Short Reads

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

23.06.2015 NL law

Schaliegas is een hot topic binnen de Europese Unie en ook in Nederland. In tijden waar fossiele brandstoffen schaars worden, biedt het mogelijk een nieuwe energiebron. Tegelijkertijd zorgt het voor onrust in de samenleving, mede wegens de milieugevolgen die kunnen ontstaan door de bijbehorende techniek van fracking. Of het kabinet schaliegaswinning werkelijk gaat toestaan in Nederland zal het bepalen in de structuurvisie Schaliegas.

Voor het kabinet deze structuurvisie kan vaststellen, moeten enkele stappen worden doorlopen. Een aantal van deze stappen heeft reeds plaatsgevonden in 2014, andere stappen worden in de nabije toekomst verwacht:

  • Ter voorbereiding van de structuurvisie voeren de ministers van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu een aantal onderzoeken uit. Eén van deze onderzoeken heeft betrekking op de mogelijke milieueffecten door schaliegaswinning. Dit gebeurt in een plan-milieueffectrapport (“plan-MER”). Het concept van de Notitie reikwijdte en detailniveau (“concept notitie”) voor het plan-MER heeft op 28 mei 2014 ter inzage gelegen. Hiertegen konden zienswijzen worden ingediend.
  • In navolging op de concept notitie en de ingediende zienswijzen wordt er een definitief plan-MER opgesteld. Op basis van het plan-MER en andere onderzoeken wordt een ontwerp-structuurvisie Schaliegas opgesteld. Deze wordt verwacht na de zomer van 2015. Deze zal zes weken ter inzage worden gelegd.
  • Eind 2015 wordt de definitieve structuurvisie Schaliegas verwacht. De structuurvisie zal duidelijkheid verschaffen over de (on)mogelijkheden van schaliegaswinning in Nederland. Tot die tijd zijn proefboringen naar schaliegas niet toegestaan en worden de (drie) reeds verleende exploratievergunningen naar schaliegas aangehouden.

Rol Europese Unie

De Europese Unie heeft zich niet afzijdig gehouden van de schaliegasdiscussie. Op 22 januari 2014 heeft de Europese Commissie haar opinie over schaliegaswinning in de Europese Unie neergelegd in de Aanbeveling betreffende de minimumbeginselen voor de exploratie en productie van koolwaterstoffen (zoals schaliegas) met gebruikmaking van grootvolumehydrofracturering (“Aanbeveling”). De Aanbeveling geeft minimumbeginselen die lidstaten een handleiding kan bieden bij de exploratie en productie van schaliegas, zoals bij het opstellen van een plan-MER. Lidstaten “worden aangemoedigd” deze minimumbeginselen toe te passen wanneer zij hun regelgeving inzake schaliegaswinning aanpassen, maar zij zijn hiertoe niet verplicht. Het opstellen van een plan-MER door de Ministers sluit aan bij de Aanbeveling.

Onderzoek en publicaties

Naar aanleiding van de Aanbeveling en de concept notitie heb ik in het kader van mijn afstudeerscriptie voor de masters staats- en bestuursrecht en Europees recht onderzoek gedaan naar de vraag of de huidige en toekomstige regelgeving rondom schaliegaswinning in Nederland en de Europese Unie in overeenstemming is met de algemene beginselen en milieurechtelijke beginselen van Unie- en nationaal recht. Mijn bevindingen heb ik samengevat en opgenomen in een artikel in het tijdschrift Milieu en Recht. In deze bijdrage worden eerst de algemene beginselen van subsidiariteit, decentralisatie, transparantie, participatie en integratie behandeld. Deze beginselen hebben geen betrekking op de mogelijke milieueffecten van schaliegaswinning, maar kijken naar de vraag hoe er wel of geen publieke acceptatie kan worden gecreëerd ten opzichte van een dergelijk groot en onbekend project als schaliegaswinning in Nederland. Vervolgens worden de milieurechtelijke beginselen van voorzorg en preventie langsgelopen, waarbij wordt gekeken of de nationale en Europese regelgeving de vereisten uit deze beginselen adresseert. Ik concludeer dat de Aanbeveling en de concept notitie enkele aanpassingen behoeven om in overeenstemming te komen met de ratio achter de verschillende beginselen. Mijn onderzoek sluit ik af met enkele concrete aanbevelingen aan de ministers van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu voor het definitief vaststellen van de plan-MER en de bijbehorende structuurvisie Schaliegas.

De publicatie ‘Schaliegaswinning: een gewin voor een ieder en het milieu?‘ is verschenen in Milieu en Recht 2015/64, afl. 5. Het gehele onderzoek ‘Shale gas extraction: In line with the general (environmental) principles of Union and Dutch law?’ is hier te lezen. Het bericht ‘Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

 

Related news

13.05.2020 NL law
Een klein jaar na de PAS-uitspraken: wanneer zijn stikstofrelevante activiteiten toelaatbaar?

Short Reads - Ontwikkelingen in de rechtspraak hebben niet stil gestaan sinds de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘Afdeling’) eind mei 2019 de bekende PAS-uitspraken deed. De Afdeling heeft in een aantal belangwekkende uitspraken enige lijnen uitgezet. In dit blogbericht zetten wij een aantal uitspraken op een rij. Daarbij richten wij ons op de vraag wanneer stikstofrelevante activiteiten na de PAS-uitspraken toelaatbaar zijn.

Read more

13.05.2020 NL law
Bij zeer locatiespecifieke omstandigheden doorbreekt de goede ruimtelijke ordening het exclusieve toetsingskader van titel 5.2 Wet milieubeheer voor luchtkwaliteit

Short Reads - Titel 5.2 Wm bepaalt dat bij het nemen van een groot aantal ruimtelijke ordeningsbesluiten en besluiten tot verlening van omgevingsvergunningen voor milieu de grenswaarden opgenomen in bijlage 2 Wm in acht moeten worden genomen. Afgevraagd kan dan worden of bij het nemen van ruimtelijke ordeningsbesluiten, zoals de vaststelling van een bestemmingsplan, de goede ruimtelijke ordening (waaronder het aanvaardbaar woon- en leefklimaat) een aanvullende toets kan vergen als dat besluit voldoet aan titel 5.2 Wm.

Read more

14.05.2020 NL law
Wijziging NOW: voorafgaande instemming over openbaarmaking in NOW op gespannen voet met de Awb en de Wob

Short Reads - Op 2 april 2020 is de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (“NOW”) in werking getreden. De regeling is snel tot stand gekomen als maatregel tegen de nadelige gevolgen van de corona-crisis. In de praktijk bleek dat de regeling onvolkomenheden bevat en wijzigingen en aanvullingen nodig zijn. Op 4 mei 2020 is een regeling tot wijziging van de NOW gepubliceerd in de Staatscourant.

Read more