Articles

Grondtransacties en het staatssteunrecht

Grondtransacties en het staatssteunrecht

Grondtransacties en het staatssteunrecht

11.07.2016 EU law

In een recent artikel met de titel ‘ Het domme gansje van Europa of Roomser dan de paus?’ heeft de plaatsvervangend
Directeur-Generaal Mededinging, G.J. Koopman, aangegeven dat Nederland bij de Europese Commissie (hierna: EC) bekend staat als een land van marginaal geklaag over grondverkoop door gemeenten aan projectontwikkelaars. Hij heeft voorts benadrukt dat het staatssteunrecht meer mogelijkheden biedt om legale staatssteun te verlenen aan private partijen dan Nederlandse overheden denken. 

Volgens hem zou de Nederlandse overheid vaker deze mogelijkheden moeten verkennen en daarbij het Directoraat-Generaal Mededinging van de EC moeten zien als een vraagbaak.

De Nederlandse overheid bezit een grote hoeveelheid gronden en zet ze in voor allerlei doeleinden. Het komt in dat kader veelvuldig voor dat de overheid gronden overdraagt aan private partijen. Deze overdracht kan enerzijds plaatsvinden in het kader van een zogeheten Publiek Privaat Samenwerkingsverband (hierna: PPS). Anderzijds kunnen grondtransacties ook  buiten een dergelijk samenwerkingsverband geschieden. De grondtransacties, in en buiten een PPS, kunnen geschieden tegen betaling van de marktprijs van de grond door de private partij, maar zij kunnen ook voor een prijs onder de marktwaarde of gratis plaatsvinden.

Klachten en procedures over grondtransacties kunnen grote financiële gevolgen hebben voor de betrokken private partijen en de overheid. Dit gegeven, in samenhang met de inbreng van de heer Koopman, roept de volgende vragen op. Hoe kunnen marginale (maar soms toch succesvolle) klachten en procedures over (kleine) grondtransacties voorkomen worden? En welke mogelijkheden biedt het staatssteunrecht om grondtransacties in het kader van grote projecten om niet of onder de marktwaarde te laten plaatsvinden? In deze bijdrage zal ik de voornaamste knelpunten en mogelijkheden bij het (om niet of onder de marktwaarde) overdragen van gronden aan private partijen uiteenzetten. Dit artikel is ook van waarde voor derde partijen die de rechtmatigheid van grondtransacties (bij de rechter of de EC) aan de orde willen stellen. In paragraaf 2 licht ik kort het staatssteunrechtelijke kader voor grondtransacties toe. Vervolgens sta ik in paragraaf 3 stil bij de beschikking d.d. 23 januari 2013 van de EC (hierna: Leidschendambeschikking) waarin de EC oordeelt dat een grondoverdracht door de gemeente Leidschendam onrechtmatige staatssteun inhield. Ten slotte doe ik in paragraaf 4 een aantal aanbevelingen voor de betrokken partijen bij grondtransacties tussen de overheid en private partijen.

Dit artikel is gepubliceerd in het tijdschrift Bedrijfsjuridische Berichten (Bb 2014/38).

Lees het volledige artikel.

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more