Short Reads

Uber alleen een bemiddelingsdienst, of gewoon een taxi business?

Uber alleen een bemiddelingsdienst, of gewoon een taxi business?

Uber alleen een bemiddelingsdienst, of gewoon een taxi business?

29.05.2017 NL law

De nieuwe economie met platforms als Airbnb en Uber biedt legio zegeningen. Tegelijkertijd doet de vraag zich voor hoe de wetgever deze economie kan reguleren om het publieke belang te waarborgen.

Deze vraag heeft advocaat-generaal ("AG") Szpunar op 11 mei 2017 deels beantwoord. Hij adviseert het Hof van Justitie ("HvJ") om het elektronische platform Uber als een vervoersdienst aan te duiden. Daardoor kan Uber volgens de AG geen beroep op doen op het vrije verkeer van diensten. Het Europees recht verbiedt dan nationale overheden in principe niet om de diensten van Uber te onderwerpen aan een vergunningsplicht of andere voorschriften.

Uber en aanleiding voor advies AG

Uber is een platform waarmee via een smartphone een taxi kan worden besteld. Dit programma koppelt chauffeurs en consumenten aan elkaar. De consumenten kunnen een chauffeur bestellen via het programma dat vervolgens beschikbare chauffeurs vindt. Als een chauffeur een rit accepteert krijgt de consument het profiel van de chauffeur te zien plus een prijsindicatie.

De aanleiding voor het advies van de AG vormt een rechtszaak die een Spaanse beroepsorganisatie voor taxichauffeurs heeft aangespannen tegen de Spaanse vennootschap Uber System Spain. Centraal staat daarin de stelling dat deze vennootschap door het gebruik van UberPop – een versie van Uber die gebruik maakt van niet-professionele chauffeurs – zich schuldig maakt aan oneerlijke concurrentie omdat UberPop en zijn chauffeurs niet over de door de stad Barcelona vereiste vergunningen beschikken.

Rechtsvraag: kan Uber een beroep doen op het vrije verkeer van diensten?

Tijdens de behandeling van deze rechtszaak concludeert de Spaanse rechter dat verschillende interpretatievragen over het Europees recht eerst beantwoord dienen te worden om het geschil tussen de beroepsorganisatie voor taxichauffeurs en Uber System Spain te kunnen beslechten. De Spaanse rechter stelt daarom aan het HvJ prejudiciële vragen die – kortgezegd – de aard van Uber betreffen. Kwalificeert dit, zo vraagt de Spaanse rechter kortgezegd, als een dienst van de informatiemaatschappij of is het een vervoersdienst?

In het eerste geval valt het onder de reikwijdte van het vrije verkeer van diensten met als gevolg dat eventuele vergunningsverplichtingen van de stad Barcelona onrechtmatig kunnen zijn. In het tweede geval kan Uber geen beroep doen op het vrije verkeer van diensten en staat het overheden vrij om het te reguleren.

Conclusie van AG Szpunar

Volgens de AG is Uber een "gemengde dienst" omdat een deel daarvan langs elektronische weg gerealiseerd wordt en het andere deel (vervoer van consumenten) per definitie niet. Een dergelijke dienst kan vallen onder het begrip dienst van de informatiemaatschappij onder de volgende voorwaarden:

  • het elektronische deel van de dienst is onafhankelijk van de niet langs elektronische deel te verrichten dienst. Dit bijvoorbeeld het geval bij de bemiddelingsplatforms voor het kopen en vliegtickets; of
  • als beide delen (elektronisch en niet-elektronisch) onlosmakelijk verbonden zijn, omdat dezelfde dienstverrichter deze uitvoert , of een beslissende invloed uitoefent op de omstandigheden waaronder de dienst verricht wordt. Vereist is daarbij dat dienst grotendeels via elektronische weg gerealiseerd wordt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij online verkoop van goederen.

Bij (i) is het elektronische deel een bemiddelingsdienst: het is een manier om consumenten en ondernemingen met elkaar in contact te brengen zonder invloed uit te oefenen op de kwaliteit van de (niet-elektronische) dienst. Uber is volgens AG Szpunar niet een bemiddelingsdienst. De Uber-chauffeurs functioneren namelijk niet onafhankelijk van Uber dat via verschillende instrumenten controle uitoefent over belangrijke aspecten van de vervoersdienst zoals de ritprijs, de veiligheidsvoorschriften en de werktijden. De AG benadrukt in dit verband dat men zich niet moeten laten misleiden door het feit dat de relatie tussen Uber en de chauffeurs niet in een klassieke werknemer-werkgever-verhouding is vervat. De activiteiten van de chauffeurs kunnen volgens de AG ook niet losgezien worden van Uber.

Bij (ii) dient het elektronische deel de hoofdmoot van de dienst uitmaken. Dit is echter bij Uber niet het geval nu de nadruk ligt op het vervoer van passagiers volgens de AG.

AG Szpunar concludeert dat Uber als een vervoersdienst aangemerkt moet worden, waardoor de aanbieders van dit programma geen beroep kunnen doen op het vrij verkeer van diensten wanneer overheden hun activiteiten reguleren.

Tot slot

Indien het HvJ de conclusie van AG Szpunar overneemt, dan hebben overheden vanuit EU-perspectief min of meer de vrije hand om Uber aan dezelfde juridische vereisten te onderwerpen als conventionele taxibedrijven. Hierdoor bestaat een mogelijkheid om dit onderdeel van de nieuwe economie te reguleren om publieke belangen te waarborgen. Dit is nodig nu de nieuwe economie, zoals eerder in een NJB Vooraf aangegeven, niet mag ontaarden in een race to the bottom.

De zaak illustreert tevens dat ondernemers kans hebben indien zij bij de rechter opkomen tegen het gebrek aan regulering van de diensten van de nieuwe economie en het concurrentievervalsende element dat daarvan uitgaat.

Team

Related news

08.08.2018 NL law
Het beginsel van gelijke kansen geldt ook bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen

Short Reads - Bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen door het bestuur moet op enigerlei wijze aan (potentiële) gegadigden ruimte moet worden geboden om naar de beschikbare middelen mee te dingen. Deze toepassing van het gelijkheidsbeginsel gaat zo ver dat onder omstandigheden het rechtszekerheidsbeginsel ervoor moet wijken. Dit blijkt uit een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 11 juli 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:2310).

Read more

27.07.2018 NL law
Conclusie AG programma aanpak stikstof: het PAS als instrument is veelbelovend, maar twijfel of het voldoet aan de Habitatrichtlijn. De ADC-toets als creatieve oplossing om het PAS in stand te kunnen houden?

Articles - Advocaat-Generaal ("AG") Kokott heeft op 25 juli 2018 een conclusie genomen over de vragen van de Afdeling bestuursrechtspraak over het programma aanpak stikstof. Een dergelijk programma kan op zichzelf voldoen aan de Habitatrichtlijn. Knelpunt ziet de AG in het vooruitlopen op de positieve effecten van te treffen reductiemaatregelen. Verder geeft de AG als handreiking mee gebruik te maken van de zogeheten ADC-toets.

Read more

08.08.2018 BE law
Modification du contenu de la notice d'évaluation et de l’étude d’incidences en Région wallonne

Articles - Un décret du 24 mai 2018 modifie sur plusieurs points le régime de l'évaluation des incidences des projets sur l'environnement en droit wallon. Ce décret allège, d’une part, le contenu de la notice d'évaluation des incidences sur l'environnement et renforce, d’autre part, le contenu de l'étude d'incidences. Il est applicable aux demandes de permis introduites depuis le 16 juin 2018.

Read more

27.07.2018 EU law
Energy Charter Treaty arbitration clause cannot be relied on in intra-EU investment disputes, says EC

Articles - Following the Achmea judgement of the CJEU, the European Commission issued a new document providing guidance on the protection of cross-border EU investments. In this communication, which is not binding from a legal perspective but reflects the EU Commission’s view on this topic, the EU Commission confirms, among others, that the Energy Charter Treaty (ECT) arbitration mechanism cannot be applied in a dispute between an EU investor and an EU Member State.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring