Short Reads

Gaan relativiteit en voorlopige voorziening hangende bezwaar samen?

Gaan relativiteit en voorlopige voorziening hangende bezwaar samen?

Gaan relativiteit en voorlopige voorziening hangende bezwaar samen?

01.06.2015 NL law

Sinds 1 januari 2013 kent het algemene bestuursrecht het relativiteitsvereiste (artikel 8:69a Awb). Nog steeds verschijnen met enige regelmaat interessante en bij tijd en wijle opzienbarende uitspraken over dit leerstuk. Een recente uitspraak van de Afdeling, hoe stellig en helder deze ook lijkt, neemt niet alle onduidelijkheden weg over de toepassing van het relativiteitsvereiste in andere procedures dan beroep!!!!

De uitspraak van de Afdeling

Op 18 maart 2015 deed de Afdeling een interessante uitspraak over de toepassing van het relativiteitsvereiste door een voorzieningenrechter in de bezwaarfase. Wat was er aan de hand? Een exploitant van een supermarkt maakt bezwaar tegen de omgevingsvergunning waardoor een andere supermarkt wordt mogelijk gemaakt. Het bestuursorgaan verklaart het bezwaar niet-ontvankelijk, omdat de exploitant volgens het bestuur niet als belanghebbende kan worden aangemerkt. Tegen de beslissing op bezwaar gaat de exploitant in beroep en verzoekt om een voorlopige voorziening.

De voorzieningenrechter doet uitspraak in de bodemzaak en verklaart het beroep van de exploitant gegrond. De voorzieningenrechter vernietigt de beslissing op bezwaar en oordeelt dat het bezwaar van de exploitant ontvankelijk is. Vervolgens voorziet de voorzieningenrechter zelf in de zaak en verklaart het bezwaar ongegrond, aangezien de ingeroepen normen (voorzien in voldoende parkeergelegenheid en het waarborgen van de verkeersveiligheid) de exploitant niet in zijn belang als concurrent beschermen. In dit oordeel gaat de Afdeling niet mee. Naar het oordeel van de Afdeling heeft rechtspraak een wezenlijk ander karakter dan het beslissen op bezwaar. Daarom heeft het relativiteitsvereiste, mede gelet op de parlementaire geschiedenis (Kamerstukken II 2009/10, 32450, nr. 3, p. 20-21), slechts een plaats in een beroepsprocedure bij de rechter.

Toepassing door voorzieningenrechters

Hoe stellig en helder deze uitspraak ook lijkt, niet alle onduidelijkheden zijn weggenomen over de toepassing van het relativiteitsvereiste in andere procedures dan beroep. Bij de inwerkingtreding van de Wet aanpassing bestuursprocesrecht werd in de literatuur al gewezen op de problematiek die kon ontstaan rondom de toepassing van het relativiteitsvereiste door voorzieningenrechters hangende bezwaar. Uit de jurisprudentie van de rechtbanken blijkt vervolgens dat niet alle voorzieningenrechters op dezelfde manier omgaan met de toepassing van het relativiteitsvereiste in een voorlopige voorzieningsprocedure hangende bezwaar.

Recent hebben twee rechtbanken een uitspraak gedaan over de toepassing van het relativiteitsvereiste in het kader van een voorlopige voorziening hangende bezwaar. De twee rechtbanken komen min of meer tot oordelen die haaks op elkaar staan. De voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland overweegt in zijn uitspraak van 19 december 2014 dat het relativiteitsvereiste geen rol speelt in de beoordeling die de voorzieningenrechter moet uitvoeren, omdat het vereiste niet mag worden toegepast bij het nemen van de beslissing op bezwaar. De Gelderse voorzieningenrechter overweegt in de uitspraak van 12 februari 2015 dat in de belangenafweging omtrent het toewijzen van een voorlopige voorziening de vraag moet worden betrokken of een ingeroepen norm de belanghebbende kennelijk in zijn belang beschermt, ondanks dat het relativiteitsvereiste geen rol speelt in het besluitvormingsproces in bezwaar.

Waar in de beroepsfase de rechtsbescherming van belanghebbenden een rol speelt, speelt in de fase van bezwaar ook de kwaliteitsverhoging van de besluitvorming een rol. De regering heeft bij invoering van artikel 8:69a Awb overwogen dat met een relativiteitsregel in bezwaar geen sprake kan zijn van een volledige heroverweging. Het bestuursorgaan moet alle argumenten kunnen betrekken bij de hernieuwde besluitvorming. Het voorgaande staat volgens ons er aan in de weg dat de voorzieningenrechter het relativiteitsvereiste laat meewegen in de belangenafweging bij het al dan niet toekennen van een voorlopige voorziening waar hangende bezwaar om is verzocht. Wordt een verzoek om voorlopige voorziening gedaan hangende beroep, dan is het volgens ons juist nuttig en voorgeschreven om het relativiteitsvereiste mee te wegen in de besluitvorming over het al dan niet toewijzen van een voorziening. De voorzieningenrechter werpt dan immers een blik op de uitspraak die volgt op het ingestelde beroep of hoger beroep. Wij menen dan ook dat de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland het bij het rechte eind heeft.

Conclusie

Hoewel de Afdelingsuitspraak helder is, is het nog wachten op een uitspraak die ultieme duidelijkheid biedt van een van de hoogste bestuursrechters over het betrekken van de relativiteitseis in de belangenafweging naar aanleiding van een verzoek om voorlopige voorziening. Inmiddels is een noot van onze hand verschenen in de JG (Jurisprudentie voor Gemeenten) bij de Afdelingsuitspraak, waarin wij uitvoeriger stilstaan bij de toepassing van het relativiteitsvereiste in voorlopige voorzieningsprocedures hangende bezwaar.

Het bericht ’Gaan relativiteit en voorlopige voorziening hangende bezwaar samen?‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Team

Related news

08.11.2019 BE law
Interview with Wouter Ghijsels on Next Gen lawyers

Articles - Stibbe’s managing partner Wouter Ghijsels shares his insights on the next generation of lawyers and the future of the legal profession at the occasion of the Leaders Meeting Paris where Belgian business leaders, politicians and inspiring people from the cultural and academic world will discuss this year's central theme "The Next Gen".

Read more

13.11.2019 NL law
Een strategisch actieplan voor het gebruik van AI door de overheid

Short Reads - Een paar jaren geleden hoorde je er nog nauwelijks over, maar nu kan je er bijna niet meer om heen: kunstmatige intelligentie, ook wel artificiële intelligentie (AI) genoemd.  AI verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en – met een zekere mate van zelfstandigheid – actie ondernemen om specifieke doelen te bereiken. Denk aan zelfrijdende auto's of slimme thermostaten. 

Read more

07.11.2019 NL law
Symposium 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations

Seminar - Stibbe is organising a symposium in Amsterdam on Thursday 7 November entitled 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations'. During this symposium, Stibbe lawyer Tijn Kortmann and Prof. Pieter van Vollenhoven, alongside other experts,  will speak about the compensation fund which, according to van Vollenhoven, injured parties should be able to call upon if a decision by the government turns out to be too drastic.

Read more

13.11.2019 NL law
Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties

Short Reads - Op donderdag 7 november 2019 was prof. mr. Pieter van Vollenhoven te gast bij ons op kantoor voor het seminar "Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties". In het sprekerspanel met o.a. Berthy van den Broek, Janet van de Bunt, Monique de Groot en Edwin Renzen en ook in de zaal waren de meesten duidelijk gecharmeerd van zo’n fonds Van Vollenhoven. Maar er blijven nog genoeg vragen over hoe zo’n fonds precies zou moeten worden ingericht.

Read more

06.11.2019 BE law
Les nouveaux seuils européens des marchés publics à partir du 1er janvier 2020

Articles - Les règlements qui modifient les seuils européens d'application pour les procédures de passation des marchés et des concessions  sont publiés dans le Journal officiel européen du 31 octobre 2019 (JO L 279 du 31 octobre 2019). Ces modifications entraînent pour la première fois une baisse des seuils depuis 2010, tant pour les travaux que pour les fournitures et services, quel que soit le secteur. Les nouveaux seuils s'appliquent à compter du 1er janvier 2020 et sont, comme d'habitude, fixés pour une période de deux ans. Ils sont valables jusqu'au 31 décembre 2021.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring