Short Reads

De Europese Commissie publiceert een leidraad over het begrip staatssteun

De Europese Commissie publiceert een leidraad over het begrip staatss

De Europese Commissie publiceert een leidraad over het begrip staatssteun

31.05.2016 BE law

Op 19 mei 2016 publiceerde de Europese Commissie (“EC“) de definitieve versie van de notitie over het begrip staatssteun in de zin van artikel 107 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (“Notitie“). Deze notitie is een leidraad om te bepalen wanneer overheidsuitgaven al dan niet binnen de reikwijdte van de Europese staatsteunregels vallen.

De Notitie vormt het sluitstuk van het initiatief van de EC om het staatssteunrecht te moderniseren. De EC beoogt daarmee de rechtszekerheid te vergroten en illegale overheidsinvesteringen te voorkomen. Al in 2014 bracht de EC een concept van de Notitie uit. Deze Notitie helpt Lidstaten en ondernemingen te identificeren welke overheidsinvesteringen staatssteun vormen.  Zij verduidelijkt de verschillende bestanddelen van het begrip staatssteun: gaat het om (i) aan de overheid toerekenbare, (ii) met overheidsmiddelen gefinancierde steun, die een (iii) onderneming begunstigt op (iv) een niet-marktconforme wijze, (v) selectief is (namelijk alleen verstrekt aan één onderneming of een bepaalde groep ondernemingen) en tevens (vi) invloed heeft op de mededinging en het Europese handelsverkeer? Daarnaast wordt ingezoomd op steun in bepaalde sectoren (bijvoorbeeld steun aan infrastructurele voorzieningen als vliegvelden) met meer gedetailleerde richtlijnen.

Als de publieke investering staatssteun vormt, dan moet deze eerst worden aangemeld bij en goedgekeurd door de EC, tenzij het binnen de werkingssfeer van een vrijstellingsregeling valt. Een voorbeeld van dat laatste is de Algemene groepsvrijstellingsverordening, waarover wij eerder schreven. De EC kan de aangemelde staatsteun verenigbaar met de interne markt achten. Indien de EC de staatsteun verenigbaar acht met de interne markt, kunnen Lidstaten de bewuste investering doen. De staatssteun kan echter ook onverenigbaar met de interne markt worden verklaard. In dat geval is de overheidsinvestering niet toegestaan. De Notitie gaat overigens niet in op de vraag onder welke voorwaarden staatsteun verenigbaar is met de interne markt.

In de Notitie worden, zoals gezegd, bepaalde sectoren en categorieën steun in meer detail besproken. In vergelijking met de conceptnotitie van 2014, heeft de EC bijvoorbeeld toegevoegd:

  • Hoofdstuk 7 bevat specifieke verduidelijkingen over de infrastructuur. Zo valt de financiering van infrastructuur, aldus de EC, niet onder de reikwijdte van staatsteun wanneer de infrastructuur niet direct concurreert met andere infrastructuur van hetzelfde soort. Dit is bijvoorbeeld het geval voor algemene infrastructuur, zoals wegen, spoorwegen, binnenwateren en afvalwaternetwerken. Daarentegen is specifieke infrastructuur, bijvoorbeeld luchthavens of havens, vaak wel in concurrentie met vergelijkbare infrastructuur en vormt financiering ervan in beginsel staatssteun.
  • Paragraaf 2.6. bespreekt steun ten behoeve van cultuur en instandhouding van het erfgoed, met inbegrip van steun aan natuurbehoud. Overheidsinvesteringen op dit gebied zijn geen staatsteun indien de culturele instelling of activiteit toegankelijk is voor het grote publiek en een geldelijke bijdrage van de bezoekers slechts een fractie van de werkelijke kosten dekt. Vereist is echter wel dat indien de betrokken organisatie economische activiteiten verricht dat deze activiteiten niet van de staatssteun profiteren.
  • Paragraaf 5.4.3. verduidelijkt wanneer belastingafspraken een selectief voordeel geven aan (een groep) bedrijven. De EC doet sinds 2013 onderzoek naar de conformiteit van dergelijke afspraken met het staatssteunrecht. Eerder schreven wij over het besluit van de EC in de Starbucks-zaak.

De Notitie is een gedetailleerde en nuttige leidraad voor zowel Lidstaten als bedrijven.

Team

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more