Short Reads

Een Wob-verzoek mag niet buiten behandeling worden gelaten vanwege het niet gebruiken van een voorgeschreven formulier

Een Wob-verzoek mag niet buiten behandeling worden gelaten vanwege he

Een Wob-verzoek mag niet buiten behandeling worden gelaten vanwege het niet gebruiken van een voorgeschreven formulier

19.08.2016 NL law

Op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) kan een ieder bij een bestuursorgaan informatie opvragen over het handelen van de overheid. Het bestuursorgaan kan in dit kader een formulier vaststellen waarvan verzoekers gebruik kunnen maken bij het indienen van het verzoek. Uit een uitspraak van de Afdeling van 17 augustus 2016 volgt dat het verzoek echter niet buiten behandeling mag worden gelaten vanwege het niet gebruiken van een voorgeschreven formulier.

Achtergrond

Appellant heeft het college van burgemeester en wethouders van Zevenaar op grond van de Wob verzocht om verstrekking van een digitaal afschrift van “alle externe adviezen (incl. second opinions, etc.) rond de 1ste aanbesteding van het nieuwe gemeentehuis”. In reactie op het verzoek heeft het college appellant te kennen gegeven dat verzoeken op grond van de Wob slechts in behandeling worden genomen indien deze via het formulier ‘Verzoek Wet openbaarheid van bestuur’ zijn ingediend. Dit formulier dient naar zeggen van het college het ordelijk verloop van de behandeling van aanvragen. Het college heeft appellant in de gelegenheid gesteld het verzoek alsnog door middel van dit formulier in te dienen.

In reactie op het college heeft appellant als volgt geantwoord: “Volgens de rijksoverheid is een Wob-verzoek vormvrij. Daarom handhaaf ik mijn Wob-verzoek van 1 juli jl. en verzoek ik u op dat verzoek alsnog tijdig een beslissing te nemen.” Bij besluit van 6 augustus 2014 heeft het college het verzoek van appellant echter alsnog met toepassing van artikel 4:5 lid 1 Awb buiten behandeling gesteld omdat voor de indiening van het verzoek geen gebruik is gemaakt van het vastgestelde formulier.

Juridisch kader

Op grond van artikel 4:4 Awb kan het bestuursorgaan dat bevoegd is op de aanvraag te beslissen, voor het indienen van aanvragen en het verstrekken van gegevens een formulier vaststellen, voor zover daarin niet is voorzien bij wettelijk voorschrift.

Op grond van artikel 4:5 lid 1 onder a Awb kan het bestuursorgaan besluiten de aanvraag niet te behandelen, indien de aanvrager niet heeft voldaan aan enig wettelijk voorschrift voor het in behandeling nemen van de aanvraag, mits de aanvrager de gelegenheid heeft gehad de aanvraag binnen een door het bestuursorgaan gestelde termijn aan te vullen.

Oordeel Afdeling

Naar aanleiding van het betoog van appellant overweegt de Afdeling dat het uitgangspunt van de Wob is dat een verzoek om informatie vormvrij is, in die zin dat de Wob geen formele eisen stelt aan de wijze waarop een verzoek wordt ingediend. Uit de geschiedenis van de totstandkoming van de Wob (Kamerstukken II 1987/88, 19 859, nr. 6, p. 24) blijkt dat de wetgever geen drempels wilde opwerpen voor het indienen van Wob-verzoeken, omdat dit afbreuk zou doen aan de doelstelling van de Wob. Om die reden heeft de wetgever volgens de Afdeling niet voorgeschreven dat een verzoek schriftelijk moet worden ingediend.

De Afdeling vervolgt: “Het uitgangspunt dat een Wob-verzoek vormvrij is, verdraagt zich niet met de verplichting om een door het bestuursorgaan vastgesteld formulier te gebruiken voor de indiening van zo’n verzoek. Daarom is artikel 4:4 van de Awb niet van toepassing op Wob-verzoeken, ook al is dit niet uitdrukkelijk in de Wob bepaald. Een bestuursorgaan mag vanzelfsprekend een formulier vaststellen waarmee Wob-verzoeken kunnen worden ingediend, maar het gebruik daarvan mag niet verplicht worden gesteld. Een Wob-verzoek kan daarom ook niet wegens het niet gebruiken van het voorgeschreven formulier buiten behandeling worden gesteld.”

Verplicht gebruik van een formulier voor het indienen van Wob-verzoeken behoort kortom niet tot de mogelijkheden van gemeenten om de behandeling van Wob-verzoeken te faciliteren. De gemeente Zevenaar heeft het formulier mogelijk echter mede opgesteld ter voorkoming van het verbeuren van dwangsommen wegens niet tijdig beslissen op onopvallende Wob-verzoeken. De toepasselijkheid van de dwangsomregeling op Wob-verzoeken heeft dergelijke verzoeken in de hand gewerkt door het bestuursorgaan een dwangsom op te leggen in geval het niet tijdig beslist op het verzoek. Met de wetswijziging van de Wob per 1 oktober 2016 zou aan deze praktijken echter een einde dienen te komen. Met het vervallen van de toepassing van de dwangsomregeling, verdwijnen naar alle waarschijnlijkheid ook de op misbruik gerichte beweegredenen van verzoekers (zie in dit kader ook het recente blogbericht van Niels Jak). De noodzaak van een formulier zoals hier aan de orde zal dan ook veel minder zijn.

Gegevens uitspraak

ABRvS 17 augustus 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2273
Zaaknummer 201506025/1/A3

Team

Related news

13.05.2020 NL law
Een klein jaar na de PAS-uitspraken: wanneer zijn stikstofrelevante activiteiten toelaatbaar?

Short Reads - Ontwikkelingen in de rechtspraak hebben niet stil gestaan sinds de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘Afdeling’) eind mei 2019 de bekende PAS-uitspraken deed. De Afdeling heeft in een aantal belangwekkende uitspraken enige lijnen uitgezet. In dit blogbericht zetten wij een aantal uitspraken op een rij. Daarbij richten wij ons op de vraag wanneer stikstofrelevante activiteiten na de PAS-uitspraken toelaatbaar zijn.

Read more

20.05.2020 NL law
Stibbe in Amsterdam answers questions from consumers, small business foundations and NGOs about the coronavirus [updated]

Inside Stibbe - In a special Q&A (in Dutch), lawyers from our Amsterdam office share their legal expertise and strive to provide answers to questions put to us by consumers, self-employed persons, enterprises large and small, foundations and NGOs as a result of the corona crisis.

Read more

13.05.2020 NL law
FAQ: bestuurlijk rechtsoordeel – de mogelijkheden tot bezwaar en beroep en de consequenties van een vernietiging

Short Reads - Op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is het besluitbegrip bepalend voor de toegang tot de bestuursrechter. Handelingen van bestuursorganen die geen besluit zijn, kunnen niet aan de bestuursrechter worden voorgelegd. Denk bijvoorbeeld aan het handelen van de overheid als contractspartij of het handelen van de overheid dat slechts feitelijk van aard is.

Read more

14.05.2020 NL law
Wijziging NOW: voorafgaande instemming over openbaarmaking in NOW op gespannen voet met de Awb en de Wob

Short Reads - Op 2 april 2020 is de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (“NOW”) in werking getreden. De regeling is snel tot stand gekomen als maatregel tegen de nadelige gevolgen van de corona-crisis. In de praktijk bleek dat de regeling onvolkomenheden bevat en wijzigingen en aanvullingen nodig zijn. Op 4 mei 2020 is een regeling tot wijziging van de NOW gepubliceerd in de Staatscourant.

Read more

13.05.2020 NL law
Bij zeer locatiespecifieke omstandigheden doorbreekt de goede ruimtelijke ordening het exclusieve toetsingskader van titel 5.2 Wet milieubeheer voor luchtkwaliteit

Short Reads - Titel 5.2 Wm bepaalt dat bij het nemen van een groot aantal ruimtelijke ordeningsbesluiten en besluiten tot verlening van omgevingsvergunningen voor milieu de grenswaarden opgenomen in bijlage 2 Wm in acht moeten worden genomen. Afgevraagd kan dan worden of bij het nemen van ruimtelijke ordeningsbesluiten, zoals de vaststelling van een bestemmingsplan, de goede ruimtelijke ordening (waaronder het aanvaardbaar woon- en leefklimaat) een aanvullende toets kan vergen als dat besluit voldoet aan titel 5.2 Wm.

Read more