Short Reads

Matiging van bestuurlijke boetes wegens strijd met het fair play-beginsel

Matiging van bestuurlijke boetes wegens strijd met het fair play-begin

Matiging van bestuurlijke boetes wegens strijd met het fair play-beginsel

10.12.2017 NL law

In haar uitspraak van 18 oktober 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:2796) heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) – voor zover na te gaan – voor het eerst bestuurlijke boetes gematigd omdat een bestuursorgaan in strijd met het fair play-beginsel heeft gehandeld.

Boete wegens overtreding Wav

De casus. Bij besluit van 28 oktober 2014 heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (minister) twee natuurlijke personen (appellanten) gezamenlijk een bestuurlijke boete van  24.000 euro opgelegd wegens het zonder werkvergunning tewerkstellen van vier vreemdelingen. Deze vreemdelingen voerden bouwwerkzaamheden uit in een pand dat in eigendom van appellanten was. Deze gedraging is op grond van artikel 2 lid 1 Wet arbeid vreemdelingen (Wav) verboden. De minister had appellanten als doelvermogen aangemerkt. Op grond van artikel 5:1 lid 3 Awb in samenhang met artikel 51 lid 3 Wetboek van Strafrecht wordt het doelvermogen gelijkgesteld met de rechtspersoon. Daarom is aan appellanten één bestuurlijke boete opgelegd.

Appellanten hebben bezwaar gemaakt tegen het besluit omdat volgens hen de minister ten onrechte is uitgegaan van een doelvermogen. De minister heeft het bezwaar gegrond verklaard en het besluit ingetrokken. Vervolgens heeft de minister bij besluiten van 4 augustus 2015 twee afzonderlijke boetes opgelegd aan appellanten. Per persoon bedroeg de boete 16.000 euro.

In beroep zijn de twee bestuurlijke boetes weer samengevoegd tot één boete. De rechtbank was van oordeel dat appellanten een gemeenschap in de zin van artikel 3:166 lid 1 BW vormden, waardoor slechts één boete opgelegd mocht worden. De rechtbank heeft, door zelf in de zaak te voorzien, één bestuurlijke boete van 16.000 euro opgelegd aan appellanten.

Strijd met fair play-beginsel

In hoger beroep bij de Afdeling betoogt de minister dat de rechtbank ten onrechte appellanten heeft aangemerkt als een gemeenschap. Appellanten voeren bij de Afdeling op hun beurt onder meer aan dat de boete gematigd moet worden.

De Afdeling oordeelt om te beginnen dat de Wav niet de mogelijkheid biedt om personen anders dan individueel te beboeten. De Afdeling overweegt daarover als volgt:

"Zoals de Afdeling heeft overwogen in de uitspraak van 9 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2952, biedt de Wav niet de mogelijkheid om personen anders dan individueel een boete op te leggen. Nu het pand het gezamenlijk eigendom van [appellanten sub 2] is, zijn de bouwwerkzaamheden ten behoeve van ieder van hen verricht, zodat zij ieder afzonderlijk als werkgever moeten worden aangemerkt en aldus kunnen worden beboet."

De twee afzonderlijke boetes van 16.000 euro herleven hierdoor als het ware. Volgens de Afdeling is er echter, gezien de wijze waarop de besluiten tot stand zijn gekomen, een matigingsgrond van toepassing. De Afdeling acht het abusievelijk aanmerken van appellanten als doelvermogen en het besluit na bezwaar intrekken om vervolgens twee afzonderlijke boetes op te leggen, in strijd met het fair play-beginsel. Daarom heeft de Afdeling de boetes met 50% gematigd. De Afdeling overweegt:

"dat [appellanten sub 2] twee procedures tot boeteoplegging hebben moeten doorlopen. De minister had dit kunnen voorkomen door, alvorens tot boeteoplegging over te gaan, deugdelijk te onderzoeken of daadwerkelijk sprake was van een doelvermogen. Door zodanig onderzoek pas na het in de eerste procedure gemaakte bezwaar te verrichten en vervolgens [appellanten sub 2] met een nieuwe procedure tot boeteoplegging te belasten, heeft de minister in strijd gehandeld met het fair play-beginsel. Gelet hierop is een totale matiging van de aan [appellanten sub 2] opgelegde boetes tot € 8.000,00 elk, en daarmee met 50% ten opzichte van de in de besluiten van 24 december 2015 vastgestelde boetes, passend en geboden."

Het belang van deze uitspraak voor bestuurlijke boetezaken

Het fair play-beginsel houdt kort gezegd in dat bestuursorganen burgers correct moeten bejegenen. Toepassing van het fair play-beginsel komt in de rechtspraak niet vaak voor, ook niet in boetezaken. De onderhavige uitspraak is belangwekkend omdat de Afdeling, als wij het goed zien, voor het eerst een bestuurlijke boete heeft gematigd wegens strijd met het fair play-beginsel. Zoals bekend, moet de rechter de boete (en eventuele boetebeleidsregels) steeds zonder terughoudendheid aan het evenredigheidsbeginsel toetsen (artikel 3:4 lid 2 Awb). Deze uitspraak laat zien dat ook het relatief exotische fair play-beginsel bij die beoordeling kan worden betrokken. Dat geeft beboete (rechts)personen (nieuwe) munitie in handen om een bestuurlijke boete te bestrijden; een succesvol beroep op het fair play-beginsel kan immers tot matiging van de boete leiden. Het is interessant om te bezien hoe de toepassing van het fair play-beginsel in boetezaken zich in de toekomst verder ontwikkelt. Tegelijk moet niet uit het oog worden verloren dat de feiten in deze casus heel bijzonder zijn.

Team

Related news

13.06.2019 NL law
Afdeling stelt grens aan opleggen duurzaamheidseisen via zorgplicht of milieuvergunning op te leggen aan bedrijven

Short Reads - De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ("Afdeling") heeft op 17 april 2019 een belangrijke uitspraak gewezen voor de milieupraktijk. De Afdeling overweegt dat geen vergunningvoorschriften kunnen worden opgelegd tot het maken van een besparingsplan voor een geheel vervoerstraject van en naar de inrichting.

Read more

05.06.2019 BE law
Part two - GDPR and Public Law: Data protection in public procurement

Articles - Since the General Data Protection Regulation (“GDPR”) became applicable almost one year ago, multiple questions have arisen about its interaction with other fields of law. In this three-part blog series of “GDPR and public law”, we discuss three capita selecta of the interaction of GDPR with public law and government. In this blog we discuss some GDPR-related aspects of public procurement.

Read more

28.05.2019 NL law
Afdelingsuitspraak over vertrouwensbeginsel komt eraan, wat kunnen we verwachten?

Short Reads - Op 29 mei 2019 doet de Afdeling een belangrijke uitspraak over de werking van het vertrouwensbeginsel in het omgevingsrecht. Belangrijk, omdat de Afdeling in deze zaak een conclusie heeft gevraagd van staatsraad-advocaat-generaal Wattel en dus verwacht mag worden dat de uitspraak principiële overwegingen zal bevatten. Ter opfrissing van het geheugen in deze blog een korte samenvatting van de conclusie van Wattel van 20 maart jl., gevolgd door wat meer achtergrond. Aan het slot geef ik wat eigen overpeinzingen en verwachtingen over de uitspraak van morgen.

Read more

07.06.2019 BE law
Part three - GDPR and public law: To retroact or not?

Articles - Since the General Data Protection Regulation (“GDPR”) became applicable almost one year ago, multiple questions have arisen about its interaction with other fields of law. In this three-part blog series of “GDPR and public law”, we discuss three capita selecta of the interaction of GDPR with public law and government. In this blog we discuss the retroactive application of GDPR.

Read more

27.05.2019 BE law
Grondwettelijk Hof spreekt zich uit over de bestaanbaarheid van de schadevergoeding tot herstel bij de Raad van State met het gelijkheidsbeginsel en non-discriminatiebeginsel

Articles - Het Grondwettelijk Hof heeft geoordeeld dat artikel 11bis RvS-wet de artikelen 10-11 Gw. niet schendt en dat het dus niet onredelijk is dat de verwerende partij bepaalde gevolgen moet dragen van de keuze van de verzoekende partij, om zich tot de Raad van State dan wel de burgerlijke rechter te wenden voor het verkrijgen van een schadevergoeding.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring