Articles

Actuele ontwikkelingen in het openbaarheidsrecht

Actuele ontwikkelingen in het openbaarheidsrecht

Actuele ontwikkelingen in het openbaarheidsrecht

04.08.2015 NL law

In dit bericht staan wij stil bij enkele recente ontwikkelingen rondom overheidsinformatie en de openbaarheid daarvan. Achtereenvolgens behandelen wij (I) het wetsvoorstel "Open overheid" en (II) het wetsvoorstel van Plasterk over het afschaffen van de dwangsomregeling in de Wob en het tijdelijke uitstel daarvan.

(I)                Wetsvoorstel “Open overheid”

 

Freedom of information is een belangrijk onderdeel van elke moderne democratie. De huidige Wob doet op dit moment onvoldoende recht aan het beginsel van openbaarheid. Zo wordt bijvoorbeeld te weinig informatie uit eigen beweging openbaar gemaakt en kan op basis van de Wob-uitzonderingsgronden te veel informatie buiten de openbaarheid worden gehouden.

Om die reden hebben Tweede Kamerleden Voortman en Schouw het voorstel ingediend van de Wet open overheid, waarmee zij voortbouwen op het eerdere initiatief van kamerlid Peters. Het doel van deze wet is de bevordering van de transparantie van (semi-) overheden.

De middelen waarmee het voorstel dit doel tracht te bereiken zijn onder meer (i) de versterking van actieve openbaarmaking; (ii) de verbreding van de reikwijdte van de Wob voor wat betreft de instellingen die daaronder vallen; (iii) de aanscherping van de weigeringsgronden; en (iv) het in- en aanstellen van een Informatiecommissaris die klachten behandelt, de uitvoering van de wet monitort en gevraagd en ongevraagd advies kan geven.

In de politiek, de media en de juridische literatuur is veel gesproken en geschreven over de misbruik van de Wob door grote aantallen verzoeken in te dienen in de hoop dat niet tijdig wordt gereageerd en dwangsommen worden verbeurd. Hierover hebben Tom Barkhuysen (zie hier) en Jan van Oosten (zie hier) reeds blogberichten geschreven. In het wetsvoorstel Wet open overheid komt dit onderwerp ook aan bod. Een van de onderdelen van het voorstel is dat de dwangsomregeling uit de Awb niet meer van toepassing is op verzoeken die worden gedaan op grond van de Wet open overheid.

Dit wetsvoorstel wordt na het zomerreces in week 37 verder behandeld.

(II)             De dwangsomregeling in de Wob – van uitstel naar afstel?

Op 9 december 2014 heeft – ook – minister Plasterk een wetsvoorstel ingediend met als doel het beperken van misbruik van de Wob-procedure. Hoofdpunt van dit voorstel is het niet langer van toepassing verklaren van de dwangsomregeling uit de Awb op Wob-procedures.

Omdat het wetsvoorstel “Open overheid” onder meer ook voorziet in het schrappen van de dwangsomregeling voor Wob-verzoeken, achtte de Tweede Kamer het opportuun eerst het wetsvoorstel “Open overheid” te behandelen (Handelingen TK deel 1 en Handelingen TK deel 2).

Momenteel ziet het er naar uit dat het wetsvoorstel van Plasterk ook na het zomerreces in week 37 wordt behandeld.

Het bericht ‘Actuele ontwikkelingen in het openbaarheidsrecht‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Team

Related news

04.05.2021 NL law
Aanbevelingen van het Pbl voor de circulaire economie: meer bestuursrechtelijke verplichtingen voor bedrijven?

Short Reads - Begin dit jaar publiceerde het Planbureau voor de leefomgeving (Pbl) zijn eerste Integrale Circulaire Economie Rapportage. Die rapportage bespreekt de huidige status van de circulaire economie in Nederland en geeft adviezen om de transitie te versnellen. Het Pbl roept nadrukkelijk de Nederlandse overheid op om de circulaire economie verder te bevorderen. Daarbij ziet het Pbl een belangrijke rol voor nieuwe circulaire verplichtingen voor bedrijven.

Read more

03.05.2021 NL law
De overheid behoeft de besten, maar krijgt zij die nog wel?

Short Reads - ‘De overheid behoeft de besten; zij moet aantrekken en opkweken de bekwaamsten onder de jongeren; haar mensen moeten het in kennis maar ook in levenshouding en beschaving kunnen opnemen tegen de leidende figuren uit de maatschappij; het zou noodlottig zijn voor de publieke zaak, zo de overheid zich tevreden zou stellen met degenen, die elders niet aan de slag konden komen of mislukten.’ (C.H.F. Polak 1957, geciteerd in NJB 2018/1044)

Read more

04.05.2021 NL law
Participatie en privacyregels: hoe te combineren onder de Omgevingswet?

Short Reads - In het stelsel van de Omgevingswet (Ow) is een belangrijke rol bedacht voor participatie bij de totstandkoming van besluiten. Het beoogde resultaat: tijdig belangen, meningen en creativiteit op tafel krijgen en daarmee een groter draagvlak en kwalitatief betere besluitvorming bereiken. Door een grotere betrokkenheid van meer personen gaan overheden en initiatiefnemers ook meer persoonsgegevens verwerken. Dit brengt privacyrisico’s met zich mee. Wat regelt de Ow op het gebied van privacy, de verwerking van persoonsgegevens en datagebruik?

Read more

28.04.2021 NL law
Gevolgen van enige betekenis? Bij twijfel is burger belanghebbende

Short Reads - In het bestuursprocesrecht is het uitgangspunt dat degene die rechtstreeks gevolgen ondervindt van een besluit belanghebbende is bij dat besluit. Sinds 2016 past de Afdeling in het omgevingsrecht hierop een correctie toe: er moet sprake zijn van gevolgen van enige betekenis om belanghebbende te zijn. Op 10 maart 2021 heeft de Afdeling bepaald dat bij twijfel over de vraag of hiervan sprake is, de rechtszoekende het voordeel van de twijfel krijgt.

Read more