Short Reads

Grondwettelijk Hof houdt het Omgevingsvergunningendecreet grotendeels overeind

Grondwettelijk Hof behoudt Omgevingsvergunningendecreet grotendeels

Grondwettelijk Hof houdt het Omgevingsvergunningendecreet grotendeels overeind

07.10.2016 BE law

Het Grondwettelijk Hof boog zich over het Vlaamse Omgevingsvergunningsdecreet. Het resultaat is overwegend positief.

Op 23 februari 2017 doet – als alles goed blijft gaan – de omgevingsvergunning in Vlaanderen haar intrede.

Het Omgevingsvergunningsdecreet beoogt het kader te scheppen voor een vergunningensystematiek die volgens één geïntegreerde omgevingsvergunningsprocedure zal verlopen. De omgevingsvergunning zal zowel de stedenbouwkundige als de milieuaspecten van een voorgenomen project samen behandelen.

Nog voor de inwerkingtreding ervan, is het Omgevingsvergunningsdecreet gewijzigd. De meest recente wijzigingsvoorstellen zijn thans nog in behandeling in het Vlaams Parlement.

Daarnaast diende het Grondwettelijk Hof zich te buigen over een aantal beroepen tot nietigverklaring tegen het Omgevingsvergunningsdecreet.

Het Omgevingsvergunningsdecreet heeft dus al verschillende hordes moeten nemen, nog voor het in werking trad.

De horde voor het Grondwettelijk Hof is – onverwacht – quasi foutloos genomen. Hoewel er meer dan tien artikelen waren aangevochten, heeft het Grondwettelijk Hof in zijn arrest nr. 125/2016 van 6 oktober 2016 slechts één artikel vernietigd.

  • De vernietigde bepaling: artikel 226

Het (vernietigde) artikel 226 van het Omgevingsvergunningsdecreet stelde de loutere hernieuwing van een omgevingsvergunning of de omzetting van een bestaande milieuvergunning, verleend vanaf 10 september 2002, naar een omgevingsvergunning vrij van de opmaak van een passende beoordeling, tenzij indien de hernieuwing of de omzetting betrekking heeft op activiteiten die fysieke ingrepen in het leefmilieu vereisen. De decreetgever achtte deze bepaling bestaanbaar met artikel 6, lid 3 van de Europese Habitatrichtlijn 92/43, vermits dit artikel enkel van toepassing is op een “project” en het begrip “project” – althans in het kader van de Europese project-MER-Richtlijn 2011/92 – begrepen wordt als elke “fysieke ingreep in het leefmilieu”.

Het Grondwettelijk Hof acht deze interpretatie van de decreetgever onvoldoende in het licht van de doelstelling van de Habitatrichtlijn. Verwijzend naar artikel 6, lid 2 van de Habitatrichtlijn, dat een algemene beschermingsverplichting inhoudt die ook geldt voor exploitaties die niet kwalificeren als een “project” in de zin van artikel 6, lid 3 van de Habitatrichtlijn, oordeelt het Hof dat voor een hernieuwing van een omgevingsvergunning een passende beoordeling uit te voeren is wanneer het project, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, significante gevolgen kan hebben voor een speciale beschermingszone. Enkel zo kan het vergunningverlenend bestuur immers zekerheid verkrijgen dat het project de natuurlijke kenmerken van het betrokken gebied niet zullen worden aangetast, dan wel dat artikel 6, lid 4 van de Habitatrichtlijn moet worden toegepast.

De bal ligt nu in het kamp van de decreetgever. In elk geval is nu al duidelijk dat de passende beoordeling opnieuw zijn intrede zal doen voor hernieuwingen van de omgevingsvergunning en omzettingen van een (tijdelijke) milieuvergunning naar een (permanente) omgevingsvergunning.

  • Het Hof ziet in de overige aangekaarte ongrondwettigheden geen graten

Het Grondwettelijk Hof wees alle overige middelen van de verzoekers integraal af. Het Hof oordeelde onder meer dat het Omgevingsvergunningsdecreet de participatierechten van derden niet aantast en dat het systeem van de stilzwijgende weigering in administratief beroep van een omgevingsvergunning niet strijdig is met de Grondwet (of minstens dat dit kan worden verantwoord door redenen die verband houden met het algemeen belang).

Ook de invoering van de onbepaalde duur van de omgevingsvergunning heeft de grondwettelijke toets van het Hof doorstaan.

Tenslotte werd ook de erg becommentarieerde bepaling van het Omgevingsvergunningsdecreet (artikel 155) naar luid waarvan een hernieuwing van een omgevingsvergunning of een omzetting van een milieuvergunning naar een omgevingsvergunning niet project-MER-plichtig is, niet vernietigd. Het Hof achtte deze bepaling verenigbaar met de project-MER-Richtlijn en de rechtspraak van het Hof van Justitie terzake.

  • In rechte lijn naar 23 februari 2017?

Ook al was de proef niet foutloos, het arrest van het Hof mag gezien worden als een overwinning voor de omgevingsvergunning. Artikel 226 van het Omgevingsvergunningsdecreet werd weliswaar vernietigd, maar de filosofie en het systeem van de omgevingsvergunning blijven overeind.

Hiermee staat de omgevingsvergunning een grote stap dichter bij de inwerkingtreding op 23 februari 2017. Rest de vraag of de lokale besturen tijdig voorbereid zijn op deze inwerkingtreding. De wijziging van het Omgevingsdecreet die thans in het Vlaams parlement in behandeling is, kan mogelijks nog voor verrassingen zorgen.

Team

Related news

10.10.2019 NL law
Valérie van 't Lam and Jan van Oosten speak during the Day of the Environmental and Planning Act

Speaking slot - Valérie van ’t Lam has been invited to speak at the “Companies, Environment and the Environment plan” session during the Day of the Environmental and Planning Act (Omgevingswet), which will be held on 10 October 2019. Besides Valérie, Jan van Oosten will speak at the session “Transitional law and the Environmental and Planning Act”.

Read more

18.09.2019 NL law
Geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel, wat nu?

Short Reads - Zoals bekend heeft de Afdeling op 29 mei 2019 (Amsterdamse dakopbouw,) de eisen voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel versoepeld. Het perspectief van de burger staat sindsdien centraler. Dat plaatst overheden voor een nieuw probleem: hoe te handelen als een bindende toezegging is gedaan die niet (meer) nagekomen kan of mag worden? Daarover heeft de Afdeling nauwelijks iets gezegd.

Read more

02.10.2019 NL law
Follow-up Seminar: noise and the environmental plan

Seminar - Stibbe is organising a follow-up seminar on the subject of noise and environmental plan, to be held on 1 October 2019 in Amsterdam. The environmental plan will act as the central instrument in the Environmental Act, regulating use and development of the physical environment, distributing available environmental space, directing environmentally harmful activities and regulating cost recovery in the case of spatial developments. 

Read more

19.09.2019 NL law
De kloof tussen stad en platteland: gekraai om niets?

Short Reads - In Frankrijk werd het nieuws deze zomer deels beheerst door de juridische strijd over het matineuze gekraai van haan Maurice. Die zomer begon zowat in mei van dit jaar toen het echtpaar Biron een zaak aanhangig maakte bij de rechtbank in Rochefort vanwege overlast van hun buurhaan.

Read more

11.09.2019 EU law
Legal trend: climate change litigation

Articles - Climate change cases can occur in many shapes and forms. One well-known example is the Urgenda case in which the The Hague Court condemned the Dutch government in 2015 for not taking adequate measures to combat the consequences of climate change. Three years later, the Court of Justice of The Hague  upheld this decision, and it is now pending before the Dutch Supreme Court. This case is expected to set a precedent for Belgium, i.a. Since both the Belgian climate case and the Urgenda case are in their final stages of proceedings, this blog provides you with an update on climate change litigation.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring