Articles

Actuele ontwikkelingen in het openbaarheidsrecht

Actuele ontwikkelingen in het openbaarheidsrecht

Actuele ontwikkelingen in het openbaarheidsrecht

04.08.2015 NL law

In dit bericht staan wij stil bij enkele recente ontwikkelingen rondom overheidsinformatie en de openbaarheid daarvan. Achtereenvolgens behandelen wij (I) het wetsvoorstel "Open overheid" en (II) het wetsvoorstel van Plasterk over het afschaffen van de dwangsomregeling in de Wob en het tijdelijke uitstel daarvan.

(I)                Wetsvoorstel “Open overheid”

 

Freedom of information is een belangrijk onderdeel van elke moderne democratie. De huidige Wob doet op dit moment onvoldoende recht aan het beginsel van openbaarheid. Zo wordt bijvoorbeeld te weinig informatie uit eigen beweging openbaar gemaakt en kan op basis van de Wob-uitzonderingsgronden te veel informatie buiten de openbaarheid worden gehouden.

Om die reden hebben Tweede Kamerleden Voortman en Schouw het voorstel ingediend van de Wet open overheid, waarmee zij voortbouwen op het eerdere initiatief van kamerlid Peters. Het doel van deze wet is de bevordering van de transparantie van (semi-) overheden.

De middelen waarmee het voorstel dit doel tracht te bereiken zijn onder meer (i) de versterking van actieve openbaarmaking; (ii) de verbreding van de reikwijdte van de Wob voor wat betreft de instellingen die daaronder vallen; (iii) de aanscherping van de weigeringsgronden; en (iv) het in- en aanstellen van een Informatiecommissaris die klachten behandelt, de uitvoering van de wet monitort en gevraagd en ongevraagd advies kan geven.

In de politiek, de media en de juridische literatuur is veel gesproken en geschreven over de misbruik van de Wob door grote aantallen verzoeken in te dienen in de hoop dat niet tijdig wordt gereageerd en dwangsommen worden verbeurd. Hierover hebben Tom Barkhuysen (zie hier) en Jan van Oosten (zie hier) reeds blogberichten geschreven. In het wetsvoorstel Wet open overheid komt dit onderwerp ook aan bod. Een van de onderdelen van het voorstel is dat de dwangsomregeling uit de Awb niet meer van toepassing is op verzoeken die worden gedaan op grond van de Wet open overheid.

Dit wetsvoorstel wordt na het zomerreces in week 37 verder behandeld.

(II)             De dwangsomregeling in de Wob – van uitstel naar afstel?

Op 9 december 2014 heeft – ook – minister Plasterk een wetsvoorstel ingediend met als doel het beperken van misbruik van de Wob-procedure. Hoofdpunt van dit voorstel is het niet langer van toepassing verklaren van de dwangsomregeling uit de Awb op Wob-procedures.

Omdat het wetsvoorstel “Open overheid” onder meer ook voorziet in het schrappen van de dwangsomregeling voor Wob-verzoeken, achtte de Tweede Kamer het opportuun eerst het wetsvoorstel “Open overheid” te behandelen (Handelingen TK deel 1 en Handelingen TK deel 2).

Momenteel ziet het er naar uit dat het wetsvoorstel van Plasterk ook na het zomerreces in week 37 wordt behandeld.

Het bericht ‘Actuele ontwikkelingen in het openbaarheidsrecht‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Team

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more