Short Reads

Volgende stap naar een Programmatische Aanpak Stikstof gezet

Volgende stap naar een Programmatische Aanpak Stikstof gezet

Volgende stap naar een Programmatische Aanpak Stikstof gezet

17.10.2014 NL law

Deze maand zijn er twee stappen gezet die nodig zijn om de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) mogelijk te maken. De eerste stap is dat de Eerste Kamer het voor de PAS noodzakelijke wetsvoorstel heeft aangenomen. De tweede stap is de openbaarmaking van het ontwerpbesluit Grenswaarden programmatische aanpak stikstof.

Eerste Kamer neemt wetsvoorstel PAS aan

Op 7 oktober 2014 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel tot wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 ten behoeve van de PAS.

Het doel van de PAS is het realiseren van de natuurdoelstelling in de door stikstof overbelaste Natura 2000-gebieden en tegelijkertijd het bieden van ruimte voor nieuwe economische ontwikkelingen die stikstofdepositie op die gebieden veroorzaken. Het PAS is een programma waarin maatregelen zullen worden opgenomen die de moeten leiden tot een daling van de stikstofdepositie op de voor stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden. Deze daling moet dusdanig zijn dat niet alleen de instandhoudingsdoelstellingen worden gehaald, maar dat er zelfs ruimte ontstaat voor nieuwe economische ontwikkelingen.

Het wetsvoorstel wijzigt de Natuurbeschermingswet 1998 door een regeling te treffen voor onder andere het vaststellen van de PAS en de bepaling, toedeling en reservering van ontwikkelingsruimte.

Ontwerpbesluit Grenswaarden programmatische aanpak

Het wetsvoorstel maakt het ook mogelijk om grenswaarden vast te stellen voor bepaalde categorieën van activiteiten. Als deze grenswaarden niet worden overschreden dan is geen vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 nodig. Deze grenswaarden zijn opgenomen in het op 7 oktober 2014 openbaar gemaakte ontwerpbesluit Grenswaarden programmatische aanpak.

In de wet en het ontwerpbesluit wordt onderscheid gemaakt tussen de begrippen ‘algemene depositieruimte’, ‘depositieruimte voor grenswaarden’ en ‘ontwikkelingsruimte’:

  • Algemene depositieruimte is de overkoepelende term voor de ruimte die door de PAS beschikbaar komt voor projecten en handelingen die stikstofdepositie veroorzaken. De depositieruimte is beschikbaar per hectare van voor stikstof gevoelige habitats in een Natura 2000-gebied. Deze depositieruimte wordt opgedeeld in de ‘depositieruimte voor grenswaarden’ en de ‘ontwikkelingsruimte’. Ten slotte is een deel van de algemene depositieruimte beschikbaar voor autonome ontwikkelingen en voor andere activiteiten waaraan geen toestemming hoeft te worden verleend, zoals bevolkingsgroei (woningen, verwarming) en de groei van het autogebruik.
  • Depositieruimte voor grenswaarden is beschikbaar voor projecten of handelingen die slechts een geringe stikstofdepositie veroorzaken op Natura 2000-gebieden, bijvoorbeeld omdat de emissie op relatief grote afstand van een Natura 2000-gebied plaatsvindt. Voor deze gevallen worden in het genoemde ontwerpbesluit grenswaarden vastgesteld.
  • Ontwikkelingsruimte wordt door het bevoegd gezag toegedeeld aan projecten of andere handelingen die een zodanige stikstofdepositie veroorzaken dat er voor die activiteit een vergunning grond van de Natuurbeschermingswet 1998 vereist is.

In het ontwerpbesluit wordt onderscheid gemaakt tussen prioritaire en niet-prioritaire projecten en andere handelingen. Prioritaire projecten zijn activiteiten van nationaal of provinciaal belang. Van prioritaire projecten wil de wetgever zekerstellen dat er voldoende depositieruimte beschikbaar is. Voor deze projecten wordt daarom in de PAS ontwikkelingsruimte gereserveerd. Deze projecten zullen daartoe worden opgenomen in de Regeling Programmatische aanpak stikstof. Daarnaast hebben prioritaire projecten ook voorrang op niet-prioritaire projecten bij de toekenning van depositieruimte voor grenswaarden.

Grenswaarden

In de wet en het ontwerpbesluit wordt onderscheid gemaakt tussen ‘algemene grenswaarden’ en ‘specifieke grenswaarden’:

  • De algemene grenswaarde wordt uitgedrukt in de hoeveelheid stikstofdepositie per hectare per jaar.
    Deze grenswaarde wordt in het ontwerpbesluit vastgesteld op 1 mol stikstofdepositie per hectare per jaar.
  • De specifieke grenswaarde wordt uitgedrukt in de afstand tussen een project of andere handeling en een Natura 2000-gebied. Deze grenswaarde is bedoeld voor infrastructurele projecten en handelingen van het Rijk die zijn opgenomen in het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT).
    Deze grenswaarde wordt in het ontwerpbesluit vastgesteld op drie kilometer voor een hoofdweg en 5 kilometer voor een hoofdvaarweg.

Projecten en andere handelingen die een stikstofdepositie veroorzaken die lager dan of gelijk is aan de grenswaarde, zijn uitgezonderd van de vergunningsplicht. Deze uitzondering geldt uiteraard uitsluitend voor zover het de stikstofdepositie betreft. Als er andere effecten zijn voor een Natura 2000-gebied dan kan voor die effecten nog altijd een vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 nodig zijn, maar dan hoeven de gevolgen van de stikstofdepositie niet te worden getoetst bij de vergunningverlening.

Daarnaast is van belang dat voor de toepassing van de algemene grenswaarde geldt dat als een project op één hectare de grenswaarde van 1 mol overschrijdt, maar de gemiddelde depositie wel lager is dan 1 mol, de vrijstelling niet van toepassing is en voor het gehele project een vergunning vereist is. Ook is het niet toegestaan om projecten ‘op te knippen’: als een wijziging van een bestaande inrichting een stikstofdepositie veroorzaakt die op zichzelf onder de grenswaarde blijft, maar de stikstofdepositie van die uitbreiding in cumulatie met de stikstofdepositie van verschillende daaraan voorafgaande kleine uitbreidingen ten aanzien van dezelfde inrichting in dezelfde programmaperiode (van zes jaar) bij elkaar opgeteld wel leiden tot overschrijding van de grenswaarde, geldt de vrijstelling niet.

Voor het berekenen van de stikstofdepositie moeten het bevoegd gezag en de initiatiefnemer het reken- en registratie-instrument AERIUS gebruiken. Dit zal worden bepaald in de Regeling programmatische aanpak stikstof.

Monitoring en melding

Depositieruimte is alleen beschikbaar als de instandhoudingsdoelstellingen voor de voor stikstof gevoelige habitats zijn behaald. Het is daarom van belang dat gemonitord wordt of de uitgangspunten van de PAS en de resultaten van AERIUS niet (te veel) afwijken van de werkelijke stikstofdepositie in de Natura 2000-gebieden.

Om deze reden wordt een meldingsplicht geïntroduceerd voor bepaalde voor bepaalde categorieën van projecten die een geringe stikstofdepositie veroorzaken, lager dan of gelijk aan de grenswaarde van 1 mol. Deze categorieën zullen in de Regeling programmatische aanpak stikstof worden opgenomen. De meldingsplicht geldt niet voor projecten die stikstofdepositie veroorzaken die lager is dan 0,05 mol per hectare per jaar. De melding kan direct via AERIUS worden gedaan en zal ook door AERIUS worden geregistreerd.

Als 95% van de depositieruimte in een bepaald Natura 2000-gebied is benut, dan daalt de algemene grenswaarde voor de niet-prioritaire projecten en handelingen van rechtswege van 1 mol stikstofdepositie per hectare per jaar, naar 0,05 mol per hectare per jaar. Ook hiermee wil de wetgever een vangnet creëren om ten eerste te voorkomen dat de instandhoudingsdoelstellingen niet worden behaald en ten tweede dat prioritaire projecten wel doorgang kunnen vinden.

Vervolg

Met het aannemen van de wet door de Eerste Kamer is een belangrijke stap gezet. Dit betekent echter nog niet dat de PAS op korte termijn ook daadwerkelijk in werking zal treden. Dit komt onder andere omdat het rekenmodel AERIUS nog niet gereed is.

Bij brief van 2 oktober 2014 heeft de staatssecretaris de Tweede Kamer geïnformeerd over de voortgang van de PAS. Hieruit blijkt dat de PAS en de gebiedsanalyses met daarin de maatregelen per gebied in concept vrijwel gereed zijn. In een bestuurlijk overleg tussen Rijk en provincies is afgesproken dat onder meer nog de volgende onderzoeken moeten worden verricht voordat de PAS in werking treedt:

  • een finale toets waarbij wordt beoordeeld of de eerder geformuleerde juridische aandachtspunten goed zijn doorgevoerd in de gebiedsanalyses en in samenhang met andere relevante onderdelen van het programma voldoende basis bieden voor de juridische houdbaarheid van toestemmingsbesluiten.
    Hierbij zal, zo verwachten wij, in het bijzonder aandacht worden besteed aan de gevolgen van hetarrest van het Hof van Justitie in de A2-zaak.
  • Uit de huidige berekeningen met AERIUS blijkt dat voor een belangrijk deel in de verwachte behoefte aan ontwikkelingsruimte kan worden voorzien, maar dat in een flink aantal gebieden depositiedaling nog niet is gegarandeerd. Daarom zal op gebiedsniveau nader zal worden geanalyseerd wat de oorzaken zijn en in welke passende oplossingen kan worden voorzien. Niet uitgesloten wordt dat er aanvullende brongerichte maatregelen (op termijn) nodig zijn.

Medio november zal in een volgend bestuurlijk overleg besloten worden of de ter inzage legging voor zienswijzen van het ontwerpprogramma in december van dit jaar verantwoord is. De beoogde inwerkingtreding van de PAS, die was voorzien voor begin 2015, zal eveneens van de uitkomsten van de nadere onderzoeken en het bestuurlijk overleg afhangen.

 

Team

Related news

14.11.2018 NL law
Totstandkoming StAB-verslag niet in strijd met artikel 6 EVRM

Short Reads - De totstandkoming van deskundigenberichten van de StAB is niet in strijd met het in artikel 6 EVRM gewaarborgde recht op een eerlijk proces, zo oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) in haar uitspraak van 17 oktober 2018. De Afdeling komt tot dit oordeel na een uitgebreide behandeling van de wijze waarop deskundigenberichten van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening (StAB) tot stand komen.

Read more

09.11.2018 NL law
Het Europese PAS-arrest: een programmatische aanpak is toelaatbaar, maar PAS op!

Short Reads - Op 7 november 2018 heeft het Europese Hof van Justitie de prejudiciële vragen van de Afdeling bestuursrechtspraak beantwoord over de toelaatbaarheid onder de Habitatrichtlijn van het Programma Aanpak Stikstof. De eerste reacties op dit arrest bevatten twijfels over de houdbaarheid van het PAS: het houden van vee wordt moelijker en PAS-vergunningen kunnen niet worden verleend of moeten worden ingetrokken.

Read more

14.11.2018 NL law
Het Europese PAS-arrest: een programmatische aanpak is toelaatbaar, maar PAS op!

Short Reads - Op 7 november 2018 heeft het Europese Hof van Justitie de prejudiciële vragen van de Afdeling bestuursrechtspraak beantwoord over de toelaatbaarheid onder de Habitatrichtlijn van het Programma Aanpak Stikstof. De eerste reacties op dit arrest bevatten twijfels over de houdbaarheid van het PAS: het houden van vee wordt moelijker en PAS-vergunningen kunnen niet worden verleend of moeten worden ingetrokken.

Read more

09.11.2018 BE law
Grondwettelijk Hof: ook verwerpingsarresten van de Raad van State moeten verjaringsstuitende werking hebben

Articles - Bij arrest nr. 148/2018 van 8 november 2018 oordeelt het Hof dat artikel 2244, § 1, derde lid, van het Burgerlijk Wetboek, in zoverre het tot gevolg heeft dat enkel de door de Raad van State gewezen vernietigingsarresten een verjaringsstuitende werking hebben, en niet de verwerpingsarresten, het gelijkheidsbeginsel schendt.

Read more

30.10.2018 BE law
Gemeentelijk parkeerbeleid onder de loep

Articles - Mobiliteit en parkeren blijven gevoelig thema's, zoals recent nog maar eens bleek uit de Pano reportage "Parkeren in Vlaanderen" of zoals vorig jaar nog bleek bij de intrede van het Gents circulatieplan. De soms erg grote verschillen in het mobiliteits- en parkeerbeleid van verschillende steden en gemeenten kan voor een buitenstaander inderdaad soms bevreemdend overkomen.  Tijd dus voor een toelichting van drie erg verschillende gemeentelijke mogelijkheden om parkeerbeleid vorm te geven.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring