Short Reads

Uber alleen een bemiddelingsdienst, of gewoon een taxi business?

Uber alleen een bemiddelingsdienst, of gewoon een taxi business?

Uber alleen een bemiddelingsdienst, of gewoon een taxi business?

29.05.2017 NL law

De nieuwe economie met platforms als Airbnb en Uber biedt legio zegeningen. Tegelijkertijd doet de vraag zich voor hoe de wetgever deze economie kan reguleren om het publieke belang te waarborgen.

Deze vraag heeft advocaat-generaal ("AG") Szpunar op 11 mei 2017 deels beantwoord. Hij adviseert het Hof van Justitie ("HvJ") om het elektronische platform Uber als een vervoersdienst aan te duiden. Daardoor kan Uber volgens de AG geen beroep op doen op het vrije verkeer van diensten. Het Europees recht verbiedt dan nationale overheden in principe niet om de diensten van Uber te onderwerpen aan een vergunningsplicht of andere voorschriften.

Uber en aanleiding voor advies AG

Uber is een platform waarmee via een smartphone een taxi kan worden besteld. Dit programma koppelt chauffeurs en consumenten aan elkaar. De consumenten kunnen een chauffeur bestellen via het programma dat vervolgens beschikbare chauffeurs vindt. Als een chauffeur een rit accepteert krijgt de consument het profiel van de chauffeur te zien plus een prijsindicatie.

De aanleiding voor het advies van de AG vormt een rechtszaak die een Spaanse beroepsorganisatie voor taxichauffeurs heeft aangespannen tegen de Spaanse vennootschap Uber System Spain. Centraal staat daarin de stelling dat deze vennootschap door het gebruik van UberPop – een versie van Uber die gebruik maakt van niet-professionele chauffeurs – zich schuldig maakt aan oneerlijke concurrentie omdat UberPop en zijn chauffeurs niet over de door de stad Barcelona vereiste vergunningen beschikken.

Rechtsvraag: kan Uber een beroep doen op het vrije verkeer van diensten?

Tijdens de behandeling van deze rechtszaak concludeert de Spaanse rechter dat verschillende interpretatievragen over het Europees recht eerst beantwoord dienen te worden om het geschil tussen de beroepsorganisatie voor taxichauffeurs en Uber System Spain te kunnen beslechten. De Spaanse rechter stelt daarom aan het HvJ prejudiciële vragen die – kortgezegd – de aard van Uber betreffen. Kwalificeert dit, zo vraagt de Spaanse rechter kortgezegd, als een dienst van de informatiemaatschappij of is het een vervoersdienst?

In het eerste geval valt het onder de reikwijdte van het vrije verkeer van diensten met als gevolg dat eventuele vergunningsverplichtingen van de stad Barcelona onrechtmatig kunnen zijn. In het tweede geval kan Uber geen beroep doen op het vrije verkeer van diensten en staat het overheden vrij om het te reguleren.

Conclusie van AG Szpunar

Volgens de AG is Uber een "gemengde dienst" omdat een deel daarvan langs elektronische weg gerealiseerd wordt en het andere deel (vervoer van consumenten) per definitie niet. Een dergelijke dienst kan vallen onder het begrip dienst van de informatiemaatschappij onder de volgende voorwaarden:

  • het elektronische deel van de dienst is onafhankelijk van de niet langs elektronische deel te verrichten dienst. Dit bijvoorbeeld het geval bij de bemiddelingsplatforms voor het kopen en vliegtickets; of
  • als beide delen (elektronisch en niet-elektronisch) onlosmakelijk verbonden zijn, omdat dezelfde dienstverrichter deze uitvoert , of een beslissende invloed uitoefent op de omstandigheden waaronder de dienst verricht wordt. Vereist is daarbij dat dienst grotendeels via elektronische weg gerealiseerd wordt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij online verkoop van goederen.

Bij (i) is het elektronische deel een bemiddelingsdienst: het is een manier om consumenten en ondernemingen met elkaar in contact te brengen zonder invloed uit te oefenen op de kwaliteit van de (niet-elektronische) dienst. Uber is volgens AG Szpunar niet een bemiddelingsdienst. De Uber-chauffeurs functioneren namelijk niet onafhankelijk van Uber dat via verschillende instrumenten controle uitoefent over belangrijke aspecten van de vervoersdienst zoals de ritprijs, de veiligheidsvoorschriften en de werktijden. De AG benadrukt in dit verband dat men zich niet moeten laten misleiden door het feit dat de relatie tussen Uber en de chauffeurs niet in een klassieke werknemer-werkgever-verhouding is vervat. De activiteiten van de chauffeurs kunnen volgens de AG ook niet losgezien worden van Uber.

Bij (ii) dient het elektronische deel de hoofdmoot van de dienst uitmaken. Dit is echter bij Uber niet het geval nu de nadruk ligt op het vervoer van passagiers volgens de AG.

AG Szpunar concludeert dat Uber als een vervoersdienst aangemerkt moet worden, waardoor de aanbieders van dit programma geen beroep kunnen doen op het vrij verkeer van diensten wanneer overheden hun activiteiten reguleren.

Tot slot

Indien het HvJ de conclusie van AG Szpunar overneemt, dan hebben overheden vanuit EU-perspectief min of meer de vrije hand om Uber aan dezelfde juridische vereisten te onderwerpen als conventionele taxibedrijven. Hierdoor bestaat een mogelijkheid om dit onderdeel van de nieuwe economie te reguleren om publieke belangen te waarborgen. Dit is nodig nu de nieuwe economie, zoals eerder in een NJB Vooraf aangegeven, niet mag ontaarden in een race to the bottom.

De zaak illustreert tevens dat ondernemers kans hebben indien zij bij de rechter opkomen tegen het gebrek aan regulering van de diensten van de nieuwe economie en het concurrentievervalsende element dat daarvan uitgaat.

Team

Related news

13.11.2019 NL law
Een strategisch actieplan voor het gebruik van AI door de overheid

Short Reads - Een paar jaren geleden hoorde je er nog nauwelijks over, maar nu kan je er bijna niet meer om heen: kunstmatige intelligentie, ook wel artificiële intelligentie (AI) genoemd.  AI verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en – met een zekere mate van zelfstandigheid – actie ondernemen om specifieke doelen te bereiken. Denk aan zelfrijdende auto's of slimme thermostaten. 

Read more

08.11.2019 BE law
Interview with Wouter Ghijsels on Next Gen lawyers

Articles - Stibbe’s managing partner Wouter Ghijsels shares his insights on the next generation of lawyers and the future of the legal profession at the occasion of the Leaders Meeting Paris where Belgian business leaders, politicians and inspiring people from the cultural and academic world will discuss this year's central theme "The Next Gen".

Read more

13.11.2019 NL law
Billijker bestuursrecht met minder formele rechtskracht

Short Reads - De recente uitspraken van de Hoge Raad over de Groningse aardbevingsschade en die van de Afdeling bestuursrechtspraak over het terugvorderen van toeslagen voor kinderopvang hebben meer met elkaar te maken dan menigeen op voorhand zal denken. Zowel de Hoge Raad als de Afdeling kiest daarin namelijk – terecht – voor een verdere versoepeling van de leer van de formele rechtskracht van besluiten. Een leer die vaak wordt bekritiseerd vanwege de onnodig onbillijke uitkomsten daarvan in sommige zaken.

Read more

07.11.2019 NL law
Symposium 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations

Seminar - Stibbe is organising a symposium in Amsterdam on Thursday 7 November entitled 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations'. During this symposium, Stibbe lawyer Tijn Kortmann and Prof. Pieter van Vollenhoven, alongside other experts,  will speak about the compensation fund which, according to van Vollenhoven, injured parties should be able to call upon if a decision by the government turns out to be too drastic.

Read more

13.11.2019 NL law
Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties

Short Reads - Op donderdag 7 november 2019 was prof. mr. Pieter van Vollenhoven te gast bij ons op kantoor voor het seminar "Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties". In het sprekerspanel met o.a. Berthy van den Broek, Janet van de Bunt, Monique de Groot en Edwin Renzen en ook in de zaal waren de meesten duidelijk gecharmeerd van zo’n fonds Van Vollenhoven. Maar er blijven nog genoeg vragen over hoe zo’n fonds precies zou moeten worden ingericht.

Read more

06.11.2019 BE law
Les nouveaux seuils européens des marchés publics à partir du 1er janvier 2020

Articles - Les règlements qui modifient les seuils européens d'application pour les procédures de passation des marchés et des concessions  sont publiés dans le Journal officiel européen du 31 octobre 2019 (JO L 279 du 31 octobre 2019). Ces modifications entraînent pour la première fois une baisse des seuils depuis 2010, tant pour les travaux que pour les fournitures et services, quel que soit le secteur. Les nouveaux seuils s'appliquent à compter du 1er janvier 2020 et sont, comme d'habitude, fixés pour une période de deux ans. Ils sont valables jusqu'au 31 décembre 2021.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring