Short Reads

Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State doet belangrijke uitspraak voor subsidiepraktijk

Belangrijke uitspraak voor de subsidiepraktijk: weigering van subsidi

Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State doet belangrijke uitspraak voor subsidiepraktijk

06.09.2017 NL law

Op 5 juli 2017 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een belangrijke uitspraak voor de subsidiepraktijk. In deze uitspraak oordeelt de Afdeling dat de weigering van een subsidie in verband met de overschrijding van de bezoldigingsnorm onvoldoende verband houdt met het doel van de subsidie: het creëren van werkgelegenheid voor jongeren in ontwikkelingslanden. De grond die wordt gehanteerd om een subsidie te weigeren moet passen binnen de kaders van wet- en regelgeving, niet onredelijk zijn en voldoende verband houden met het doel van de te verlenen subsidie.

De feiten

Cinop Global B.V. (hierna: "Cinop"), een onderneming gericht op het verbeteren van werkgelegenheid in ontwikkelingslanden, vraagt bij de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (hierna: "de minister") een zogeheten LEAD subsidie aan. Deze subsidie heeft als doel oorzaken van migratie te bestrijden door jongeren in Afrikaanse landen perspectief te bieden via lokaal ondernemerschap en banencreatie. Om in aanmerking te komen voor een LEAD subsidie mag de bezoldiging van de individuele leden van het bestuur ten hoogste € 163.000 per jaar bedragen, zo bepaalt drempelcriterium D7 van de LEAD beleidsregels. Omdat de bezoldiging van de bestuurder van Cinop hoger is, wordt de aanvraag afgewezen.

De rechtbank Oost-Brabant heeft dit besluit in eerste aanleg vernietigd, wegens strijd met artikel 3:3 van de Algemene wet bestuursrecht ("Awb"). De minister heeft de aan hem toegekende bevoegdheid, aldus de rechtbank, gebruikt voor een ander doel dan waarvoor die bevoegdheid is verleend. Tussen het drempelcriterium en het doel van de subsidie bestaat een te ver verwijderd verband.

Wettelijk kader

Uit eerdere jurisprudentie van de Afdeling (uitspraken van 25 juni 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2348 en 4 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1177) werd al duidelijk dat subsidieverplichtingen met betrekking tot salariskosten in het licht van de artikelen 4:38 en 4:39 Awb niet snel toelaatbaar zijn. Op grond van deze bepalingen mogen aan de subsidieontvanger in beginsel alleen verplichtingen worden opgelegd die doelgebonden zijn. Niet doelgebonden subsidieverplichtingen zijn slechts toegestaan voor zover deze verplichtingen in een  wettelijk voorschrift zijn neergelegd en voldoende verband houden met de gesubsidieerde activiteit.

In de onderhavige zaak gaat het echter niet om aan een subsidie verbonden verplichtingen, maar om een weigeringsgrond. Het beoordelingskader wordt in dit geval bepaald door artikel 4:35 Awb. Deze bepaling bevat een niet limitatieve opsomming van gronden om een subsidie te weigeren. De subsidie kan dus ook worden geweigerd wegens andere, niet in de Awb genoemde, gronden. Anders dan de artikelen 4:38 en 4:39 Awb, zijn de eisen van een wettelijke grondslag en een voldoende verband niet als zodanig in artikel 4:35 Awb opgenomen.

Het oordeel van de Afdeling

De Afdeling overweegt dat artikel 4:35 Awb bestuursorganen de ruimte biedt om subsidieaanvragen af te wijzen op beleidsmatige gronden en dat de artikelen 10 en 14 van het Subsidiebesluit van het Ministerie van Buitenlandse Zaken de minister ten aanzien van de weigering een LEAD subsidie te verstrekken veel beleidsruimte geven. Dat betekent echter niet dat elke weigeringsgrond toelaatbaar is. Weigeringsgronden moeten binnen de kaders van wet- en regelgeving passen, inhoudelijk niet onredelijk zijn en niet in strijd zijn met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

De Afdeling leidt uit het verbod van détournement de pouvoir (3:3 Awb) af dat de gronden waarop bestuursorganen subsidieaanvragen afwijzen voldoende verband moeten houden met verwezenlijking van het doel van de subsidie. Naar het oordeel van de Afdeling is hiervan geen sprake, omdat niet valt in te zien dat de doelstelling van LEAD wordt bereikt door alleen organisaties te selecteren die aan de bezoldigingsnorm voldoen. Deze strijdigheid met artikel 3:3 Awb kan alleen worden weggenomen door een wet in formele zin en niet door een wettelijk voorschrift dat lager in rang staat, zoals algemene maatregelen van bestuur, ministeriële regelingen of beleidsregels.

Tips voor de praktijk

De Afdeling is duidelijk: een weigeringsgrond van een subsidie moet voldoen aan drie voorwaarden: (i) zij moet passen binnen de kaders van wet- en regelgeving, (ii) niet onredelijk zijn en (iii) voldoende verband houden met het doel van de te verlenen subsidie. Normering van salariskosten door bestuursorganen bij het verstrekken van subsidies is dus niet snel toelaatbaar. Niet door verplichtingen aan de subsidie te verbinden en ook niet door een weigeringsgrond op te leggen aan de voorkant van de subsidieprocedure. Beiden moeten immers in voldoende verband staan tot het doel van de subsidie en een wettelijke grondslag hebben. Voor de subsidieverplichting zijn deze eisen neergelegd in artikel 4:39, eerste lid, Awb en voor de weigeringsgrond worden zij afgeleid uit artikel 3:3 Awb.

De wetgever op het niveau van het Rijk kan in een wettelijke regeling wel weigeringsgronden opnemen die geen verband houden met de subsidieregeling. Het Rijk kan bij wet in formele zin afwijken van artikel 3:3 Awb. Voor decentrale overheden kan dat niet: hun subsidieregeling staat altijd lager in rang dan artikel 3:3 Awb. Gelet op deze uitspraak raden wij decentrale overheden aan om in hun subsidieregelingen na te gaan of het doel van de subsidie duidelijk is en dit doel in acht is genomen bij het formuleren van subsidieverplichtingen en weigeringsgronden.

Team

Related news

02.04.2020 NL law
Stibbe in Amsterdam answers questions from consumers, small business foundations and NGOs about the coronavirus

Inside Stibbe - In a special Q&A (in Dutch), our Amsterdam office share their legal expertise and strive to provide answers to questions put to us by consumers, self-employed persons, enterprises large and small, foundations and NGOs as a result of the corona crisis.

Read more

22.03.2020 BE law
Les fenêtres (vues et jours) dans l’ère du nouveau Code civil. Que faut-il retenir ?

Articles - La loi portant création d'un Code civil a été promulguée le 13 avril 2019 et publiée le 14 mai 2019 au Moniteur belge. La loi portant le livre 3 « Les biens » du Code civil a, quant à elle, été promulguée le 4 février 2020 et vient d’être publiée ce 17 mars 2020. Ce livre 3 entrera en vigueur le 1er septembre 2021. Que prévoit-il en matière de vues et de jours ? Voici un bref aperçu.

Read more

31.03.2020 NL law
Als het moet, kan het snel (en digitaal): vanwege de coronacrisis op weg naar een Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming

Short Reads - In crisistijd kan veel en snel. Beraadslagingen en besluitvorming blijven ook nu noodzakelijk, maar de wettelijke grondslag om dit digitaal te doen ontbreekt. Daarom is er aan de Tweede Kamer een wetsvoorstel terzake voorgelegd, dat slechts in enkele dagen is voorbereid. De wet treedt, zo is de bedoeling, op korte termijn in werking.

Read more

19.03.2020 NL law
Nederland ‘op slot gooien’ vanwege corona: wie is daartoe bevoegd?

Short Reads - ‘Het coronavirus houdt ons land in de greep’. Dit waren de eerste woorden van premier Rutte toen hij maandag 16 maart 2020 Nederland toesprak over de coronacrisis. In de strijd tegen (de verdere verspreiding van) het coronavirus kiest het kabinet er momenteel voor om het virus maximaal te controleren. Maximaal controleren betekent maatregelen nemen om de piek in het aantal besmettingen af te vlakken en dit aantal te verspreiden over een langere periode.

Read more

27.03.2020 BE law
Bijzondere volmachten in tijden van crisis: wat kan en wat niet?

Short Reads - In haar advies van 25 maart 2020 analyseert de afdeling Wetgeving van de Raad van State het wetsvoorstel van 21 maart 2020 tot bijzondere machtiging aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19. Het advies brengt de algemene beginselen inzake bijzondere machten in herinnering en plaatst daarnaast enkele kritische kanttekeningen bij het wetsvoorstel zelf. Voor liefhebbers van het grondwettelijk recht vormt het advies van de afdeling Wetgeving daarom een welgekomen afleiding in tijden van lockdown. 

Read more

18.03.2020 BE law
Corona Checklist for (Supply) Contracts in the Energy & Industry Sector

Short Reads - The outbreak of the corona virus is affecting economies worldwide. Many governments are taking measures to mitigate the spread of the corona virus. Increasingly, this is leading to supply bottlenecks, assembly line stoppages, etc. The table below provides a short checklist of the most common issues that may arise in your contract.

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring