Articles

Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?

Alsnog verplichting milieueffectenbeoordeling, zelfs na bouw?

Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?

05.04.2017 BE law

De Europese Advocaat-Generaal adviseert het Hof van Justitie over de gevolgen van het gebrek aan de vereiste voorafgaandelijke milieueffectbeoordeling voor projecten die al gebouwd zijn.

De uiteindelijke beoordeling ligt nu bij het Hof, dat in het merendeel van de gevallen de Advocaat-Generaal volgt.

Een nationale lidstaat die er ten onrechte niet in slaagt om voor de aanvang van een project de milieueffecten ervan te beoordelen, moet die milieueffectbeoordeling alsnog verrichten. Dat geldt ook als het project al gebouwd is. Afhankelijk van het resultaat van de ex post milieueffectbeoordeling is een aanpassing of zelfs beëindiging van het project niet uit te sluiten, aldus de Advocaat-Generaal in een conclusie van 30 maart 2017.

Relevante feiten

In de Italiaanse provincie Macerata werden in 2012 twee biogasinstallaties met een vermogen van 999 kilowatt  vergund. Vervolgens werden beide installaties gebouwd en in gebruik genomen, zonder een voorafgaande milieueffectbeoordeling.

Regelgeving voorzag dat de installaties onder de minimumdrempel voor milieueffectbeoordeling vielen. Ze werden daarom niet vooraf aan een milieubeoordeling onderworpen.

Het Italiaanse Grondwettelijk Hof vernietigde de vergunningen voor beide installaties op grond van het gebrek aan milieueffectbeoordeling. De bevoegde instanties stelden nadien in 2014 en 2015 vast dat de beide projecten - intussen gebouwd en in exploitatie - in overeenstemming waren met de Italiaanse milieuvoorschriften.

De Italiaanse verwijzende rechter wenst nu van het Hof van Justitie te vernemen of een ten onrechte achterwege gebleven milieueffectbeoordeling alsnog kan worden verricht wanneer de betrokken installaties op grond van een later met succes aangevochten vergunning eenmaal zijn gebouwd.

Conclusie Advocaat-Generaal

De Advocaat-Generaal acht pragmatische maatregelen noodzakelijk, die echter geen omzeiling van de project-MER-richtlijn in de hand werken. 

Zij herinnert er aan dat een milieueffectbeoordeling volgens de project-MER-richtlijn en het Verdrag van Aarhus zo vroeg mogelijk moet plaatsvinden, als alle opties nog open zijn en nog een doeltreffende inspraak kan plaatsvinden. Eenmaal een installatie daarentegen al is gebouwd, zijn in de regel niet alle opties nog open. Een milieueffectbeoordeling achteraf kan dus niet alles nog goedmaken.

Als er niettemin geen voorafgaandelijke beoordeling plaatsvond, moet dit gebrek volgens de Advocaat-Generaal alsnog worden rechtgezet, los van de vraag of het project al werd gebouwd.

De milieueffectbeoordeling kan met name nog steeds een groot aantal milieueffecten – afhankelijk van de situatie misschien zelfs alle milieueffecten – van het project in kaart brengen. Wanneer zou blijken dat het project in strijd is met dwingende wettelijke vereisten, moet het overeenkomstig die vereisten worden aangepast of mogelijkerwijs zelfs worden beëindigd.

Volgende stap: arrest van Hof

Het Hof van Justitie dient zich nu over de vraag te buigen. De kans is groot dat het Hof de visie van de Advocaat-Generaal nog dit jaar bijtreedt. Het Hof hecht belang aan het doel van de milieueffectbeoordeling, namelijk het ontstaan van vervuiling of hinder van meet af aan te vermijden.

Ongetwijfeld brengt het arrest ook voor andere nationale lidstaten helderheid over de rechtsvraag omtrent ex post milieueffectbeoordelingen.

Wordt vervolgd dus.

Update juli 2017: intussen heeft het Hof van Justitie in zijn arrest van 26 juli 2017 het standpunt van de Advocaat Generaal bevestigd.

Dit artikel is mede geschreven door Pieter Vandenheede in zijn hoedanigheid van counsel bij Stibbe.

Related news

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more

20.08.2021 NL law
Fasering toepasselijkheid Wet kwaliteitsborging voor het bouwen: de laag risico gebouwen van gevolgklasse 1 als start

Short Reads - Per 1 juli 2022 treedt naar verwachting de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) in werking. Hiermee komt een nieuw stelsel voor kwaliteitsborging in de bouw. In onze eerdere blog schreven wij al hoe dit toekomstige stelsel van bouwtoezicht eruit zal gaan zien. De belangrijkste wijziging is dat voortaan een ‘private kwaliteitsborger’ de conformiteit met bouwtechnische voorschriften zal toetsen in plaats van het college van burgemeester en wethouders.

Read more

17.08.2021 NL law
Obstakelverlichting op windturbines, hoe zit het ook alweer?

Short Reads - Tot een aantal jaar geleden hadden veel windturbines 's avonds en 's nachts rood knipperende verlichting. Dat werd door omwonenden en passanten wel als circusverlichting ervaren. Deze klacht wordt nu minder gehoord, omdat het nu gebruikelijk is dat die verlichting vastbrandend is. Maar waarom hebben veel windturbines verlichting en welke eisen gelden? Dat zetten we in dit blogbericht uiteen.

Read more