Short Reads

Nieuwe loot aan de WNT-stam: de Evaluatiewet WNT (1 juli 2017)

Nieuwe loot aan de WNT-stam: de Evaluatiewet WNT (1 juli 2017)

Nieuwe loot aan de WNT-stam: de Evaluatiewet WNT (1 juli 2017)

06.07.2017 NL law

Op 1 juli 2017 is de Wet Normering Topinkomens gewijzigd met de inwerkingtreding van de Evaluatiewet WNT. Deze wet treedt in werking deels met terugwerkende kracht tot 1 januari 2017 (of zelfs 2015 resp. 2013) en deels pas op 1 januari 2018. De Evaluatiewet kent dan ook een ingewikkelde bekendmakingsregeling. Hierna wordt toegelicht wanneer de belangrijkste wijzigingen in werking treden.

Introductie

De WNT is op 1 januari 2013 in werking getreden. In artikel 7.2 WNT was de verplichting opgenomen om de werking van deze wet na twee jaar te evalueren. Aan die verplichting is in 2015 uitvoering gegeven met het rapport ‘Evaluatie van de Wet Normering Topinkomens. Eindrapport wetsevaluatie 2013-2015’ als resultaat (Bijlage bij Kamerstukken II 2015/16, 34366, nr. 1). Dit rapport bevat onder meer een verbeteragenda, waaraan met de Evaluatiewet WNT uitvoering is gegeven.

De Evaluatiewet WNT is gepubliceerd in het Stb. 2017, 151. Het besluit tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Evaluatiewet WNT is gepubliceerd in het Stb. 2017, 239.

De belangrijkste wijzigingen met de Evaluatiewet WNT

De belangrijkste wijzigingen die met de Evaluatiewet in de WNT zijn doorgevoerd, vermelden wij hierna puntsgewijs (het biedt dus geen totaaloverzicht van alle wijzigingen). Daarbij vermelden wij ook de datum van inwerkingtreding van die wijziging. Kort en goed treden de meeste bepalingen die belastend zijn voor de WNT-plichtige instellingen en topfunctionarissen in werking op 1 januari 2018. De bepalingen die beogen de lasten te verlichten of het bezoldigingsregime te verruimen, treden in werking met terugwerkende kracht tot 1 januari 2017 of zelfs eerder tot 1 januari 2015 of 1 januari 2013. Een laatste deel van de wet is op 1 juli 2017 in werking getreden.

  • Het begrip 'topfunctionaris' wordt uitgebreid tot diegene die de functie van topfunctionaris voor een periode langer dan twaalf maanden heeft vervuld en in de situatie dat deze 'gewezen topfunctionaris' daarna nog een dienstverband behoudt bij de WNT-plichtige instelling. Zijn bezoldiging blijft dan voor de duur van vier jaar door de WNT genormeerd (artikel 1.1 sub b en onder 6° WNT). "Het doel van deze bepaling is om te voorkomen dat topfunctionarissen zich, door zich anders te positioneren binnen de organisatie – bijvoorbeeld als adviseur – aan de normering van de WNT onttrekken", aldus de memorie van toelichting (Kamerstukken II 2016/17, 34654, nr. 3, p. 21). Deze bepaling treedt op 1 januari 2018 in werking.
  • Versoepeld wordt de uitzondering dat ontslagvergoedingen die voortvloeien uit een algemeen verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomst buiten de normering van de WNT vallen. De eis van 'algemeen verbindendheid' komt te vervallen en ook afspraken die in het kader van andere met vakorganisaties afgesproken collectieve regelingen – denk aan een sociaal plan – zijn gemaakt, zijn onder de uitzondering gebracht (artikel 1.1 sub i WNT). Deze bepaling is met terugwerkende kracht tot 1 januari 2017 in werking getreden. Zie ook het gewijzigde artikel 2.10 lid 3 WNT, dat eveneens op 1 januari 2017 in werking is getreden.
  • De bepaling inzake de gelieerde rechtspersoon sluit voortaan aan bij de uitleg die hieraan wordt gegeven in artikel 2:389 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek. Er wordt in artikel 1.3 lid 1 WNT voortaan gesproken van 'invloed van betekenis' in plaats van 'invloed'. Deze bepaling is op 1 juli 2017 in werking getreden.
  • De WNT benadrukt niet van toepassing te zijn op de medisch-specialist, zijnde tevens bestuurder, voor wat betreft de werkzaamheden die betrekking hebben op zijn of haar functie als specialist. De (vaak) deeltijd bestuursfunctie valt wel onder het bereik van de WNT (artikel 1.5a WNT). Deze bepaling treedt met terugwerkende kracht tot 1 januari 2013 in werking.
  • De WNT bepaalt met ingang van 1 juli 2017 dat wanneer een onverschuldigde betaling niet tijdig is betaald, er dan wettelijke rente van minimaal 4% over het onverschuldigde bedrag dient te worden gerekend (artikel 1.6 lid 3 WNT). De betaling moet zijn gedaan "voor 1 juli van het jaar volgend op het jaar waarin de onverschuldigde betaling heeft plaatsgevonden." Wij menen dat het niet billijk is om deze bepaling inzake wettelijke rente te hanteren bij onverschuldigde betalingen van vóór 1 juli 2017. Immers, topfunctionarissen konden tot op heden niet weten dat hen wettelijke rente zou worden tegengeworpen. Op dit punt is niet voorzien in overgangsrecht.
  • Nieuw is de anticumulatiebepaling van artikel 1.6a WNT. De wetgever heeft het onmogelijk willen maken dat topfunctionarissen die bij meerdere, niet-gelieerde WNT-instellingen werkzaam zijn, meer dan eenmaal de WNT-bezoldiging kunnen verdienen. Deze bepaling treedt op 1 januari 2018 in werking.
  • Het bonusverbod is komen te vervallen (artikelen 2.11 en 3.8 WNT). De afschaffing van het bonusverbod is in werking getreden met terugwerkende kracht tot 1 januari 2017. Het is sinds die datum dus toegestaan om een topfunctionaris een variabele beloning toe te kennen, mits de totale bezoldiging inclusief die variabele beloning onder de toepasselijke bezoldigingsnorm blijft.
  • De openbaarmakingsregeling van de WNT is verlicht voor verschillende categorieën instellingen. Artikelen 4.1 en 4.2 WNT zijn daarom geheel herzien en zijn op 1 juli 2017 in werking getreden.
  • Tot 1 juli 2017 was de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties alleen ten aanzien van paragrafen 2 en 3 WNT bevoegd een last onder dwangsom op te leggen. Deze reikwijdte is met ingang van 1 juli 2017 aangepast tot de gehele wet, dus bijvoorbeeld ook de openbaarmakingsregeling (artikel 5.4 WNT).

Overgangsrecht

Een nieuwe wet betekent ook nieuw overgangsrecht. Daarin voorziet artikel 7.3b WNT, voor wat betreft de uitbreiding van het topfunctionaris-begrip (eerste bullet in voorgaande opsomming). Die uitbreiding is niet van toepassing op "de functionaris met een dienstverband als topfunctionaris dat is aangegaan voor inwerkingtreding van de Evaluatiewet WNT." Deze bepaling kan nog wel vragen oproepen, omdat niet bij voorbaat duidelijk is wat onder 'aangegaan' moet worden verstaan.

Conclusie

Het voorgaande overzicht laat zien dat de WNT opnieuw op relevante onderdelen is gewijzigd en dat het bijbehorende bekendmakingsregime niet eenvoudig is. Hoewel met de Evaluatiewet WNT is beoogd de wet te verduidelijken en in de praktijk gebleken 'pijnpunten' op te lossen, vergt ook deze wet de nodigde aandacht bij toepassing ervan. De eerstvolgende wijziging van de WNT zal mogelijk de 'WNT III' zijn, waarmee is voorzien in uitbreiding van de normering tot alle functionarissen die bij WNT-plichtige instellingen werkzaam zijn. Of de WNT III er wel of niet komt, zal waarschijnlijk in de formatiebesprekingen aan de orde komen.

Team

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

12.10.2021 NL law
Platformisering, algoritmisering en sociale bescherming: Platformarbeid en privaatrecht

Short Reads - Jaap van Slooten schreef mee aan het boek ‘Platformisering, algoritmisering en sociale bescherming’, waarin hij samen met Eric Tjong Tjin Tai (Tilburg University) in het hoofdstuk ‘Platformarbeid en privaatrecht’ ingaat op de vraag in hoeverre privaatrechtelijke regelingen een vorm van sociale bescherming bieden aan werkenden en afnemers van een platform.

Read more