Short Reads

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

23.06.2015 NL law

Schaliegas is een hot topic binnen de Europese Unie en ook in Nederland. In tijden waar fossiele brandstoffen schaars worden, biedt het mogelijk een nieuwe energiebron. Tegelijkertijd zorgt het voor onrust in de samenleving, mede wegens de milieugevolgen die kunnen ontstaan door de bijbehorende techniek van fracking. Of het kabinet schaliegaswinning werkelijk gaat toestaan in Nederland zal het bepalen in de structuurvisie Schaliegas.

Voor het kabinet deze structuurvisie kan vaststellen, moeten enkele stappen worden doorlopen. Een aantal van deze stappen heeft reeds plaatsgevonden in 2014, andere stappen worden in de nabije toekomst verwacht:

  • Ter voorbereiding van de structuurvisie voeren de ministers van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu een aantal onderzoeken uit. Eén van deze onderzoeken heeft betrekking op de mogelijke milieueffecten door schaliegaswinning. Dit gebeurt in een plan-milieueffectrapport (“plan-MER”). Het concept van de Notitie reikwijdte en detailniveau (“concept notitie”) voor het plan-MER heeft op 28 mei 2014 ter inzage gelegen. Hiertegen konden zienswijzen worden ingediend.
  • In navolging op de concept notitie en de ingediende zienswijzen wordt er een definitief plan-MER opgesteld. Op basis van het plan-MER en andere onderzoeken wordt een ontwerp-structuurvisie Schaliegas opgesteld. Deze wordt verwacht na de zomer van 2015. Deze zal zes weken ter inzage worden gelegd.
  • Eind 2015 wordt de definitieve structuurvisie Schaliegas verwacht. De structuurvisie zal duidelijkheid verschaffen over de (on)mogelijkheden van schaliegaswinning in Nederland. Tot die tijd zijn proefboringen naar schaliegas niet toegestaan en worden de (drie) reeds verleende exploratievergunningen naar schaliegas aangehouden.

Rol Europese Unie

De Europese Unie heeft zich niet afzijdig gehouden van de schaliegasdiscussie. Op 22 januari 2014 heeft de Europese Commissie haar opinie over schaliegaswinning in de Europese Unie neergelegd in de Aanbeveling betreffende de minimumbeginselen voor de exploratie en productie van koolwaterstoffen (zoals schaliegas) met gebruikmaking van grootvolumehydrofracturering (“Aanbeveling”). De Aanbeveling geeft minimumbeginselen die lidstaten een handleiding kan bieden bij de exploratie en productie van schaliegas, zoals bij het opstellen van een plan-MER. Lidstaten “worden aangemoedigd” deze minimumbeginselen toe te passen wanneer zij hun regelgeving inzake schaliegaswinning aanpassen, maar zij zijn hiertoe niet verplicht. Het opstellen van een plan-MER door de Ministers sluit aan bij de Aanbeveling.

Onderzoek en publicaties

Naar aanleiding van de Aanbeveling en de concept notitie heb ik in het kader van mijn afstudeerscriptie voor de masters staats- en bestuursrecht en Europees recht onderzoek gedaan naar de vraag of de huidige en toekomstige regelgeving rondom schaliegaswinning in Nederland en de Europese Unie in overeenstemming is met de algemene beginselen en milieurechtelijke beginselen van Unie- en nationaal recht. Mijn bevindingen heb ik samengevat en opgenomen in een artikel in het tijdschrift Milieu en Recht. In deze bijdrage worden eerst de algemene beginselen van subsidiariteit, decentralisatie, transparantie, participatie en integratie behandeld. Deze beginselen hebben geen betrekking op de mogelijke milieueffecten van schaliegaswinning, maar kijken naar de vraag hoe er wel of geen publieke acceptatie kan worden gecreëerd ten opzichte van een dergelijk groot en onbekend project als schaliegaswinning in Nederland. Vervolgens worden de milieurechtelijke beginselen van voorzorg en preventie langsgelopen, waarbij wordt gekeken of de nationale en Europese regelgeving de vereisten uit deze beginselen adresseert. Ik concludeer dat de Aanbeveling en de concept notitie enkele aanpassingen behoeven om in overeenstemming te komen met de ratio achter de verschillende beginselen. Mijn onderzoek sluit ik af met enkele concrete aanbevelingen aan de ministers van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu voor het definitief vaststellen van de plan-MER en de bijbehorende structuurvisie Schaliegas.

De publicatie ‘Schaliegaswinning: een gewin voor een ieder en het milieu?‘ is verschenen in Milieu en Recht 2015/64, afl. 5. Het gehele onderzoek ‘Shale gas extraction: In line with the general (environmental) principles of Union and Dutch law?’ is hier te lezen. Het bericht ‘Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

 

Related news

08.06.2021 NL law
Actualiteiten milieustraftrecht: zorgelijke ontwikkelingen

Short Reads - Afgelopen vrijdag 28 mei jl. hadden wij een inspirerend webinar over actualiteiten op het gebied van milieustrafrecht. Wij spraken gedurende 90 minuten onder meer over aansprakelijkheden van bestuurders, de zorgplichten, incidentenrapportages vanuit strafrechtelijk- en bestuursrechtelijk perspectief.

Read more

08.06.2021 NL law
Stibbe Knowledgepagina ‘Energietransitie en klimaat’ is live

Short Reads - De klimaat- en energietransitie wetgeving is versnipperd en daarom is samenwerking tussen diverse juridische specialismen van belang. Stibbe heeft daarmee veel ervaring. Bij Stibbe is deze benodigde juridische kennis nu ook voor externe kennisname samengebracht op de knowledge pagina ‘Energietransitie en klimaat‘.

Read more

07.06.2021 NL law
Climate case Milieudefensie et al. – The Hague District Court orders Shell to reduce CO2 emissions

Short Reads - On May 26, 2021, the District Court of The Hague rendered its judgment in the case between Milieudefensie and others against Shell. In this blog, a multidisciplinary team from Stibbe gives its first view of this ruling and explains why it could be a groundbreaking ruling.

Read more

08.06.2021 NL law
De Europese Klimaatwet uitgelicht

Short Reads - Op 21 april 2021 is een voorlopig akkoord bereikt over de Europese Klimaatwet. Deze Klimaatwet kan worden gezien als de kern van de Europese Green Deal, die in december 2019 werd gepubliceerd door de Europese Commissie. Het overstijgende doel van deze instrumenten is om een klimaatneutraal Europa te bewerkstelligen in 2050. De Europese Klimaatwet zorgt ervoor dat deze klimaatneutraliteitsdoelstelling in een Europese verordening wordt vastgelegd. Dit blogbericht gaat nader in op de Europese Klimaatwet en legt uit wat dit met zich brengt.

Read more

03.06.2021 NL law
Highest Dutch Court: ACM has not proved dominance of Dutch railway operator NS

Short Reads - A high market share is not always proof of a dominant position. The Trade and Industry Appeals Tribunal (CBb) upheld the annulment of the ACM’s fine of nearly EUR 41 million on Dutch railway operator NS for alleged abuse of dominance. According to the CBb, NS did not abuse its dominant position as the ACM failed to prove beyond reasonable doubt that NS holds a dominant position on the market for the exercise of the right to exploit the main rail network concession.

Read more