Articles

Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?

Alsnog verplichting milieueffectenbeoordeling, zelfs na bouw?

Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?

05.04.2017 BE law

De Europese Advocaat-Generaal adviseert het Hof van Justitie over de gevolgen van het gebrek aan de vereiste voorafgaandelijke milieueffectbeoordeling voor projecten die al gebouwd zijn.

De uiteindelijke beoordeling ligt nu bij het Hof, dat in het merendeel van de gevallen de Advocaat-Generaal volgt.

Een nationale lidstaat die er ten onrechte niet in slaagt om voor de aanvang van een project de milieueffecten ervan te beoordelen, moet die milieueffectbeoordeling alsnog verrichten. Dat geldt ook als het project al gebouwd is. Afhankelijk van het resultaat van de ex post milieueffectbeoordeling is een aanpassing of zelfs beëindiging van het project niet uit te sluiten, aldus de Advocaat-Generaal in een conclusie van 30 maart 2017.

Relevante feiten

In de Italiaanse provincie Macerata werden in 2012 twee biogasinstallaties met een vermogen van 999 kilowatt  vergund. Vervolgens werden beide installaties gebouwd en in gebruik genomen, zonder een voorafgaande milieueffectbeoordeling.

Regelgeving voorzag dat de installaties onder de minimumdrempel voor milieueffectbeoordeling vielen. Ze werden daarom niet vooraf aan een milieubeoordeling onderworpen.

Het Italiaanse Grondwettelijk Hof vernietigde de vergunningen voor beide installaties op grond van het gebrek aan milieueffectbeoordeling. De bevoegde instanties stelden nadien in 2014 en 2015 vast dat de beide projecten - intussen gebouwd en in exploitatie - in overeenstemming waren met de Italiaanse milieuvoorschriften.

De Italiaanse verwijzende rechter wenst nu van het Hof van Justitie te vernemen of een ten onrechte achterwege gebleven milieueffectbeoordeling alsnog kan worden verricht wanneer de betrokken installaties op grond van een later met succes aangevochten vergunning eenmaal zijn gebouwd.

Conclusie Advocaat-Generaal

De Advocaat-Generaal acht pragmatische maatregelen noodzakelijk, die echter geen omzeiling van de project-MER-richtlijn in de hand werken. 

Zij herinnert er aan dat een milieueffectbeoordeling volgens de project-MER-richtlijn en het Verdrag van Aarhus zo vroeg mogelijk moet plaatsvinden, als alle opties nog open zijn en nog een doeltreffende inspraak kan plaatsvinden. Eenmaal een installatie daarentegen al is gebouwd, zijn in de regel niet alle opties nog open. Een milieueffectbeoordeling achteraf kan dus niet alles nog goedmaken.

Als er niettemin geen voorafgaandelijke beoordeling plaatsvond, moet dit gebrek volgens de Advocaat-Generaal alsnog worden rechtgezet, los van de vraag of het project al werd gebouwd.

De milieueffectbeoordeling kan met name nog steeds een groot aantal milieueffecten – afhankelijk van de situatie misschien zelfs alle milieueffecten – van het project in kaart brengen. Wanneer zou blijken dat het project in strijd is met dwingende wettelijke vereisten, moet het overeenkomstig die vereisten worden aangepast of mogelijkerwijs zelfs worden beëindigd.

Volgende stap: arrest van Hof

Het Hof van Justitie dient zich nu over de vraag te buigen. De kans is groot dat het Hof de visie van de Advocaat-Generaal nog dit jaar bijtreedt. Het Hof hecht belang aan het doel van de milieueffectbeoordeling, namelijk het ontstaan van vervuiling of hinder van meet af aan te vermijden.

Ongetwijfeld brengt het arrest ook voor andere nationale lidstaten helderheid over de rechtsvraag omtrent ex post milieueffectbeoordelingen.

Wordt vervolgd dus.

Update juli 2017: intussen heeft het Hof van Justitie in zijn arrest van 26 juli 2017 het standpunt van de Advocaat Generaal bevestigd.

Dit artikel is mede geschreven door Pieter Vandenheede in zijn hoedanigheid van counsel bij Stibbe.

Related news

03.03.2020 NL law
Right to challenge symbolisch verankerd

Short Reads - De regering beoogt het right to challenge (ook wel uitdaagrecht genoemd) symbolisch te verankeren in de Gemeentewet. Het right to challenge betreft een vorm van burgerparticipatie waarbij inwoners van een gemeente of maatschappelijke (private) partijen de gemeente verzoeken om de feitelijke uitvoering van een gemeentelijke taak over te nemen. 

Read more

27.03.2020 BE law
Bijzondere volmachten in tijden van crisis: wat kan en wat niet?

Short Reads - In haar advies van 25 maart 2020 analyseert de afdeling Wetgeving van de Raad van State het wetsvoorstel van 21 maart 2020 tot bijzondere machtiging aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19. Het advies brengt de algemene beginselen inzake bijzondere machten in herinnering en plaatst daarnaast enkele kritische kanttekeningen bij het wetsvoorstel zelf. Voor liefhebbers van het grondwettelijk recht vormt het advies van de afdeling Wetgeving daarom een welgekomen afleiding in tijden van lockdown. 

Read more

02.03.2020 NL law
Wijziging Algemene wet bestuursrecht op komst: sanctionering medewerkingsplicht door middel van last onder bestuursdwang en dwangsom

Short Reads - In de Tweede Kamer wordt op dit moment het wetsvoorstel behandeld tot wijziging van de Awb en enkele andere wetten in verband met het nieuwe omgevingsrecht en nadeelcompensatierecht. Dit wetsvoorstel voorziet onder meer in een algemene regeling voor de niet-naleving van de medewerkingsplicht in artikel 5:20 lid 3 Awb.

Read more

17.03.2020 NL law
Begunstigingstermijn en dwangsommen bij overmacht door crises

Short Reads - Als de begunstigingstermijn die aan een last onder dwangsom is verbonden voor een overtreder niet haalbaar is, kan het bestuursorgaan de last opheffen, opschorten of verminderen. De huidige crisissituatie in Nederland biedt bestuursorganen ruimte om de looptijd van handhavingsbesluiten op te schorten. In dit bericht zetten wij de mogelijkheden daartoe uiteen en schetsen wij de randvoorwaarden waaraan zo’n opschorting moet voldoen.

Read more

26.02.2020 NL law
De Wet maatschappelijke ondersteuning als proeftuin voor integrale geschilbeslechting in het bestuursrecht

Short Reads - De eerste vraag die bestuursrechtjuristen vaak stellen bij het behandelen van een nieuwe zaak is of de bestuursrechter dan wel de civiele rechter daarnaar moet kijken. Die vraagt leidt in een niet onaanzienlijk aantal gevallen tot lange deliberaties met soms ook nog eens als conclusie dat het antwoord niet duidelijk is. Daarnaast blijkt in sommige zaken dat een geschil deels bij de bestuursrechter en deels bij de civiele rechter thuishoort.

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring