Short Reads

New York Pizza: brancheringsregels in bestemmingsplannen en de complexiteiten van ruimtelijk reguleren van horeca

New York Pizza: brancheringsregels in bestemmingsplannen en de complex

New York Pizza: brancheringsregels in bestemmingsplannen en de complexiteiten van ruimtelijk reguleren van horeca

10.08.2017 NL law

In een kortsluitingsuitspraak van 2 augustus 2017, heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam geoordeeld dat New York Pizza een 'fastfoodrestaurant' is en geen 'restaurant', zodat de door New York Pizza aangevraagde omgevingsvergunning terecht geweigerd was.

Casus

Aanleiding voor de uitspraak is de weigering van het algemeen bestuur van de bestuurscommissie van stadsdeel Amsterdam Zuid (stadsdeel) om aan New York Pizza een omgevingsvergunning voor bouwen te verlenen voor een nieuwe vestiging in de Amsterdamse Ferdinand Bolstraat. Het vigerende bestemmingsplan "De Pijp 2005" bevat een zogenaamde 'brancheringsregel' als bedoeld in artikel 3.1.2 lid 2 aanhef en onder b Besluit ruimtelijke ordening (Bro), op grond waarvan ter plaatse van de beoogde vestiging uitsluitend 'horeca IV' (restaurants, eetcafés, lunchrooms, koffie-/theehuizen en ijssalons) is toegestaan. Volgens het stadsdeel valt de beoogde vestiging van New York Pizza echter onder 'horeca I' (fastfoodrestaurants, cafetaria's, snackbars en shoarmazaken) zodat de beoogde vestiging niet past binnen het bestemmingsplan. Er is volgens het stadsdeel vanwege het geldende horecabeleid geen reden om ten gunste van New York Pizza af te wijken van het bestemmingsplan.

New York Pizza voert aan dat zij weliswaar bekend staat om haar afhaalpizza's en de verkoop van 'pizzaslices' maar benadrukt dat de nieuwe vestiging vanwege de aanwezigheid van 48 zitplaatsen binnen en 26 buiten, het feit dat klanten worden bediend en dat beoogd is om klanten langer te laten blijven zitten, desalniettemin moet worden gekwalificeerd als restaurant als bedoeld in 'horeca IV'.

Uitspraak voorzieningenrechter

De voorzieningenrechter overweegt dat de termen ‘fastfoodrestaurant’ (horeca I) en ‘restaurant’ (horeca IV) in het bestemmingsplan niet zijn gedefinieerd. In lijn met vaste rechtspraak zoekt de rechtbank daarom aansluiting bij het algemeen spraakgebruik, onder verwijzing naar het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal. Van Dale geeft de volgende definities:

  • fastfood: voedsel waarvoor geen of weinig bereidingstijd nodig is, zoals snacks, opwarmgerechten enz. = gemaksvoedsel
  • restaurant: publieke gelegenheid waar men koude en warme maaltijden (en daarbij dranken) kan gebruiken en waar personeel aan tafel bedient (als zelfstandig complex, of als onderdeel van een groter complex). Ook als tweede lid in samenstellingen als de volgende, waarin het eerste lid een specialiteit noemt: fastfoodrestaurant (..)

Omdat de bij New York Pizza te nuttigen etenswaren een beperkte bereidingstijd kennen en ook met het ter plaatse bestellen en nuttigen niet meer dan 30-50 minuten is gemoeid, is volgens de voorzieningenrechter sprake van een fastfoodrestaurant (horeca I). Dat de samenstelling ‘fastfoodrestaurant’ in het bestemmingsplan ook het woord restaurant in zich draagt, maakt dat niet anders, aangezien horeca I specifiek ziet op fastfoodrestaurants. Dat binnen en buiten de vestiging 74 zitplaatsen zijn beoogd, klanten worden bediend en beoogd is om klanten langer te laten blijven zitten, mag New York Pizza dus niet baten.

Observaties

Dit specifieke oordeel van de voorzieningenrechter roept de vraag op hoe een vestiging van New York Pizza zich verhoudt tot bestaande horecaconcepten zoals een 'reguliere' pizzeria, een Chinees of Thais restaurant. Een onderscheid tussen fastfood en restaurant, is niet (meer) zo eenvoudig te geven.

Maar hoe zit het met meer 'up scale' formules, waar men aan de bar oesters kan verorberen of sushi- en wokrestaurants. En hoe zit het met min of meer nieuwe horecaconcepten, zoals foodhallen, restaurants 'geïnspireerd' op frituur en 'casual dining'-concepten En wat betekenen bezorgdiensten zoals Deliveroo, Ubereats en Foodora voor de ruimtelijke uitstraling van 'gewone' restaurants? En is een hotdogtent van Ron Blaauw ook een fastfoodrestaurant?

Artikel 3.1.2 lid 2 aanhef en onder b Bro biedt de mogelijkheid om brancheringsregels voor horeca op te nemen in bestemmingsplannen, maar uitsluitend ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening. De nota van toelichting (pagina 33) vermeldt dat een gemeente met deze bepaling:

"ten aanzien van horeca door middel van branchebeperkende regels in het bestemmingsplan het leefmilieu en de leefbaarheid van een gebied [kan] beschermen. De bepaling maakt het mogelijk om ongewenste ontwikkelingen voor de leefomgeving en het leefmilieu, zoals verloedering en overlast, tegen te gaan door bijvoorbeeld (…) bepaalde soorten horecagelegenheden in de binnenstad te beperken en ruimte te bieden aan andere, wel gewenste ontwikkelingen."

Artikel 3.1.2 lid 2 aanhef en onder b Bro komt dus voort uit het gegeven dat verschillende vormen van horeca verschillende ruimtelijk relevante effecten (kunnen) hebben. Met het vervagen van het klassieke onderscheid tussen restaurants en fastfoodrestaurants vervagen echter ook de verschillen in ruimtelijke effecten tussen hoofdgroepen van horeca. Dat maakt het lastiger om horecaconcepten ruimtelijk relevant in te delen, terwijl de ruimtelijke noodzaak daartoe, bijvoorbeeld uit een oogpunt van het behoud van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, ons inziens over het algemeen wel bestaat.

Niet alleen de Wet ruimtelijke ordening, maar ook de Europese Dienstenrichtlijn vereist dat aan regels in bestemmingsplannen uitsluitend ruimtelijke ordeningsmotieven ten grondslag mogen liggen en dat zij er niet toe mogen strekken dat de toelaatbaarheid van diensten afhankelijk wordt gesteld van economische criteria. Op 18 mei 2017 heeft Advocaat-Generaal bij het Europese Hof van Justitie M. Szpunar met betrekking tot een brancheringsregel voor detailhandel geconcludeerd dat een dergelijke regel een 'eis' is in de zin van de Dienstenrichtlijn die slechts gerechtvaardigd kan worden, indien kan worden aangetoond dat daarmee op evenredige wijze de bescherming van het stedelijke milieu wordt nagestreefd (artikel 15 lid 3 onder a Dienstenrichtlijn). Of aan die voorwaarde wordt voldaan moet worden beoordeeld door de nationale rechter.

Wij kunnen ons voorstellen dat de evenredigheid van een horecabrancheringsregel, dat wil zeggen dat de regel niet verder gaat dan nodig is om het nagestreefde doel (zoals de bescherming van het stedelijke milieu) te bereiken en dat dat doel niet met andere, minder beperkende maatregelen kan worden bereikt, niet altijd eenvoudig aan te tonen is. Dat is in het bijzonder niet het geval als door een wijze van branchering bepaalde (nieuwe) vormen van horeca worden uitgesloten van vestiging, terwijl die vormen ter plaatse geen ongewenste ruimtelijke uitstraling hebben.

Tot slot

Omdat een brancheringsregel moet worden gemotiveerd vanuit overwegingen van ruimtelijke kwaliteit, leidt de vervaging tussen restaurants en fastfoodrestaurants door de opkomst van nieuwe horecaconcepten tot grotere opgaven voor gemeenten om de ruimtelijke relevantie van een brancheringsregel voor verschillende categorieën horeca deugdelijk te motiveren.

De vraag of de betreffende brancheringsregel in strijd is met artikel 3.1.2 lid 2 aanhef en onder b Bro en/of de Dienstenrichtlijn is in eerste aanleg niet aan de orde geweest. New York Pizza gaat in hoger beroep.

Gegevens uitspraak:

Vzr. rechtbank Amsterdam 2 augustus 2017 ECLI:NL:RBAMS:2017:5556 AMS 17/3780 en AMS 17/3231

Team

Related news

13.11.2019 NL law
Een strategisch actieplan voor het gebruik van AI door de overheid

Short Reads - Een paar jaren geleden hoorde je er nog nauwelijks over, maar nu kan je er bijna niet meer om heen: kunstmatige intelligentie, ook wel artificiële intelligentie (AI) genoemd.  AI verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en – met een zekere mate van zelfstandigheid – actie ondernemen om specifieke doelen te bereiken. Denk aan zelfrijdende auto's of slimme thermostaten. 

Read more

08.11.2019 BE law
Interview with Wouter Ghijsels on Next Gen lawyers

Articles - Stibbe’s managing partner Wouter Ghijsels shares his insights on the next generation of lawyers and the future of the legal profession at the occasion of the Leaders Meeting Paris where Belgian business leaders, politicians and inspiring people from the cultural and academic world will discuss this year's central theme "The Next Gen".

Read more

13.11.2019 NL law
Billijker bestuursrecht met minder formele rechtskracht

Short Reads - De recente uitspraken van de Hoge Raad over de Groningse aardbevingsschade en die van de Afdeling bestuursrechtspraak over het terugvorderen van toeslagen voor kinderopvang hebben meer met elkaar te maken dan menigeen op voorhand zal denken. Zowel de Hoge Raad als de Afdeling kiest daarin namelijk – terecht – voor een verdere versoepeling van de leer van de formele rechtskracht van besluiten. Een leer die vaak wordt bekritiseerd vanwege de onnodig onbillijke uitkomsten daarvan in sommige zaken.

Read more

07.11.2019 NL law
Symposium 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations

Seminar - Stibbe is organising a symposium in Amsterdam on Thursday 7 November entitled 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations'. During this symposium, Stibbe lawyer Tijn Kortmann and Prof. Pieter van Vollenhoven, alongside other experts,  will speak about the compensation fund which, according to van Vollenhoven, injured parties should be able to call upon if a decision by the government turns out to be too drastic.

Read more

13.11.2019 NL law
Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties

Short Reads - Op donderdag 7 november 2019 was prof. mr. Pieter van Vollenhoven te gast bij ons op kantoor voor het seminar "Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties". In het sprekerspanel met o.a. Berthy van den Broek, Janet van de Bunt, Monique de Groot en Edwin Renzen en ook in de zaal waren de meesten duidelijk gecharmeerd van zo’n fonds Van Vollenhoven. Maar er blijven nog genoeg vragen over hoe zo’n fonds precies zou moeten worden ingericht.

Read more

06.11.2019 BE law
Les nouveaux seuils européens des marchés publics à partir du 1er janvier 2020

Articles - Les règlements qui modifient les seuils européens d'application pour les procédures de passation des marchés et des concessions  sont publiés dans le Journal officiel européen du 31 octobre 2019 (JO L 279 du 31 octobre 2019). Ces modifications entraînent pour la première fois une baisse des seuils depuis 2010, tant pour les travaux que pour les fournitures et services, quel que soit le secteur. Les nouveaux seuils s'appliquent à compter du 1er janvier 2020 et sont, comme d'habitude, fixés pour une période de deux ans. Ils sont valables jusqu'au 31 décembre 2021.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring