Short Reads

De Omgevingswet; waarom ook weer en hoe verder?

De Omgevingswet; waarom ook weer en hoe verder?

De Omgevingswet; waarom ook weer en hoe verder?

01.10.2014 NL law

Het huidige omgevingsrecht is verdeeld over tientallen wetten en honderden algemene maatregelen van bestuur (‘amvb’s’) en ministeriële regelingen. Het omgevingsrecht is een puzzel die gelegd wordt met behulp van afstemming- en coördinatieregelingen met dito problemen. Gevolg is dat het huidige omgevingsrecht niet klaar is voor de 21ste eeuw en te complex is. Het omgevingsrecht heeft teveel aandacht voor zekerheid en is te weinig gericht op groei en duurzame ontwikkeling.

[Update: dit bericht is geüpdatet. Zie hoofdstuk 1 van de bundel Op weg naar de Omgevingswet voor een geüpdatete versie.]

De Omgevingswet integreert de gebiedsgerichte onderdelen van de huidige omgevingsrechtelijke wetten in één wet met één samenhangend stelsel van planning, besluitvorming en procedures. Bundeling en procedurele snelheid zijn de toverwoorden, hetgeen moet leiden tot het beperken van onderzoeklasten en het besparen van kosten.

De wet kan niet zonder de handen en voeten die worden neergelegd in de bijbehorende amvb’s en ministeriële regelingen. Op welke wijze het wetsvoorstel dus precies ruimte gaat bieden voor ontwikkeling en het waarborgen van kwaliteit is nog niet duidelijk. Wel is duidelijk dat wordt beoogd met dit wetsvoorstel het roer om te gooien. Of zoals de wetsgeschiedenis het bloemrijk zegt: ‘Het nieuwe stelsel gaat uit van een paradigmawisseling: van bescherming van de fysieke leefomgeving via een werende benadering van activiteiten, naar een beleidscyclus waar de continue zorg voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving centraal staat en ruimte ontstaat voor ontwikkeling‘. Een mond vol, maar wat betekent dit nu concreet?

Verbeterdoelen

Er zijn vier verbeterdoelen geformuleerd, die met de wet moeten worden bereikt:

  • het vergroten van de inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van het omgevingsrecht;
  • het bewerkstelligen van een samenhang en de benadering van de fysieke leefomgeving en het beleid, besluitvorming en regelgeving;
  • het vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte door een actieve en flexibele aanpak mogelijk te maken voor het bereiken van doelen voor de fysieke leefomgeving;
  • het versnellen en verbeteren van besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving.

Kerninstrumenten

De instrumenten die daarvoor worden geformuleerd in de Omgevingswet zijn te splitsen in beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, algemene regels en een toestemmingsstelsel. De daarbij behorende instrumenten zijn weergegeven in onderstaande tabel:

tabel-1-typering-van-de-instrumenten-van-de-Omgevingswet

Het wetsvoorstel kent vervolgens zes kerninstrumenten:

  • de omgevingsvisie, een samenhangende strategisch plan over de fysieke leefomgeving;
  • het programma, een pakket van beleidsvoornemens en maatregelen die dienen om omgevingswaarden of doelen in de fysieke leefomgeving te bereiken en daaraan te blijven voldoen;
  • decentrale regelgeving, het omgevingsplan van de gemeente, de waterschapsverordening en de omgevingsverordening van de provincie, waarin het decentraal bestuur gebiedsdekkende algemene regels en vergunningplichten vastlegt;
  • algemene rijksregels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving;
  • de omgevingsvergunning;
  • het projectbesluit, een generieke regeling voor besluitvorming over projecten met een publiek belang volgens de aanpak ‘sneller en beter’.

Aanvulling wetsvoorstel

Het integratiekarakter van de nieuwe wet ziet op alle wetten die de fysieke leefomgeving raken, meer in het bijzonder de huidige Wet algemene bepalingen omgevingswet (‘Wabo’) en de Tracéwet, maar ook het integreren van regelingen uit wetgeving voor energie en infrastructuur. Echter, regelingen uit energie en infrastructuurwetten die uitsluitend gericht zijn tot die sector zelf gaan niet over. Dat geldt ook voor de nucleaire-wetgeving.

Verder wordt in de memorie van toelichting al een doorkijkje gegeven naar een verdere integratie op termijn waardoor ook de volgende onderwerpen (wellicht) in de Omgevingswet terecht zouden kunnen komen:

  • bodem;
  • geluid;
  • grondeigendom;
  • milieuregelgeving over niet-plaatsgebonden handelingen;
  • natuur;
  • water;
  • wegbeheer en openbaarheid van wegen.

Voor de uitbreiding van de wet zal een modulaire aanpak worden gevolgd. De drie modules zien er als volgt uit:

tabel-9-Schets-van-de-modulaire-aanpak

Op de hoogte blijven?

De praktijkgroep bestuursrecht binnen Stibbe volgt de totstandkoming van de Omgevingswet op de voet. Zij heeft daarvoor een aparte website die constant wordt geactualiseerd: www.pgomgevingswet.nl. Daarnaast zullen in de komende periode regelmatig blogberichten verschijnen waarbij de verschillende onderdelen van de wet, die ook hiervoor zijn aangehaald, meer in extenso worden behandeld. Zo bent u goed voorbereid als de wet in 2018 van kracht wordt.

Dit is een blog in een serie over de Omgevingswet. Meer blogs over de Omgevingswet kunt u lezen op www.stibbeblog.nl. Meer informatie over de Omgevingswet vindt u op www.pgomgevingswet.nl.

Related news

15.07.2019 EU law
ICO to impose record-breaking fines for inadequate security measures and data breaches

Short Reads - Though the European data protection authorities have taken their time in enforcing the GDPR, two announcements by the ICO in the UK regarding proposed fines for British Airways and Marriott demonstrate that large fines are about to start landing regularly. Both of the substantial fines are to be handed out as a result of shortcomings in handling data breaches caused by cyber-attacks.

Read more

15.07.2019 NL law
Minister voor Rechtsbescherming bevestigt: De Awb kent twee vormen van preventieve handhaving

Short Reads - Op 21 juni 2019 heeft de Minister voor Rechtsbescherming (de "Minister") een aantal Kamervragen beantwoord over preventieve handhaving in het bestuursrecht. Deze Kamervragen gaan over twee vormen van preventieve handhaving: (i) handhaven wanneer een overtreding dreigt en (ii) handhaven wanneer een herhaling dreigt van een eerdere overtreding. Voor het toestaan van de eerste vorm van handhaving hanteren rechters een strengere maatstaf dan voor de tweede vorm.

Read more

12.07.2019 NL law
Tax Alert: Dutch implementation of the EU Directive on Tax Dispute Resolution

Short Reads - On 9 July 2019, the Senate approved the bill on tax arbitration which implements the EU Directive on tax dispute resolution mechanisms in the European Union ("EU Directive on Tax Dispute Resolution") into Dutch national legislation. The bill will be published in the Dutch Gazette as soon as possible, after which the law will take effect as from the following day.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring