Articles

Alweer dichter bij betonstop met Omzendbrief bebouwde en onbebouwde gebieden

Alweer dichter bij betonstop met Omzendbrief bebouwde en onbebouwde g

Alweer dichter bij betonstop met Omzendbrief bebouwde en onbebouwde gebieden

16.08.2017 BE law

Vlaanderen plant een ruimtelijk beleid met verdichting van de kernen, enerzijds, en behoud van de open ruimte(s), anderzijds. In Omzendbrief R0/2017/01 verduidelijkt minister Schauvliege, bevoegd voor Omgeving, Natuur en Landbouw, de bestaande regels om aan dit beleid mee vorm te geven.

Het Vlaamse Gewest werkt naarstig aan het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen ("BRV").

In november 2016 keurde de Vlaamse Regering daarvoor al een Witboek voor het BRV goed. Het Witboek is nog maar een eerste, algemene stap. Het stelt een transformatiebeleid voor waarbij een verbetering van het ruimtelijk rendement en een inperking van het aansnijden van open ruimte centraal staan.

In de aanloop naar een ontwerp-BRV publiceerde minister van Omgeving, Natuur en Landbouw, mevrouw Joke Schauvliege, een Omzendbrief  RO/2017/01 Een gedifferentieerd ruimtelijk transformatiebeleid in de bebouwde en de onbebouwde gebieden (hierna: "de Omzendbrief") voor de vergunningverlenende overheden in Vlaanderen.

De Omzendbrief maakt een onderscheid tussen de "bebouwde gebieden" en de "onbebouwde gebieden". Deze blogpost gaat in op de inhoud en juridische waarde van de Omzendbrief.

 

Bebouwde versus onbebouwde gebieden

De Omzendbrief beoogt een differentiatie in het ruimtelijk beleid in te voeren tussen enerzijds bebouwde en anderzijds onbebouwde gebieden. Voor de eerste groep geldt het realiseren van een kwalitatief ruimtelijk rendement als doelstelling, voor de tweede het versterken van de onbebouwde gebieden.

De Omzendbrief past hiermee helemaal binnen de doelstelling van het transformatiebeleid van het Witboek voor het BRV.

 

Vraag: wat zijn bebouwde en onbebouwde gebieden?

Een bebouwd gebied is volgens de Omzendbrief:

"een voldoende compact en samenhangend geheel van gebouwen voor wonen en werken en van infrastructuren, dat duidelijk identificeerbaar is en dat een hoge leefkwaliteit biedt door de eenvoudige aansluiting of aansluitbaarheid op maatschappelijke functies".

Op zich is dit een zeer algemene, maar kaderscheppende definitie.

De Omzendbrief zet 'in een eerste fase' twee vuistregels uiteen over wat bebouwd gebied (wellicht?) is:

  • de stedelijke gebieden, geselecteerde kernen en overige woonconcentraties; en
  • de bedrijventerreinen (met uitsluiting van geïsoleerde bedrijfssites, zoals bijvoorbeeld deze die voortkomen uit een BPA of RUP ‘zonevreemde bedrijven').

Bebouwde gebieden bestaan ook op verschillende schaalniveaus, van grootstedelijk tot rural.

Alles wat geen bebouwd gebied is, is onbebouwd. Het gaat hierbij om gebieden waarvan het open of groen karakter moet worden behouden of versterkt.

Er is geen kaart opgenomen waarop de bebouwde en onbebouwde gebieden zijn aangeduid.

Als bij een concrete project toch discussie bestaat of het binnen een bebouwd gebied valt, stelt de omzendbrief overleg voor in de projectvergadering die in het Omgevingsvergunningsdecreet is voorzien.

 

Vraag: wat zijn de verschillen op het vlak van ruimtelijk beleid tussen bebouwde en onbebouwde gebieden?

De omzendbrief beschrijft een aantal maatregelen voor bebouwde en  onbebouwde gebieden.

  • Bebouwde gebieden

Voor bebouwde gebieden is geen behoefte- of voorzieningenstudie vereist, tenzij de regelgeving deze studies oplegt. 

Voor deze gebieden geldt een regelluw kader, nl. artikel 4.4.7 van de VCRO, voor handelingen van algemeen belang, zoals een Publiek-Privaat-Samenwerkingsproject waarbij een voormalige kantoorsite heringericht wordt voor onderwijsinfrastructuur en bedrijfsunits voorbehouden voor zonevreemde bedrijven. 

Een sterkere verweving van functies is mogelijk door rekening te houden  met het begrip "kantoorachtigen", d.w.z. bedrijven waar kantooractiviteiten worden gekoppeld aan stille, schone en kleinschalige productie, reparatie, opslag of distributie e.d.

  • Onbebouwde gebieden

Voor nieuwe ontwikkelingen met bijkomende woon- of werkfunctie in onbebouwd gebied is een grondig onderbouwde behoefte- en voorzieningenstudie vereist. 

 

Juridische waarde van de Omzendbrief

​Hoewel de indeling in bebouwde en onbebouwde gebieden nieuw is, betoogt de Omzendbrief geen nieuwe regels toe te voegen. De Omzendbrief identificeert immers de mogelijkheden en aanknopingspunten die in het huidig juridisch kader reeds bestaan om een onderscheid te maken in het beleid voor doordachte reconversies en invullingen binnen de bebouwde gebieden enerzijds, en het open houden van onbebouwde gebieden.

Het karakter van de Omzendbrief is volgens de minister dan ook "interpretatief" en "beleidssturend".

De minister neemt het woord "verordenend" niet in de mond. Zij heeft alvast niet de intentie om bijkomende regels op te leggen. Dat zou betekenen dat de loutere schending van een aanvraag voor stedenbouwkundige handelingen van de Omzendbrief, geen weigeringsgrond voor de vergunning zou vormen.

De praktijk zal verder moeten blijken of er inderdaad geen extra regels zijn toegevoegd aan het huidige regelgevend kader.  De differentiatie tussen bebouwd en onbebouwd gebied is alvast nieuw. Ook de behoeften- en voorzieningenstudie is nieuw ten opzichte van het huidige regelgevend kader. Er lijkt dus alvast minstens een intentie te zijn geuit om een nieuwe voorwaarde aan het bestaand juridisch kader toe te voegen. De Raad van State plaatste eerder al kanttekeningen bij  het verordenend karakter van een omzendbrief van 2002 in verband met het opmaken van een gemeentelijke woonbehoeftestudie en het ontwikkelen van woonuitbreidingsgebieden met of zonder woonbehoeftestudie.

Of de huidige voorwaarde inzake woonbehoeftestudie, gelet op de bedoeling van de Omzendbrief om louter interpretatief te zijn, voor de burger-vergunningaanvrager echt juridisch afdwingbaar zal kunnen zijn, blijft dus vooralsnog een open vraag. 

 

Volgende stap

Het is de bedoeling om in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening regels op te nemen voor (1) een gedifferentieerd verdichtingsbeleid van de kernen en (2) het bewaren van de open ruimte buiten de kernen.

Daarvoor is een initiatief ingediend bij het Vlaams Parlement. Het is nog in behandeling.

In geval van goedkeuring van de Codextrein in de huidige vorm, zal onder meer het concept 'kwalitatief ruimtelijk rendement' als toetsingsgrond voor aanvragen gelden. Ook zal de procedure voor wijziging van verkavelingen op verzoek van de eigenaars eenvoudiger worden, en zullen bijkomende vrijstaande bedrijfswoningen in agrarische gebieden worden vermeden.

Langzaam maar zeker evolueren we op deze manier richting een nieuw ruimtelijk beleid, dat in 2040 tot de veelvermelde betonstop moet leiden.

 

Meer weten?

 

 

 

Alle rechten voorbehouden. De inhoud van deze publicatie werd zo nauwkeurig mogelijk samengesteld. Wij kunnen echter geen enkele garantie bieden over de nauwkeurigheid en volledigheid van de informatie die deze publicatie bevat. De in deze publicatie behandelde onderwerpen werden enkel en alleen voor informatieve doeleinden voorbereid en ter beschikking gesteld door Stibbe. Ze bevat geen juridisch of andersoortig professioneel advies en lezers mogen geen actie ondernemen op basis van de informatie in deze publicatie zonder voorafgaandelijk een raadsman te hebben geconsulteerd. Stibbe is niet aansprakelijk voor eventuele acties of beslissingen die door de lezer zijn genomen na lezen van de publicatie. Het raadplegen van deze publicatie doet geenszins een advocaat-cliënt-relatie tussen Stibbe en de lezer ontstaan. Deze publicatie dient enkel voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik is verboden.

Team

Related news

30.04.2019 EU law
Climate goals and energy targets: legal perspectives

Seminar - On Tuesday April 30th, Stibbe organizes a seminar on climate goals and energy targets. Climate change has incited different international and supranational institutions to issue climate goals and renewable energy targets. Both the UN and the EU have led this movement with various legal instruments.

Read more

12.04.2019 NL law
Hoogste Europese rechter bevestigt dat overheden onrechtmatige staatssteun proactief moeten terugvorderen

Short Reads - De maand maart 2019 zal vermoedelijk de juridisch handboeken ingaan als een historische maand voor het mededingings- en staatssteunrecht. Niet alleen deed het Hof van Justitie een baanbrekende uitspraak op het gebied van het verhaal van kartelschade. Het heeft in de uitspraak Eesti Pagar (C-349/17) van 5 maart 2019 belangrijke vragen opgehelderd over de handhaving van het staatssteunrecht op nationaal niveau.

Read more

10.04.2019 NL law
Casus Lotto c.s.: Aanpassing naam vergunninghouder bij nieuwe rechtsvorm? Let op de eisen van het Unierecht!

Short Reads - De Kansspelautoriteit kan de tenaamstelling van vergunningen voor onder andere Lotto en de Staatsloterij niet zomaar wijzigen als de rechtsvorm van de vergunninghouders verandert. Dit gezien het door het Unierecht gewaarborgde vrije verkeer van diensten en het daaruit voortvloeiende transparantiebeginsel. Dat blijkt uit een viertal uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ("ABRvS") van 13 maart 2019. Wat betekenen deze uitspraken voor de praktijk?

Read more

10.04.2019 NL law
Gevolgen van de Wnra: schorsing voortaan met behoud van loon en de wettelijke verhoging van loonvorderingen

Short Reads - Vanaf het moment dat ambtenaren werkzaam zijn op basis van een arbeidsovereenkomst, worden ook de civielrechtelijke bepalingen ten aanzien van deze overeenkomst van toepassing. Het gevolg is dat de overheidswerkgever en zijn werknemers te maken krijgen met fenomenen die zich in het ambtenarenrecht niet voordoen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de mogelijkheid van schorsing zonder behoud van loon, de termijn waarbinnen aanspraak kan worden gemaakt op (ten onrechte niet betaald) loon en de wettelijke verhoging van loonvorderingen.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring