Short Reads

New York Pizza: brancheringsregels in bestemmingsplannen en de complexiteiten van ruimtelijk reguleren van horeca

New York Pizza: brancheringsregels in bestemmingsplannen en de complex

New York Pizza: brancheringsregels in bestemmingsplannen en de complexiteiten van ruimtelijk reguleren van horeca

10.08.2017 NL law

In een kortsluitingsuitspraak van 2 augustus 2017, heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam geoordeeld dat New York Pizza een 'fastfoodrestaurant' is en geen 'restaurant', zodat de door New York Pizza aangevraagde omgevingsvergunning terecht geweigerd was.

Casus

Aanleiding voor de uitspraak is de weigering van het algemeen bestuur van de bestuurscommissie van stadsdeel Amsterdam Zuid (stadsdeel) om aan New York Pizza een omgevingsvergunning voor bouwen te verlenen voor een nieuwe vestiging in de Amsterdamse Ferdinand Bolstraat. Het vigerende bestemmingsplan "De Pijp 2005" bevat een zogenaamde 'brancheringsregel' als bedoeld in artikel 3.1.2 lid 2 aanhef en onder b Besluit ruimtelijke ordening (Bro), op grond waarvan ter plaatse van de beoogde vestiging uitsluitend 'horeca IV' (restaurants, eetcafés, lunchrooms, koffie-/theehuizen en ijssalons) is toegestaan. Volgens het stadsdeel valt de beoogde vestiging van New York Pizza echter onder 'horeca I' (fastfoodrestaurants, cafetaria's, snackbars en shoarmazaken) zodat de beoogde vestiging niet past binnen het bestemmingsplan. Er is volgens het stadsdeel vanwege het geldende horecabeleid geen reden om ten gunste van New York Pizza af te wijken van het bestemmingsplan.

New York Pizza voert aan dat zij weliswaar bekend staat om haar afhaalpizza's en de verkoop van 'pizzaslices' maar benadrukt dat de nieuwe vestiging vanwege de aanwezigheid van 48 zitplaatsen binnen en 26 buiten, het feit dat klanten worden bediend en dat beoogd is om klanten langer te laten blijven zitten, desalniettemin moet worden gekwalificeerd als restaurant als bedoeld in 'horeca IV'.

Uitspraak voorzieningenrechter

De voorzieningenrechter overweegt dat de termen ‘fastfoodrestaurant’ (horeca I) en ‘restaurant’ (horeca IV) in het bestemmingsplan niet zijn gedefinieerd. In lijn met vaste rechtspraak zoekt de rechtbank daarom aansluiting bij het algemeen spraakgebruik, onder verwijzing naar het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal. Van Dale geeft de volgende definities:

  • fastfood: voedsel waarvoor geen of weinig bereidingstijd nodig is, zoals snacks, opwarmgerechten enz. = gemaksvoedsel
  • restaurant: publieke gelegenheid waar men koude en warme maaltijden (en daarbij dranken) kan gebruiken en waar personeel aan tafel bedient (als zelfstandig complex, of als onderdeel van een groter complex). Ook als tweede lid in samenstellingen als de volgende, waarin het eerste lid een specialiteit noemt: fastfoodrestaurant (..)

Omdat de bij New York Pizza te nuttigen etenswaren een beperkte bereidingstijd kennen en ook met het ter plaatse bestellen en nuttigen niet meer dan 30-50 minuten is gemoeid, is volgens de voorzieningenrechter sprake van een fastfoodrestaurant (horeca I). Dat de samenstelling ‘fastfoodrestaurant’ in het bestemmingsplan ook het woord restaurant in zich draagt, maakt dat niet anders, aangezien horeca I specifiek ziet op fastfoodrestaurants. Dat binnen en buiten de vestiging 74 zitplaatsen zijn beoogd, klanten worden bediend en beoogd is om klanten langer te laten blijven zitten, mag New York Pizza dus niet baten.

Observaties

Dit specifieke oordeel van de voorzieningenrechter roept de vraag op hoe een vestiging van New York Pizza zich verhoudt tot bestaande horecaconcepten zoals een 'reguliere' pizzeria, een Chinees of Thais restaurant. Een onderscheid tussen fastfood en restaurant, is niet (meer) zo eenvoudig te geven.

Maar hoe zit het met meer 'up scale' formules, waar men aan de bar oesters kan verorberen of sushi- en wokrestaurants. En hoe zit het met min of meer nieuwe horecaconcepten, zoals foodhallen, restaurants 'geïnspireerd' op frituur en 'casual dining'-concepten En wat betekenen bezorgdiensten zoals Deliveroo, Ubereats en Foodora voor de ruimtelijke uitstraling van 'gewone' restaurants? En is een hotdogtent van Ron Blaauw ook een fastfoodrestaurant?

Artikel 3.1.2 lid 2 aanhef en onder b Bro biedt de mogelijkheid om brancheringsregels voor horeca op te nemen in bestemmingsplannen, maar uitsluitend ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening. De nota van toelichting (pagina 33) vermeldt dat een gemeente met deze bepaling:

"ten aanzien van horeca door middel van branchebeperkende regels in het bestemmingsplan het leefmilieu en de leefbaarheid van een gebied [kan] beschermen. De bepaling maakt het mogelijk om ongewenste ontwikkelingen voor de leefomgeving en het leefmilieu, zoals verloedering en overlast, tegen te gaan door bijvoorbeeld (…) bepaalde soorten horecagelegenheden in de binnenstad te beperken en ruimte te bieden aan andere, wel gewenste ontwikkelingen."

Artikel 3.1.2 lid 2 aanhef en onder b Bro komt dus voort uit het gegeven dat verschillende vormen van horeca verschillende ruimtelijk relevante effecten (kunnen) hebben. Met het vervagen van het klassieke onderscheid tussen restaurants en fastfoodrestaurants vervagen echter ook de verschillen in ruimtelijke effecten tussen hoofdgroepen van horeca. Dat maakt het lastiger om horecaconcepten ruimtelijk relevant in te delen, terwijl de ruimtelijke noodzaak daartoe, bijvoorbeeld uit een oogpunt van het behoud van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, ons inziens over het algemeen wel bestaat.

Niet alleen de Wet ruimtelijke ordening, maar ook de Europese Dienstenrichtlijn vereist dat aan regels in bestemmingsplannen uitsluitend ruimtelijke ordeningsmotieven ten grondslag mogen liggen en dat zij er niet toe mogen strekken dat de toelaatbaarheid van diensten afhankelijk wordt gesteld van economische criteria. Op 18 mei 2017 heeft Advocaat-Generaal bij het Europese Hof van Justitie M. Szpunar met betrekking tot een brancheringsregel voor detailhandel geconcludeerd dat een dergelijke regel een 'eis' is in de zin van de Dienstenrichtlijn die slechts gerechtvaardigd kan worden, indien kan worden aangetoond dat daarmee op evenredige wijze de bescherming van het stedelijke milieu wordt nagestreefd (artikel 15 lid 3 onder a Dienstenrichtlijn). Of aan die voorwaarde wordt voldaan moet worden beoordeeld door de nationale rechter.

Wij kunnen ons voorstellen dat de evenredigheid van een horecabrancheringsregel, dat wil zeggen dat de regel niet verder gaat dan nodig is om het nagestreefde doel (zoals de bescherming van het stedelijke milieu) te bereiken en dat dat doel niet met andere, minder beperkende maatregelen kan worden bereikt, niet altijd eenvoudig aan te tonen is. Dat is in het bijzonder niet het geval als door een wijze van branchering bepaalde (nieuwe) vormen van horeca worden uitgesloten van vestiging, terwijl die vormen ter plaatse geen ongewenste ruimtelijke uitstraling hebben.

Tot slot

Omdat een brancheringsregel moet worden gemotiveerd vanuit overwegingen van ruimtelijke kwaliteit, leidt de vervaging tussen restaurants en fastfoodrestaurants door de opkomst van nieuwe horecaconcepten tot grotere opgaven voor gemeenten om de ruimtelijke relevantie van een brancheringsregel voor verschillende categorieën horeca deugdelijk te motiveren.

De vraag of de betreffende brancheringsregel in strijd is met artikel 3.1.2 lid 2 aanhef en onder b Bro en/of de Dienstenrichtlijn is in eerste aanleg niet aan de orde geweest. New York Pizza gaat in hoger beroep.

Gegevens uitspraak:

Vzr. rechtbank Amsterdam 2 augustus 2017 ECLI:NL:RBAMS:2017:5556 AMS 17/3780 en AMS 17/3231

Team

Related news

31.03.2020 NL law
Als het moet, kan het snel (en digitaal): vanwege de coronacrisis op weg naar een Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming

Short Reads - In crisistijd kan veel en snel. Beraadslagingen en besluitvorming blijven ook nu noodzakelijk, maar de wettelijke grondslag om dit digitaal te doen ontbreekt. Daarom is er aan de Tweede Kamer een wetsvoorstel terzake voorgelegd, dat slechts in enkele dagen is voorbereid. De wet treedt, zo is de bedoeling, op korte termijn in werking.

Read more

22.03.2020 BE law
Les fenêtres (vues et jours) dans l’ère du nouveau Code civil. Que faut-il retenir ?

Articles - La loi portant création d'un Code civil a été promulguée le 13 avril 2019 et publiée le 14 mai 2019 au Moniteur belge. La loi portant le livre 3 « Les biens » du Code civil a, quant à elle, été promulguée le 4 février 2020 et vient d’être publiée ce 17 mars 2020. Ce livre 3 entrera en vigueur le 1er septembre 2021. Que prévoit-il en matière de vues et de jours ? Voici un bref aperçu.

Read more

19.03.2020 NL law
Nederland ‘op slot gooien’ vanwege corona: wie is daartoe bevoegd?

Short Reads - ‘Het coronavirus houdt ons land in de greep’. Dit waren de eerste woorden van premier Rutte toen hij maandag 16 maart 2020 Nederland toesprak over de coronacrisis. In de strijd tegen (de verdere verspreiding van) het coronavirus kiest het kabinet er momenteel voor om het virus maximaal te controleren. Maximaal controleren betekent maatregelen nemen om de piek in het aantal besmettingen af te vlakken en dit aantal te verspreiden over een langere periode.

Read more

27.03.2020 BE law
Bijzondere volmachten in tijden van crisis: wat kan en wat niet?

Short Reads - In haar advies van 25 maart 2020 analyseert de afdeling Wetgeving van de Raad van State het wetsvoorstel van 21 maart 2020 tot bijzondere machtiging aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19. Het advies brengt de algemene beginselen inzake bijzondere machten in herinnering en plaatst daarnaast enkele kritische kanttekeningen bij het wetsvoorstel zelf. Voor liefhebbers van het grondwettelijk recht vormt het advies van de afdeling Wetgeving daarom een welgekomen afleiding in tijden van lockdown. 

Read more

18.03.2020 BE law
Corona Checklist for (Supply) Contracts in the Energy & Industry Sector

Short Reads - The outbreak of the corona virus is affecting economies worldwide. Many governments are taking measures to mitigate the spread of the corona virus. Increasingly, this is leading to supply bottlenecks, assembly line stoppages, etc. The table below provides a short checklist of the most common issues that may arise in your contract.

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring