Short Reads

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

07.12.2016 NL law

Nog niet zo lang geleden heeft Advocaat-Generaal Wattel ("de A-G") een interessant voorstel gedaan voor versterking van de rechtsbescherming. Dit betreft een advies aan de Hoge Raad om het begrip 'belang' te verruimen.

Geen belang, geen rechtsingang

Het 'belang' – het belang bij de procedure – geldt in het fiscale procesrecht als ongeschreven voorwaarde voor ontvankelijkheid van een rechtsmiddel (bijv. bezwaar).  Zonder belang geen rechtsingang, zo stelt de rechtspraak. Iemand heeft 'belang' als zijn ingestelde bezwaar of beroep hem in een betere positie kan brengen met betrekking tot het bestreden besluit. Het moet daarbij gaan om een verbetering voor het besluit waarop de procedure ziet; in de regel niet om een toekomstig belang.

In de zaak waarover de A-G adviseert, heeft belanghebbende (een woningcorporatie) bezwaar gemaakt tegen de aan hem opgelegde nihil-aanslag en verliesvaststellingsbeschikking over 2010. Bij nader inzien wilde de woningcorporatie niet afwaarderen op de huurwoningenportefeuille, maar de dan te constateren winst toevoegen aan een herbestedingsreserve. De inspecteur heeft het bezwaar echter afgewezen, omdat toewijzing ervan zou betekenen dat de aanslag nihil blijft en de verliezen op een lager bedrag worden vastgesteld. Zo bekeken levert dat voor de woningcorporatie geen verbetering, maar eerder een verslechtering van de fiscale positie op.

De A-G onderkent echter dat de woningcorporatie wel degelijk belang heeft bij het ingediende 2010-bezwaar. Weliswaar zou het geschil ook in latere jaren aan de orde kunnen komen – en is volgens de strikte rechtsingang-regel dus (nog) geen ''belang'' in dit jaar –, maar de A-G gaat voor een praktische oplossing. Hij concludeert tot ontvankelijkheid van het bezwaar en bespreekt daarbij drie argumenten. Ten eerste dient het de rechtszekerheid en de eenvoud om gelijk in dit jaar te beslissen over de vorming van de fiscale reserve. Ten tweede dient het de proceseconomie (minder ''kunst en vliegwerk''). Ten derde is het beoogde resultaat van ''feitelijke betekenis'' voor de belanghebbende. Er is namelijk niet alleen sneller rechtszekerheid over de reserve, maar ook wordt het risico op verliesverdamping verminderd. De A-G sluit met deze benadering aan bij de ruimere opvatting van het procesbelang zoals de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State en de Centrale Raad van Beroep die hanteren.

Conclusie

Het is een positieve zaak dat de A-G een verruiming van het begrip ''belang'' voorstelt in het kader van de ontvankelijkheidsvoorwaarde. Weliswaar bestaat een rechtsingang in latere jaren, maar in de literatuur wordt al langer betoogd dat het ''niet meer van deze tijd is'' om belastingplichtigen onnodig lang in onzekerheid te laten over zaken rondom de fiscale winstbepaling. Voor ''elke niet fiscaal-gedeformeerde burger'', zo overweegt de A-G treffend, zal ook duidelijk zijn dat er ''minstens een rechtszekerheidsbelang'' bestaat om de fiscale discussie in dit jaar te beslechten. Interessant is dan ook het pleidooi om – in navolging van het algemene bestuursrecht – het belangbegrip niet strikt te beperken tot de beschikking waarover de procedure gaat, maar beslissend te laten zijn of het rechtsmiddel van ''feitelijke betekenis'' kan zijn voor de indiener. Ik ben zeer benieuwd of de Hoge Raad deze mooie gelegenheid voor versterking van de rechtsbescherming binnen het belastingrecht én de rechtseenheid binnen het bestuursrecht gaat volgen.

Voor meer informatie, zie ook mijn bespreking in TaxVisions. 


Tirza Cramwinckel is genomineerd voor de Stevensprijs 2016. Deze prijs is bedoeld voor de jonge auteur die moeilijke fiscale materie op een eenvoudige en heldere manier beschrijft. Op 20 januari 2017 wordt de winnaar bekendgemaakt. Voor meer informatie, ga naar de website van Wolters Kluwer. 

Related news

21.05.2020 NL law
Stibbe 'Netherlands Tax Firm of the Year'.

Inside Stibbe - The International Tax Review has chosen our Amsterdam Tax team as 'Netherlands Tax Firm of the Year'. This is Stibbe's fourth recognition in recent years, after receiving this distinguished title in 2015, 2017 and 2019.

Read more

28.04.2020 LU law
Chambers and Partners Real Estate Global Practice Guide 2020 - Luxembourg chapter

Articles - Claire-Marie Darnand, Victorien Hémery, Johan Léonard, Tom Storck, Benjamin Marthoz, Audrey Jarreton and François Bernard have all contributed to the 2020 Chambers and Partners Real Estate Global Practice Guide, providing the Luxembourg chapter. 

Read more

20.05.2020 NL law
Perpetual securities not considered equity for Dutch corporate income tax purposes

Short Reads - In a decision of Friday 15 May 2020, the Dutch Supreme Court confirmed that fixed-to-floating rate perpetual equity securities (“perpetual securities”) should not be considered a “participation loan” (deelnemerschapslening) for Dutch tax purposes. Under Dutch tax law, characterization of a debt instrument as a “participation loan” implies that such instrument is deemed equity for Dutch corporate income tax purposes. Characterization of the perpetual securities as a participation loan would have meant that the interest would have been regarded non-deductible dividend.

Read more

20.04.2020 NL law
Webinar on restructuring of corporate finance and distressed M&A

Seminar - The global COVID-19 crisis poses major challenges to many companies, their shareholders and financiers. On Thursday 23 April 2020 from 13.30 to 14.30 (CEST) Stibbe organizes a webinar on restructuring of corporate finance and distressed M&A. Stibbe partners Job van Hooff (Insolvency & Restructuring), Reinout de Boer (Tax) and Duco de Boer (Corporate | M&A) will discuss important issues and developments.

Read more

20.05.2020 NL law
Stibbe in Amsterdam answers questions from consumers, small business foundations and NGOs about the coronavirus [updated]

Inside Stibbe - In a special Q&A (in Dutch), lawyers from our Amsterdam office share their legal expertise and strive to provide answers to questions put to us by consumers, self-employed persons, enterprises large and small, foundations and NGOs as a result of the corona crisis.

Read more

18.04.2020 EU law
Report of advisory committee on taxation of multinationals in the Netherlands

Short Reads - On 5 June 2019, the Dutch Lower House of Parliament adopted a motion that called on the Government to initiate and set up a committee of experts (‘the Committee’) with the purpose to investigate measures that would make the taxation of profits of multinationals fairer, while the Netherlands would remain attractive for Dutch head offices. Last Wednesday (15 April 2020), the Dutch State Secretary of Finance sent the report of the Committee to the Dutch Lower House of Parliament.

Read more