Short Reads

Geen bescherming tegen geluidsoverlast zonder landelijk of lokaal vastgestelde regels?

Geen bescherming tegen geluidsoverlast zonder landelijk of lokaal vast

Geen bescherming tegen geluidsoverlast zonder landelijk of lokaal vastgestelde regels?

21.11.2016 NL law

Een gezin dat naast een muziekschool woont ondervindt overlast van de drumlessen. Het vraagt de gemeente op te treden, maar die weigert dat. Tot en met de Raad van State wordt het gezin in het ongelijk gesteld: er gelden geen regels voor onversterkt muziekgeluid, dus er is geen sprake van een overtreding. Blijft het gezin met de overlast zitten?

Casus

Appellant stelt ernstige geluidshinder te ondervinden van drumlessen die worden gegeven door de Nieuwe Muziekschool in het schoolgebouw tegenover zijn woning. Hij dient een handhavingsverzoek in bij het college van burgemeester en wethouders van Druten (hierna: het college), waarop afwijzend wordt gereageerd. Het college acht zich namelijk onbevoegd om handhavend op te treden tegen de drumlessen, omdat het Activiteitenbesluit geen normen stelt voor onversterkte muziek. Ook heeft de gemeente Druten geen regels vastgesteld bij gemeentelijke verordening voor het ten gehore brengen van onversterkte muziek.

Appellant betoogt dat het college dan handhavend moet optreden op basis van een schending van de zorgplicht door De Nieuwe Muziekschool. Ook dit  argument biedt geen soelaas voor appellant. Een overtreding van de zorgplicht is uitsluitend aan de orde in gevallen waarvoor het Activiteitenbesluit geen uitputtende regeling bevat. Geluid veroorzaakt door het ten gehore brengen van onversterkte muziek is echter volledig uitgezonderd van de geluidgrenswaarden van het Activiteitenbesluit (ingevolge artikel 2.18, eerste lid, aanhef en onder f) en dus uitputtend geregeld.

Daarom oordeelt de Raad van State dat het geluid dat wordt veroorzaakt door het drummen niet tot een overtreding leidt. Dat appellant stelt ernstige geluidshinder te ondervinden, kan er niet toe leiden dat, zonder dat zich een overtreding voordoet, tot handhavend optreden wordt overgegaan.

Rechtsvacuüm?

In dit geval kan appellant zich niet beroepen op overtreding van een publiekrechtelijke norm. Van een dergelijke norm is namelijk geen sprake: zowel het Activiteitenbesluit als de gemeentelijke verordening biedt geen regeling voor onversterkte muziek.

Je zou kunnen denken dat hierdoor sprake is van een rechtsvacuüm op het terrein van onversterkte muziek, maar dat is niet het geval. Door geen regels te stellen: (1) op landelijk niveau, heeft de Rijksoverheid dit onderwerp overgelaten aan de decentrale overheden (gemeenten), noch (2) op gemeentelijk niveau, heeft de gemeente in kwestie de keuze gemaakt geen publiekrechtelijk kader te scheppen. Van een rechtsvacuüm is dan geen sprake, omdat burgers ook zonder publiekrechtelijk kader over en weer verplicht zijn rekening met elkaar te houden.

In de hier besproken situatie staat voor het geplaagde gezin de optie open om een civiel kort geding te starten, waarbij een beroep kan worden gedaan op onrechtmatige (geluids)hinder (op grond van artikel 5:37 BW in samenhang met artikel 6:162 BW). De rechter kan worden verzocht om – kort samengevat – overlast te verbieden, op straffe van een dwangsom. Het antwoord op de vraag of sprake is van onrechtmatige hinder hangt af van de aard, de ernst en de duur van de hinder en de daardoor toegebrachte schade in verband met de verdere omstandigheden van het geval, waarbij onder meer rekening moet worden gehouden met het gewicht van de belangen die door de hinder toebrengende activiteit worden gediend en de mogelijkheid – mede gelet op de daaraan verbonden kosten – en de bereidheid om maatregelen ter voorkoming van schade te treffen (vgl. Hoge Raad 21 oktober 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT8823). Hierbij is het wel van belang dat de onrechtmatige hinder ook kan worden aangetoond, bijvoorbeeld door een geluidsopname of geluidstechnisch onderzoek. Ook kan een rechter worden verzocht om een descente (bezichtiging ter plaatse) te houden om zelf het geluid waar te nemen.

Afweging gemeenten

Gemeenten hebben de keuze om onversterkte muziek wel of niet te regelen bij gemeentelijke verordening. Met welke factoren zou een gemeente rekening kunnen houden bij het maken van deze afweging?

Allereerst moet worden gedacht aan het belang van de burger: door onversterkte muziek wel te regelen bij een verordening, wordt haar een mogelijkheid geboden om een handhavingsverzoek in te dienen bij het college van B en W en hierover te procederen bij de bestuursrechter. Die rechtsgang wordt doorgaans als laagdrempeliger en goedkoper gezien. Het te betalen griffierecht in een kort geding procedure (met betrekking tot zaken van onbepaalde waarde) bedraagt voor natuurlijke personen €288,– (ten opzichte van €168,– in het bestuursrecht) en degene die een kort geding start is verplicht om een advocaat in te schakelen (eventueel met hulp van een rechtsbijstandverzekering).

Daarnaast kan worden gedacht aan het belang van de gemeente: door een keuze te maken om onversterkte muziek wel of niet te regelen, kan zij prioriteiten stellen met betrekking tot de aspecten die zij wenst te reguleren en handhaven. Het budget van gemeenten voor toezichts- en handhavingstaken is immers per definitie beperkt.

Tot slot is er de meer principieel politieke en bijna filosofische afweging: in hoeverre moet een overheid op maatschappelijke fenomenen reageren door middel van het stellen van regels?

Conclusie

Hoewel de Drutense zaak op het eerste gezicht een rechtsvacuüm lijkt bloot te leggen, blijkt het bij nader inzien te gaan om een principiële vraag: welk recht is het meest geschikt om overlast van (in dit geval:) onversterkte muziek zoals drummen binnen de perken te houden? Die vraag zullen gemeenten onder ogen moeten zien bij het maken van de keuze of zij wel of niet overgaan tot het regelen van aspecten die worden uitgesloten in het Activiteitenbesluit.

Vindplaats uitspraak

ABRvS 2 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2881

Team

Related news

26.05.2019 NL law
Duurzaamheidsverplichtingen voor de financiële sector: een overzicht

Articles - De komende jaren zal de financiële sector zich actiever dan voorheen moeten bezighouden met het klimaat en de verantwoordelijkheid die de sector draagt voor het milieu en de maatschappij. In rap tempo wordt er wet- en regelgeving ontwikkeld die financiële ondernemingen en aandeelhouders verplichten om aandacht te geven aan deze nieuwe rol die zij vervullen in de verduurzaming van de financiële sector en de maatschappij als geheel. 

Read more

23.05.2019 NL law
Seminar "Het Omgevingsplan onder de loep"

Seminar - Op 23 mei 2019 organiseert Stibbe een seminar over het omgevingsplan. Het omgevingsplan wordt het centrale instrument in de Omgevingswet. Het omgevingsplan reguleert gebruik en bebouwing in de fysieke leefomgeving, verdeelt beschikbare milieuruimte, stuurt milieubelastende activiteiten en regelt kostenverhaal bij ruimtelijke ontwikkelingen. 

Read more

24.05.2019 BE law
Europees milieurecht: wat na 26 mei?

Articles - Het domein van milieurecht kent een sterke Europeesrechtelijke inslag. Voor basisregels inzake natuurbescherming, luchtkwaliteit of klimaat, ligt het juridisch zwaartepunt al lang niet meer bij de lidstaten. Reden te meer om in de gaten te houden wat er op EU-niveau in de pijplijn zit en op lidstaten afkomt. Ook na de Europese verkiezingen zal de nieuwe Europese Commissie verschillende initiatieven nemen. Zowel impliciet als expliciet lichtten de Commissie en haar vertegenwoordigers de voorbije maanden al een tipje van de sluier op.

Read more

21.05.2019 EU law
Part one - GDPR and Public Law - Applicability of GDPR to public bodies

Articles - Since the GDPR became applicable almost one year ago, multiple questions have arisen about its interaction with other fields of law. In this three-part blog series of “GDPR and Public Law”, we discuss three relevant issues of the interaction of GDPR with public law and government. In this blog we discuss the applicability of GDPR to public bodies.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring