nu ook voor externe kennisname samengebracht op de knowledge pagina ‘Energietransitie en klimaat‘.

Read more

08.06.2021 NL law
De Europese Klimaatwet uitgelicht

Short Reads - Op 21 april 2021 is een voorlopig akkoord bereikt over de Europese Klimaatwet. Deze Klimaatwet kan worden gezien als de kern van de Europese Green Deal, die in december 2019 werd gepubliceerd door de Europese Commissie. Het overstijgende doel van deze instrumenten is om een klimaatneutraal Europa te bewerkstelligen in 2050. De Europese Klimaatwet zorgt ervoor dat deze klimaatneutraliteitsdoelstelling in een Europese verordening wordt vastgelegd. Dit blogbericht gaat nader in op de Europese Klimaatwet en legt uit wat dit met zich brengt.

Read more

09.06.2021 NL law
OV mag nog even doorrijden met overheidssteun, maar onder gewijzigde voorwaarden

Short Reads - De beschikbaarheidsvergoeding openbaar vervoer wordt verlengd tot eind 2021. Vervoersbedrijven hebben deze compensatie nodig om grote verliezen te compenseren. De grondslag voor de uitkering is de nieuwe Regeling specifieke uitkering beschikbaarheidsvergoeding regionale OV-concessies 2021 (Stcrt. 2021, 25629) (Regeling BVOV21). De Regeling BVOV21 komt overeen met zijn voorganger maar bevat een aantal wijzigingen. Dit blogbericht bespreekt een aantal.

Read more

08.06.2021 NL law
Actualiteiten milieustraftrecht: zorgelijke ontwikkelingen

Short Reads - Afgelopen vrijdag 28 mei jl. hadden wij een inspirerend webinar over actualiteiten op het gebied van milieustrafrecht. Wij spraken gedurende 90 minuten onder meer over aansprakelijkheden van bestuurders, de zorgplichten, incidentenrapportages vanuit strafrechtelijk- en bestuursrechtelijk perspectief.

Read more