Articles

Grondtransacties en het staatssteunrecht

Grondtransacties en het staatssteunrecht

Grondtransacties en het staatssteunrecht

11.07.2016 EU law

In een recent artikel met de titel ‘ Het domme gansje van Europa of Roomser dan de paus?’ heeft de plaatsvervangend
Directeur-Generaal Mededinging, G.J. Koopman, aangegeven dat Nederland bij de Europese Commissie (hierna: EC) bekend staat als een land van marginaal geklaag over grondverkoop door gemeenten aan projectontwikkelaars. Hij heeft voorts benadrukt dat het staatssteunrecht meer mogelijkheden biedt om legale staatssteun te verlenen aan private partijen dan Nederlandse overheden denken. 

Volgens hem zou de Nederlandse overheid vaker deze mogelijkheden moeten verkennen en daarbij het Directoraat-Generaal Mededinging van de EC moeten zien als een vraagbaak.

De Nederlandse overheid bezit een grote hoeveelheid gronden en zet ze in voor allerlei doeleinden. Het komt in dat kader veelvuldig voor dat de overheid gronden overdraagt aan private partijen. Deze overdracht kan enerzijds plaatsvinden in het kader van een zogeheten Publiek Privaat Samenwerkingsverband (hierna: PPS). Anderzijds kunnen grondtransacties ook  buiten een dergelijk samenwerkingsverband geschieden. De grondtransacties, in en buiten een PPS, kunnen geschieden tegen betaling van de marktprijs van de grond door de private partij, maar zij kunnen ook voor een prijs onder de marktwaarde of gratis plaatsvinden.

Klachten en procedures over grondtransacties kunnen grote financiële gevolgen hebben voor de betrokken private partijen en de overheid. Dit gegeven, in samenhang met de inbreng van de heer Koopman, roept de volgende vragen op. Hoe kunnen marginale (maar soms toch succesvolle) klachten en procedures over (kleine) grondtransacties voorkomen worden? En welke mogelijkheden biedt het staatssteunrecht om grondtransacties in het kader van grote projecten om niet of onder de marktwaarde te laten plaatsvinden? In deze bijdrage zal ik de voornaamste knelpunten en mogelijkheden bij het (om niet of onder de marktwaarde) overdragen van gronden aan private partijen uiteenzetten. Dit artikel is ook van waarde voor derde partijen die de rechtmatigheid van grondtransacties (bij de rechter of de EC) aan de orde willen stellen. In paragraaf 2 licht ik kort het staatssteunrechtelijke kader voor grondtransacties toe. Vervolgens sta ik in paragraaf 3 stil bij de beschikking d.d. 23 januari 2013 van de EC (hierna: Leidschendambeschikking) waarin de EC oordeelt dat een grondoverdracht door de gemeente Leidschendam onrechtmatige staatssteun inhield. Ten slotte doe ik in paragraaf 4 een aantal aanbevelingen voor de betrokken partijen bij grondtransacties tussen de overheid en private partijen.

Dit artikel is gepubliceerd in het tijdschrift Bedrijfsjuridische Berichten (Bb 2014/38).

Lees het volledige artikel.

Related news

09.08.2022 NL law
Het initiatiefvoorstel Wet verantwoord en duurzaam internationaal ondernemen in internationale context

Articles - Internationaal maatschappelijk ondernemen, in het bijzonder door corporate sustainability due diligence, staat hoog op de (internationale) agenda. In het voetspoor van enkele andere landen in Europa is in Nederland een voorstel gedaan voor een wettelijk raamwerk dat niet op specifieke hoogrisicosectoren van toepassing is, maar op een veel grotere groep ondernemingen.

Read more

27.07.2022 NL law
Actualiteiten Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO) 

Short Reads - De aandacht voor (Internationaal) Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (“(I)MVO”) en Environmental, Social and Governance factoren (“ESG”) en verantwoording daarover blijft onverminderd groot. Wij zien op nationaal en Europees niveau tal van ontwikkelingen, zoals de publicatie van het voorstel voor een Europese Corporate Sustainability Due Diligence richtlijn. Wij stippen enkele Europese en nationale initiatieven aan. 

Read more

09.08.2022 NL law
Bouwen en stikstofdepositie anno 2022: een (on)mogelijke opgave?

Articles - De stikstofproblematiek houdt de gemoederen sinds de PAS-uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“Afdeling”) al geruime tijd bezig. In onze eerdere artikelen in voorgaande jaren schetsten wij de stand van zaken op dat moment. Omdat de ontwikkelingen sindsdien niet zijn uitgebleven – integendeel – bestaat alle aanleiding voor een update.

Read more

04.08.2022 NL law
Meer maatwerk bij ontvankelijkheidsbeslissingen

Short Reads - Na een blog uit 2020 heb ik de afgelopen periode enkele uitspraken gesignaleerd die lijken te wijzen op een soepelere omgang van de bestuursrechter met termijnoverschrijdingen. Zo besteedde ik aandacht aan een uitspraak van de rechtbank Limburg, waarin persoonlijke (privé) omstandigheden een doorslaggevende rol speelden. Recent is er een tweetal verzetuitspraken van de Afdeling verschenen waarin persoonlijke omstandigheden ook beslissend waren. Waait er sinds de reflectierapporten inderdaad een nieuwe wind door de ontvankelijkheidsrechtspraak?

Read more

15.07.2022 NL law
Richtlijn (EU) 2022/362 noopt tot timmeren aan de weg voor de infrastructuurheffing in Nederland

Short Reads - Op 24 maart 2022 is Richtlijn (EU) 2022/362 in werking getreden. Richtlijn (EU) 2022/362 wijzigt verschillende richtlijnen, waaronder Richtlijn 1999/62/EG (hierna: de ‘Tolrichtlijn’). Uit overweging 11 en 13 uit de considerans bij Richtlijn (EU) 2022/362 volgt dat de richtlijn beoogt de inconsistenties in de infrastructuurheffing voor wegverkeer in de Europese Unie weg te nemen. 

Read more