Short Reads

Moeten de gunningcriteria bij de niet-openbare procedure al in de selectiefase worden gespecifieerd?

Moeten de gunningcriteria bij de niet-openbare procedure al in de sel

Moeten de gunningcriteria bij de niet-openbare procedure al in de selectiefase worden gespecifieerd?

11.04.2019 NL law

De Commissie van Aanbestedingsexperts (de ''Commissie'') buigt zich in haar advies 482 (gepubliceerd 5 februari 2019) over het tijdstip van bekendmaking van de gunningscriteria bij een Europese niet-openbare aanbesteding.

De praktijk is vaak dat de gunningcriteria pas na de selectiefase uitgewerkt worden. De vraag is of dat toelaatbaar is: moeten de gunningscriteria niet direct al tijdens de selectiefase worden gespecificeerd? De Commissie beantwoordt deze vraag en betrekt hierbij onder andere een afwijking in de Aanbestedingswet 2012 ten opzichte van aanbestedingsrichtlijn 2014/24/EU.

De feiten

De kwestie betrof een Europese niet-openbare aanbesteding voor de realisatie van een haven. De aanbestedende dienst bepaalde in de aankondiging dat de gunning geschiedde op basis van de beste prijs-kwaliteitsverhouding. Gegeven werd dat de kwaliteit voor 70% werd meegewogen en de prijs voor 30%. De gunningcriteria werden echter (nog) niet verder gespecificeerd.

Een branchevereniging klaagde dat hierdoor bepaalde inschrijvers in de kaart werden gespeeld. Daarop gaf de aanbestedende dienst in de Nota van Inlichtingen (nog binnen de selectiefase) alsnog een toelichting op de gunningscriteria. De klager vond dat echter onvoldoende en te kortdag vóór de deadline voor indiening van de verzoeken om deelname.

Oordeel Commissie

De Commissie stelt dat artikel 67 richtlijn 2014/24/EU geen verplichting bevat om de gunningscriteria in de aankondiging bekend te maken. In het aankondigingsformulier van Tenders Electronic Daily (''TED'', te weten: het digitale publicatieblad van de EU) is het mogelijk om de gunningscriteria te vermelden 'in het bestek, in de uitnodiging tot inschrijving of tot onderhandeling of het beschrijvende document'. Hieruit maakt de Commissie op dat de gunningscriteria volgens richtlijn 2014/24/EU niet al in de aankondiging bekendgemaakt hoeven worden.

De Commissie meent echter dat de Nederlandse wetgever verdergaande eisen stelt. Artikel 2.115 lid 1 Aanbestedingswet 2012 bepaalt namelijk dat de gunningcriteria, alsook de 'nadere criteria' die daarbij gelden, in de aankondiging moeten worden vermeld. In de wetsgeschiedenis vindt de Commissie geen reden voor deze afwijking ten opzichte van de richtlijn. De reden zou evenwel kunnen zijn, zo meent de Commissie, dat potentiële inschrijvers op basis van de aankondiging moeten kunnen beoordelen of zij willen deelnemen. Als bijvoorbeeld de aankondiging vermeldt dat milieucriteria een rol spelen, kan een potentiële inschrijver die op dit punt weinig te bieden heeft meteen besluiten om af te zien van deelname.

De Commissie vindt steun voor haar opvatting in het arrest van het HvJEU van 10 mei 2012, zaak C-368/10 (Commissie/Nederland); ook wel het Max Havelaar-arrest genoemd. Hierin bepaalde het hof dat het niet toelaatbaar is om de gunningscriteria in de Nota van Inlichtingen te wijzigen, vlak voor de deadline voor indiening van de inschrijvingen. Volgens de Commissie volgt hieruit (naar analogie) dat de gunningcriteria dus ook niet pas bij Nota van Inlichtingen mogen worden vastgesteld (vlak voor de deadline voor indiening van een verzoek van deelname binnen de selectiefase).

De Commissie acht de klacht dan ook gegrond.

Commentaar

Het advies is gebaseerd op de veronderstelling dat de Nederlandse wetgever (bewust) verder heeft willen gaan dan de Europese wetgever. Het is echter de vraag in hoeverre dat inderdaad een bewuste keuze is geweest. Niettemin valt er voor het oordeel van de Commissie wel wat te zeggen. Het is immers vaste rechtspraak van het HvJEU dat de gunningcriteria vanaf het begin van de aanbestedingsprocedure duidelijk moeten worden beschreven (o.a. HvJEU 14 juli 2016, C-6/15, (TNS Dimarso), r.o. 23; en het ook door de Commissie aangehaalde Max Havelaar-arrest, r.o. 56). Op grond van voornoemd arrest TNS Dimarso (r.o. 25) geldt eveneens dat het relatieve gewicht van de gunningcriteria vanaf het begin van de aanbestedingsprocedure duidelijk moet zijn vastgesteld. Kortom, op grond van Europese rechtspraak moet er in de selectiefase al duidelijkheid gegeven worden over de inhoud van de gunningcriteria en wegingsfactoren.

Wel is de vraag hoe gedetailleerd die omschrijving van de gunningcriteria moet zijn tijdens de selectiefase. Het lijkt logisch dat er nog wel enige ruimte moet blijven om de gunningcriteria in de inschrijvingsfase (na selectie) verder te specificeren en uit te werken (vgl. het arrest TNS Dimarso, r.o. 26 e.v.).

Tot slot: het advies van de Commissie betreft een niet-bindend advies. Het valt dus nog af te wachten of rechters het oordeel zullen volgen. Wordt vervolgd!

Team

Related news

03.02.2022 NL law
Podcast: Het Didam-arrest en de gevolgen voor verkoop van onroerende zaken door overheden

Short Reads - In het Didam-arrest oordeelde de Hoge Raad dat de contractsvrijheid van de overheid beperkt wordt door het gelijkheidsbeginsel. Dat heeft directe gevolgen voor de wijze waarop overheden omgaan met de verkoop van onroerende zaken, zoals grond. Ali al Khatib en Erik Verweij bespreken in deze podcast de totstandkoming van deze uitspraak en de praktische gevolgen voor overheden en private partijen.

Read more

21.04.2022 EU law
Uitsluiting van Rusland van overheidsopdrachten en concessies

Articles - Op 8 april 2022 heeft de Raad van de EU een vijfde pakket van economische en individuele sancties tegen Rusland ingesteld met onder meer de bedoeling om de druk op de Russische regering op te voeren. Als onderdeel van het vijfde pakket is in de hele EU een verbod ingevoerd voor Russische ondernemingen om deel te nemen aan overheidsopdrachten en concessies die in de EU-lidstaten worden gegund.

Read more

07.01.2022 NL law
FAQ: Consequences of the Didam judgment for the sale of land by governments

Short Reads - In the Didam judgment of 26 November 2021 (ECLI:NL:HR:2021:1778) the Supreme Court ruled that public authorities must sell land in a transparent manner that gives all interested parties the opportunity to bid. This means that public authorities are not outright free to sell land to a party of their choice. Public authorities must provide equal opportunities when transferring land.

Read more

16.03.2022 NL law
De ‘terugkijktermijn’ knoopt aan bij de datum waarop de ernstige beroepsfout heeft plaatsgevonden

Short Reads - Het gerechtshof Den Haag heeft op 21 december 2021 een belangrijke uitspraak gedaan over de 'terugkijktermijn' van art. 2.87 lid 2 sub b Aw 2012 (ECLI:NL:GHDHA:2021:2487). Met deze uitspraak is nog eens bevestigd dat de terugkijktermijn aanknoopt bij het moment waarop de ernstige beroepsfout heeft plaatsgevonden: de datum van de betrokken gebeurtenis.

Read more

07.01.2022 NL law
FAQ: Gevolgen van het Didam-arrest voor de verkoop van onroerende zaken door overheden

Short Reads - In het 'Didam'-arrest van 26 november 2021 (ECLI:NL:HR:2021:1778) heeft de Hoge Raad geoordeeld dat overheden bij de verkoop van grond gelegenheid moeten bieden aan (potentiële) gegadigden om mee te dingen. Dat betekent dat overheden niet zonder meer vrij zijn om grond te verkopen aan een partij naar keuze. Overheden moeten gelijke kansen bieden bij uitgifte van grond. In dit blogbericht bespreken wij in FAQ-vorm het arrest en gaan wij in op de praktische betekenis van dit arrest voor de praktijk.

Read more