Articles

Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?

Alsnog verplichting milieueffectenbeoordeling, zelfs na bouw?

Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?

05.04.2017 BE law

De Europese Advocaat-Generaal adviseert het Hof van Justitie over de gevolgen van het gebrek aan de vereiste voorafgaandelijke milieueffectbeoordeling voor projecten die al gebouwd zijn.

De uiteindelijke beoordeling ligt nu bij het Hof, dat in het merendeel van de gevallen de Advocaat-Generaal volgt.

Een nationale lidstaat die er ten onrechte niet in slaagt om voor de aanvang van een project de milieueffecten ervan te beoordelen, moet die milieueffectbeoordeling alsnog verrichten. Dat geldt ook als het project al gebouwd is. Afhankelijk van het resultaat van de ex post milieueffectbeoordeling is een aanpassing of zelfs beëindiging van het project niet uit te sluiten, aldus de Advocaat-Generaal in een conclusie van 30 maart 2017.

Relevante feiten

In de Italiaanse provincie Macerata werden in 2012 twee biogasinstallaties met een vermogen van 999 kilowatt  vergund. Vervolgens werden beide installaties gebouwd en in gebruik genomen, zonder een voorafgaande milieueffectbeoordeling.

Regelgeving voorzag dat de installaties onder de minimumdrempel voor milieueffectbeoordeling vielen. Ze werden daarom niet vooraf aan een milieubeoordeling onderworpen.

Het Italiaanse Grondwettelijk Hof vernietigde de vergunningen voor beide installaties op grond van het gebrek aan milieueffectbeoordeling. De bevoegde instanties stelden nadien in 2014 en 2015 vast dat de beide projecten - intussen gebouwd en in exploitatie - in overeenstemming waren met de Italiaanse milieuvoorschriften.

De Italiaanse verwijzende rechter wenst nu van het Hof van Justitie te vernemen of een ten onrechte achterwege gebleven milieueffectbeoordeling alsnog kan worden verricht wanneer de betrokken installaties op grond van een later met succes aangevochten vergunning eenmaal zijn gebouwd.

Conclusie Advocaat-Generaal

De Advocaat-Generaal acht pragmatische maatregelen noodzakelijk, die echter geen omzeiling van de project-MER-richtlijn in de hand werken. 

Zij herinnert er aan dat een milieueffectbeoordeling volgens de project-MER-richtlijn en het Verdrag van Aarhus zo vroeg mogelijk moet plaatsvinden, als alle opties nog open zijn en nog een doeltreffende inspraak kan plaatsvinden. Eenmaal een installatie daarentegen al is gebouwd, zijn in de regel niet alle opties nog open. Een milieueffectbeoordeling achteraf kan dus niet alles nog goedmaken.

Als er niettemin geen voorafgaandelijke beoordeling plaatsvond, moet dit gebrek volgens de Advocaat-Generaal alsnog worden rechtgezet, los van de vraag of het project al werd gebouwd.

De milieueffectbeoordeling kan met name nog steeds een groot aantal milieueffecten – afhankelijk van de situatie misschien zelfs alle milieueffecten – van het project in kaart brengen. Wanneer zou blijken dat het project in strijd is met dwingende wettelijke vereisten, moet het overeenkomstig die vereisten worden aangepast of mogelijkerwijs zelfs worden beëindigd.

Volgende stap: arrest van Hof

Het Hof van Justitie dient zich nu over de vraag te buigen. De kans is groot dat het Hof de visie van de Advocaat-Generaal nog dit jaar bijtreedt. Het Hof hecht belang aan het doel van de milieueffectbeoordeling, namelijk het ontstaan van vervuiling of hinder van meet af aan te vermijden.

Ongetwijfeld brengt het arrest ook voor andere nationale lidstaten helderheid over de rechtsvraag omtrent ex post milieueffectbeoordelingen.

Wordt vervolgd dus.

Update juli 2017: intussen heeft het Hof van Justitie in zijn arrest van 26 juli 2017 het standpunt van de Advocaat Generaal bevestigd.

Dit artikel is mede geschreven door Pieter Vandenheede in zijn hoedanigheid van counsel bij Stibbe.

Related news

17.05.2022 NL law
Mobiliteit en de Omgevingswet: met het Besluit werkgebonden personenmobiliteit wil de regering sturen op verduurzaming van woonwerkverkeer en zakelijk verkeer

Short Reads - Het Besluit werkgebonden personenmobiliteit is op 19 april 2022 aan de Staten-Generaal voorgehangen. Dit besluit verplicht ondernemingen met meer dan 100 werknemers om gegevens aan te leveren over hun woon-werk verkeer en zakelijke verkeer van werknemers. Het besluit strekt tot naleving van de Europese Klimaatwet, de Green deal en de Klimaatwet. In dit blog belichten wij de belangrijkste aspecten van het besluit.

Read more

11.05.2022 NL law
Proposal for a Directive on Corporate Sustainability Due Diligence

Short Reads - On 23 February 2022 the European Commission (the "Commission") published a proposal for a Directive on Corporate Sustainability Due Diligence (the "CSDD proposal"). This long awaited proposal – if adopted unchanged – will require certain (very) large EU and non EU companies to set 

Read more

03.05.2022 NL law
Casus Weespersluis: een procedeerverbod in kort geding vanwege misbruik van recht. Kan dat zo maar?

Short Reads - De kortgedingrechter verplichtte onlangs een  ideële stichting haar beroep tegen een omgevingsvergunning in te trekken vanwege  misbruik van recht jegens derden (ECLI:NL:RBNHO:2022:3145). Dit gebeurt niet iedere dag. Wat was er aan de hand in deze opzienbarende zaak? En wanneer maakt het vorderen in kort geding van een procedeerverbod een kans? In dit blogbericht gaan wij in op die vragen en duiden wij de praktische betekenis van de uitspraak voor de praktijk.

Read more