Short Reads

BTW-beheersvrijstelling voor vastgoedfondsen – de Hoge Raad stelt ons geduld nog even op de proef

BTW-beheersvrijstelling voor vastgoedfondsen – de Hoge Raad stelt ons geduld nog even op de proef

BTW-beheersvrijstelling voor vastgoedfondsen – de Hoge Raad stelt ons geduld nog even op de proef

28.11.2016 NL law

Op 25 november heeft de Hoge Raad een volgende stap gezet in een slepende discussie over de vraag of het beheren van een vastgoedfonds al dan niet vrijgesteld is van BTW.

Voor meer achtergrond:  bekijk de presentatie die we eerder dit jaar hebben gegeven voor de INREV.

De belastingplichtige in deze procedure (X) beriep zich op de BTW-vrijstelling voor beheer van ter collectieve belegging bijeengebracht vermogen. In de procedure spitste de discussie zich toe op twee vragen: 1) is hier sprake van collectieve belegging en 2) kan het kopen, verkopen en verhuren van vastgoed worden aangemerkt als beheer. In 2013 stelde de Hoge Raad hierover prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie (HvJ).

Eind vorig jaar oordeelde het HvJ dat een vennootschap die is opgericht door meer dan één belegger met als doel het bijeengebrachte vermogen te beleggen kan worden aangemerkt als gemeenschappelijk beleggingsfonds, ook als wordt belegd in vastgoed. Voorwaarde is wel dat het fonds onderworpen is aan bijzonder overheidstoezicht. Het HvJ oordeelde voorts dat de feitelijke exploitatie van vastgoed niet als beheer kan worden aangemerkt.

Overwegingen van de Hoge Raad

Over de reikwijdte van de term beheer herhaalt de Hoge Raad de beslissing van het HvJ dat daaronder niet valt de feitelijke exploitatie van het vastgoed van X.

Omdat de zaak gaat over het belastingjaar 1996, gaat de Hoge Raad in het arrest vrij uitgebreid in op de regels voor beleggingsinstellingen in de wet toezicht beleggingsinstellingen (Wtb) die per 1 januari 2007 is vervangen door de Wet financieel toezicht (Wft). Volgens de Hoge Raad bevat de Wtb regels voor beleggingsinstellingen met het oog op een adequate werking van de financiële markten en de bescherming van potentiele beleggers op die markten. Tot deze beleggingsinstellingen behoren de instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s), waarvoor de Europese Richtlijn icbe’s geldt.

Volgens de Hoge Raad beoogt de Wtb een toezichtskader te scheppen door eisen te stellen aan beleggingsinstellingen met betrekking tot deskundigheid en betrouwbaarheid, bedrijfsvoering en te verstrekken informatie alsmede door het vragen van financiële waarborgen. De Wtb (en de icbe Richtlijn) biedt hiervoor een stelsel van verboden en vergunningen waarmee wordt bewerkstelligd dat Nederlandse beleggingsinstellingen niet kunnen handelen zonder vergunning van de toezichthouder. Na inschrijving in een register (art. 18 Wtb) voorziet de Wtb voorts in toezicht op de naleving van de gestelde eisen en voorschriften. Op deze wijze voorziet de Wtb voor deze ingeschreven beleggingsinstellingen in bijzonder overheidstoezicht in de door het HvJ bedoelde zin.

De Hoge Raad merkt nog op dat art. 14 van de Wtb ook een categorie beleggingsinstellingen kent die niet (volledig) hoeven te voldoen aan genoemde eisen en voorschriften en niet worden ingeschreven in het Wtb-register. Volgens de Hoge Raad geldt de BTW-vrijstelling niet voor het beheren van deze beleggingsinstellingen.    

Gevolgen voor de praktijk

De Hoge Raad heeft de zaak nu verwezen ter verdere behandeling door Hof Arnhem-Leeuwarden. Hoewel de verwijzingsopdracht niet heel concreet is geformuleerd, zal het verwijzingshof moeten onderzoeken of aan X in 1996 een Wtb-vergunning is verleend (of op andere wijze onderworpen was aan bijzonder overheidstoezicht). Voorts zal het verwijzingshof moeten onderzoeken welke werkzaamheden precies door X zijn verricht, waarbij in ieder geval voor de feitelijk exploitatie van de vastgoedportefeuille de BTW-vrijstelling niet kan gelden.

Vooralsnog lijkt het er op dat de Hoge Raad een zeer beperkte toepassing van de BTW-vrijstelling bepleit: alleen beleggingsinstellingen die feitelijk onder overheidstoezicht staan kunnen gebruikmaken van de BTW-vrijstelling. De BTW-vrijstelling geldt dus bijvoorbeeld niet voor beleggingsinstellingen die weliswaar genoemd worden in de toezichtwetgeving maar een vrijstelling genieten. De nadruk die de Hoge Raad legt op vermelding van een beleggingsinstelling in het register van art. 18 Wtb doet vermoeden dat de BTW-vrijstelling weer wel geldt voor beleggingsinstellingen die gebruik kunnen maken van een ontheffing of van een Europees paspoort. Voor wat betreft de reikwijdte van het begrip beheer lijkt het er op dat “asset management” hier wel onder valt maar “property management” niet. We kijken met spanning uit naar de beslissing van Hof Arnhem-Leeuwarden.

Related news

02.07.2021 NL law
Stibbe Tax Webinar on Dutch classification rules – update on Dutch FGR’s

Short Reads - On 1 July 2021, the Dutch state secretary of Finance issued a letter in which he indicated that the proposed amendments to the Dutch fund for joint account will no longer be part of the legislative proposal on the Dutch classification rules. In this blog we zoom in on the draft bill to amend the Dutch classification rules for certain domestic and foreign legal entities and more specifically the potential impact on real estate funds.

Read more

25.06.2021 NL law
The response of the Dutch government to the G7 Tax initiative

Short Reads - On 14 June 2021, the Dutch State Secretary of Finance sent a letter to the Dutch Parliament setting out his view on (i) the political agreement reached by the G7 countries on global tax reform and (ii) the next meeting of the OECD/G20 Inclusive Framework on BEPS (“Inclusive Framework”) in which a similar agreement should be reached within a wider group of countries.

Read more

27.07.2021 NL law
Tax Controversy: Update July 2021

Short Reads - This Tax Alert addresses certain recent developments concerning procedural tax law in the Netherlands. We will discuss some interesting developments with regard to the (revised) Dutch tax ruling practice as per 1 July 2019 and the Tax Ruling Annual Report 2020. We will also discuss recent developments in case law regarding the abuse of law concept (fraus legis), and the possibilities to issue a fine to a taxpayer. Finally, we will also make some comments with regard to DAC6.

Read more