Short Reads

Creatief staatssteunargument ketst af op het relativiteitsbeginsel bij de Centrale Raad van Beroep

Creatief staatssteunargument ketst af op het relativiteitsbeginsel bij de Centrale Raad van Beroep

Creatief staatssteunargument ketst af op het relativiteitsbeginsel bij de Centrale Raad van Beroep

08.03.2017 NL law

Appellant krijgt bijstand op grond van de Wet werk en bijstand. De gemeente Arnhem biedt hem een zogeheten ‘opstapbaan’ aan bij de organisatie 2Switch, maar hij weigert deze baan. Voor de Centrale Raad van Beroep (“CRvB“) betoogt hij dat het aannemen van deze baan staatssteun faciliteert waardoor hij deze baan terecht geweigerd heeft. De CRvB wijst dit argument op grond van het relativiteitsbeginsel van artikel 8:69a Awb af.

Kern van het geschil

De gemeente Arnhem neemt, naar aanleiding van de weigering van appellant van de baan bij 2Switch, het besluit om de bijstand aan appellant met 50% te verlagen. Voor een dergelijke verlaging bestaat, op grond van de Maatregelverordening gemeente Arnhem, onder meer een reden wanneer de bijstandontvanger een voorziening gericht op arbeidsinschakeling weigert. Tegen dit besluit gaat appellant in beroep bij de rechtbank Gelderland en in hoger beroep bij de CRvB. Voor de CRvB betoogt appellant dat de voorziening bij 2Switch in strijd is met het staatssteunrecht. Hij voegt daaraan toe dat van hem niet verwacht kan worden dat hij aan onrechtmatige staatssteun meewerkt.

Interessant is dat de uitspraak van de CRvB niet duidelijk maakt waarom appellant meent dat de voorziening bij 2Switch staatssteun behelst. De CRvB geeft alleen aan dat appellant “om diverse redenen” aanvoert dat van staatssteun sprake is.

Beoordeling door CRvB

De CRvB gaat niet inhoudelijk in op het naar voren gebrachte staatssteunargument. Hij stelt voorop dat op grond van artikel 8:69a Awb een besluit niet vernietigd kan worden wegens schending van een rechtsregel die kennelijk niet strekt tot bescherming van het belang van de belanghebbende.

Volgens de CRvB strekken de staatssteunregels tot bescherming van de eerlijke mededinging. Vervolgens verwijst de CRvB naar de uitspraak Streekgewest Westelijk Noord-Brabant t. Staatssecretaris van Financiën van het Hof van Justitie op basis waarvan (i) concurrenten van de gesteunde entiteit en (ii) justitiabelen die zijn onderworpen aan een heffing die integraal deel uitmaakt van de steunmaatregel zich voor de nationale rechter mogen beroepen op het staatssteunrecht. Appellant valt, zo constateert de CRvB, niet onder de eerste of de tweede categorie. De CRvB leidt hieruit af dat de staatssteunregels niet strekken tot het beschermen van het belang van appellant. Appellant kan daarom, op grond van het relativiteitsbeginsel, geen beroep doen op een eventuele schending van het staatssteunrecht.

Deze redenering is in lijn met hoe de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van state een beroep op het staatsteunrecht in het licht van het relativiteitsbeginsel toetst in bestemmingsplanprocedures. De Afdeling beperkt namelijk de kring van partijen die beroep mogen doen op het staatssteunrecht eveneens tot in beginsel concurrenten en justitiabelen die onderworpen zijn aan een heffing die integraal deel uitmaakt van de (aangevochten) staatssteunmaatregel. Wij verwijzen in dit kader naar onze blog van 30 december 2016.

Tot slot

Geconcludeerd kan worden dat de CRvB het relativiteitsbeginsel gebruikt om de kring van partijen, die een beroep kunnen doen op het staatssteunrecht, te beperken. Dat is zeker gewenst in gevallen waarin partijen het staatssteunrecht met de haren erbij slepen. Tegelijkertijd is het van belang dat de rechter overheden wijst op eventuele schendingen van het staatssteunrecht. Voor een deel omdat de Nederlandse overheid het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie, waarin de staatssteunregels vervat zijn, dient na te leven en de rechter daarbij een belangrijke taak heeft. Voor een deel omdat schending van die regels tot grote negatieve gevolgen kan leiden als bijvoorbeeld de Europese Commissie oordeelt dat alle verleende staatssteun terug moet worden gevorderd. Hoe eerder onrechtmatige staatssteun stopt, hoe beter dat dus is.

Daarom was het gunstiger geweest als de CRvB het staatssteunargument van appellant eerst inhoudelijk had behandeld. Een eventuele geconstateerde schending zou niet ertoe geleid hebben dat de CRvB het bestreden besluit dient te vernietigen, maar had de gemeente wel op de hoogte gebracht van de noodzaak om de voorziening met 2Switch te veranderen. Als de CRvB daarentegen oordeelt dat die voorziening geen staatssteun vormt, dan biedt dit extra zekerheid voor de gemeente dat zij conform de staatssteunregels handelt.

Team

Related news

09.12.2019 BE law
Stibbe expands EU/competition practice with new partner Sophie Van Besien

Inside Stibbe - Brussels, 9 December 2019 – Stibbe welcomes EU law, competition, and regulated markets lawyer Sophie Van Besien as a new partner in its Brussels office. Her expertise will enhance Stibbe’s service offering in the Benelux and contribute to the further development of its EU/competition and regulated markets practice. Sophie joins Stibbe on 9 December 2019.

Read more

12.12.2019 NL law
Kroniek bestuurlijke organisatie

Articles - Niels Jak schreef samen met Rob van Greef en Leon Timmermans voor het Nederlands Tijdschrift voor Bestuursrecht de kroniek bestuurlijke organisatie. Deze kroniek beslaat de periode van 1 februari 2019 t/m 31 augustus 2019.   

Read more

09.12.2019 BE law
Stibbe versterkt EU/competition praktijk met nieuwe vennote Sophie Van Besien

Inside Stibbe - Brussel, 9 december 2019 – Stibbe verwelkomt Sophie Van Besien, gespecialiseerd in Europees recht, mededingingsrecht en gereguleerde markten, als nieuwe vennote in het Brusselse kantoor. Sophie’s expertise zal Stibbe’s dienstverlening in de Benelux versterken en bijdragen aan de verdere ontwikkeling van zijn EU/competition en regulated markets praktijk. Sophie vervoegt Stibbe op 9 december 2019.

Read more

11.12.2019 NL law
Wordt bij de verdeling van stikstofruimte een schaars recht toebedeeld?

Short Reads - Door de huidige stikstofproblematiek wordt het verkrijgen van toestemmingen voor activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken aanzienlijk lastiger. Omdat de beschikbare ruimte beperkt is en gelet op de aangekondigde regelgeving, geldt daarvoor bovendien mogelijk een plafond. In dit blogbericht gaan wij in op de vraag of besluiten waarbij stikstofruimte wordt verdeeld mogelijk kwalificeren als besluiten waarbij een schaars recht wordt toebedeeld en welke gevolgen dit heeft.

Read more

09.12.2019 BE law
Stibbe renforce sa pratique de droit européen et de la concurrence par la venue de Sophie Van Besien en qualité d’associée

Inside Stibbe - Bruxelles, le 9 décembre 2019 –  Stibbe a le plaisir d’accueillir Sophie Van Besien, avocate spécialisée en droit européen, droit de la concurrence et des marchés réglementés, en qualité de nouvelle associée au sein de son cabinet bruxellois. Son expertise permettra d’enrichir les prestations actuelles du cabinet au Benelux et de contribuer au développement de son activité en droit européen et en droit de la concurrence ainsi que des marchés réglementés. Sophie Van Besien rejoint Stibbe ce 9 décembre 2019.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring