Short Reads

Vrijstelling windturbines voor niet-opzettelijk doden van dieren

Vrijstelling windturbines voor niet-opzettelijk doden van dieren

Vrijstelling windturbines voor niet-opzettelijk doden van dieren

04.12.2015 NL law

Voor windturbines en hoogspanningsverbindingen is in beginsel geen ontheffing onder de Flora- en faunawet meer nodig. 

Voor windturbines en hoogspanningsverbindingen is in beginsel geen ontheffing onder de Flora- en faunawet meer nodig. Er geldt een generieke vrijstelling van het verbod op het niet-opzettelijk doden of verwonden van dieren. Het opzettelijk doden of verwonden van dieren is nog wel verboden. De toepassing van de vrijstelling is dus afhankelijk van het onderscheid tussen opzettelijk en niet-opzettelijk handelen.

De achtergrond van de vrijstelling

De Flora- en faunawet verbiedt onder meer het doden of verwonden van dieren, bijvoorbeeld vogels en vleermuizen. Dit verbod is ook terug te vinden in de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Tussen het Nederlandse en het Europese verbod zit echter een verschil. Het Europese verbod ziet enkel op het opzettelijk doden of verwonden. Het Nederlandse verbod ziet daarentegen op zowel opzettelijk als niet-opzettelijk doden of verwonden. Daarmee is het nationale verbod dus strenger dan de Europese eisen. De regering achtte het wenselijk om van dit strengere nationale verbod een vrijstelling te verlenen voor windturbines en hoogspanningsverbindingen met het oog op het halen van de doelstellingen uit het Energieakkoord . Met de nieuwe vrijstelling voor deze twee activiteiten in het Besluit vrijstelling beschermde dieren- en plantensoorten ("Bvbs") is het niet langer noodzakelijk om ontheffing te verkrijgen voor zover het niet-opzettelijk doden en verwonden betreft. De wijziging van het Bvbs is 3 december 2015 in werking getreden.

(Voorwaardelijk) opzettelijk vs. niet-opzettelijk

Dit doet de vraag rijzen wanneer sprake is van opzettelijk doden en dus wel een ontheffing nodig is. Bij de beantwoording van deze vraag speelt mee dat onder opzet ook voorwaardelijk opzet valt. Volgens de Nota van Toelichting ("NvT") bij de vrijstelling is van voorwaardelijk opzet sprake wanneer "iemand zich willens en wetens de geenszins te verwaarlozen kans aanvaardt dat er dieren worden gedood." Vervolgens blijkt uit de NvT dat het onderscheid tussen (voorwaardelijk) opzettelijk en niet-opzettelijk doden of verwonden afhankelijk is van de geschatte kans dat dieren worden gedood of verwond. Een mogelijke indicatie van een zodanig kleine kans dat gesproken kan worden van niet-opzettelijk biedt een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State inzake het windturbinepark Noordoostpolder. In die uitspraak gaf een uiterst incidenteel voorkomen van een vogelsoort aanleiding tot de conclusie dat geen overtreding van het verbod plaatsvindt.

De systematiek van de vrijstelling

De hiervoor kort weergegeven systematiek van de vrijstelling kan als volgt schematisch worden weergegeven:

schema-systematiek-vrijstelling-windturbines-voor-niet-opzettelijk-doden-dieren

Om voor een vrijstelling in aanmerking te komen moet op basis van ecologisch onderzoek de kans op het doden of verwonden van een diersoort worden bepaald. Bij twijfel over de vraag of de kans klein genoeg is om te spreken van niet-opzettelijk doden of verwonden, is aan te raden contact op te nemen met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland ("RVO"). Mocht na overleg met RVO onzekerheid blijven bestaan over de toepassing van de vrijstelling, dan kan alsnog een aanvraag om een ontheffing worden ingediend. Het is dan aan RVO om een standpunt in te nemen over de toepassing van de vrijstelling en op basis daarvan besluiten om de aanvraag te verlenen of te weigeren.

De vrijstelling moet zich gaan bewijzen

Kortom, ondanks het positieve uitgangspunt van de vrijstelling voor het niet-opzettelijk doden of verwonden, is de toegevoegde waarde hiervan nog onduidelijk. Eerst moet meer duidelijkheid ontstaan over de invulling van het opzetcriterium, zodat de markt zekerheid verkrijgt over de toepassing van de vrijstelling.

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more