Short Reads

De Omgevingswet; waarom ook weer en hoe verder?

De Omgevingswet; waarom ook weer en hoe verder?

De Omgevingswet; waarom ook weer en hoe verder?

01.10.2014 NL law

Het huidige omgevingsrecht is verdeeld over tientallen wetten en honderden algemene maatregelen van bestuur (‘amvb’s’) en ministeriële regelingen. Het omgevingsrecht is een puzzel die gelegd wordt met behulp van afstemming- en coördinatieregelingen met dito problemen. Gevolg is dat het huidige omgevingsrecht niet klaar is voor de 21ste eeuw en te complex is. Het omgevingsrecht heeft teveel aandacht voor zekerheid en is te weinig gericht op groei en duurzame ontwikkeling.

[Update: dit bericht is geüpdatet. Zie hoofdstuk 1 van de bundel Op weg naar de Omgevingswet voor een geüpdatete versie.]

De Omgevingswet integreert de gebiedsgerichte onderdelen van de huidige omgevingsrechtelijke wetten in één wet met één samenhangend stelsel van planning, besluitvorming en procedures. Bundeling en procedurele snelheid zijn de toverwoorden, hetgeen moet leiden tot het beperken van onderzoeklasten en het besparen van kosten.

De wet kan niet zonder de handen en voeten die worden neergelegd in de bijbehorende amvb’s en ministeriële regelingen. Op welke wijze het wetsvoorstel dus precies ruimte gaat bieden voor ontwikkeling en het waarborgen van kwaliteit is nog niet duidelijk. Wel is duidelijk dat wordt beoogd met dit wetsvoorstel het roer om te gooien. Of zoals de wetsgeschiedenis het bloemrijk zegt: ‘Het nieuwe stelsel gaat uit van een paradigmawisseling: van bescherming van de fysieke leefomgeving via een werende benadering van activiteiten, naar een beleidscyclus waar de continue zorg voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving centraal staat en ruimte ontstaat voor ontwikkeling‘. Een mond vol, maar wat betekent dit nu concreet?

Verbeterdoelen

Er zijn vier verbeterdoelen geformuleerd, die met de wet moeten worden bereikt:

  • het vergroten van de inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van het omgevingsrecht;
  • het bewerkstelligen van een samenhang en de benadering van de fysieke leefomgeving en het beleid, besluitvorming en regelgeving;
  • het vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte door een actieve en flexibele aanpak mogelijk te maken voor het bereiken van doelen voor de fysieke leefomgeving;
  • het versnellen en verbeteren van besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving.

Kerninstrumenten

De instrumenten die daarvoor worden geformuleerd in de Omgevingswet zijn te splitsen in beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, algemene regels en een toestemmingsstelsel. De daarbij behorende instrumenten zijn weergegeven in onderstaande tabel:

tabel-1-typering-van-de-instrumenten-van-de-Omgevingswet

Het wetsvoorstel kent vervolgens zes kerninstrumenten:

  • de omgevingsvisie, een samenhangende strategisch plan over de fysieke leefomgeving;
  • het programma, een pakket van beleidsvoornemens en maatregelen die dienen om omgevingswaarden of doelen in de fysieke leefomgeving te bereiken en daaraan te blijven voldoen;
  • decentrale regelgeving, het omgevingsplan van de gemeente, de waterschapsverordening en de omgevingsverordening van de provincie, waarin het decentraal bestuur gebiedsdekkende algemene regels en vergunningplichten vastlegt;
  • algemene rijksregels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving;
  • de omgevingsvergunning;
  • het projectbesluit, een generieke regeling voor besluitvorming over projecten met een publiek belang volgens de aanpak ‘sneller en beter’.

Aanvulling wetsvoorstel

Het integratiekarakter van de nieuwe wet ziet op alle wetten die de fysieke leefomgeving raken, meer in het bijzonder de huidige Wet algemene bepalingen omgevingswet (‘Wabo’) en de Tracéwet, maar ook het integreren van regelingen uit wetgeving voor energie en infrastructuur. Echter, regelingen uit energie en infrastructuurwetten die uitsluitend gericht zijn tot die sector zelf gaan niet over. Dat geldt ook voor de nucleaire-wetgeving.

Verder wordt in de memorie van toelichting al een doorkijkje gegeven naar een verdere integratie op termijn waardoor ook de volgende onderwerpen (wellicht) in de Omgevingswet terecht zouden kunnen komen:

  • bodem;
  • geluid;
  • grondeigendom;
  • milieuregelgeving over niet-plaatsgebonden handelingen;
  • natuur;
  • water;
  • wegbeheer en openbaarheid van wegen.

Voor de uitbreiding van de wet zal een modulaire aanpak worden gevolgd. De drie modules zien er als volgt uit:

tabel-9-Schets-van-de-modulaire-aanpak

Op de hoogte blijven?

De praktijkgroep bestuursrecht binnen Stibbe volgt de totstandkoming van de Omgevingswet op de voet. Zij heeft daarvoor een aparte website die constant wordt geactualiseerd: www.pgomgevingswet.nl. Daarnaast zullen in de komende periode regelmatig blogberichten verschijnen waarbij de verschillende onderdelen van de wet, die ook hiervoor zijn aangehaald, meer in extenso worden behandeld. Zo bent u goed voorbereid als de wet in 2018 van kracht wordt.

Dit is een blog in een serie over de Omgevingswet. Meer blogs over de Omgevingswet kunt u lezen op www.stibbeblog.nl. Meer informatie over de Omgevingswet vindt u op www.pgomgevingswet.nl.

Related news

20.05.2022 NL law
Subsidieregeling voor zero-emissietrucks: een eerste AanZET tot verduurzaming van de transportsector

Short Reads - Het is de Europese transportsector – anders dan alle andere economische sectoren in de Europese Unie – niet gelukt om zijn broeikasgasemissies te reduceren ten opzichte van het niveau in 1990. Sterker nog: uit cijfers van het Europees Milieuagentschap blijkt dat de broeikasgasemissies van de transportsector in 2017 met bijna 30% waren toegenomen ten opzichte van het niveau in 1990.

Read more

17.05.2022 EU law
Digital Law Up(to)date: Art. 17 of directive 2019/790 is valid!

Articles - The CJEU validates the new liability regime for large online platforms organised by article 17 of the directive 2019/790 on copyright and related rights in the Digital Single Market. The action was brought by the Republic of Poland to annul a part of article 17 as it is contrary to the right to freedom of expression.

Read more

19.05.2022 NL law
Jaarvergadering Nederlandse Juristen-Vereniging: rechtsbescherming versus repressiviteit

Short Reads - Op vrijdag 10 juni 2022 vindt het Jaarcongres van de NJV plaats, voorafgegaan door de huishoudelijke jaarvergadering. Dit jaar is het thema van het Jaarcongres ‘De repressieve samenleving vanuit civielrechtelijk, bestuursrechtelijk en strafrechtelijk perspectief’. Het burgerlijk recht als instrument van verandering (Urgenda), de repressieve overheid en de rechtsbescherming (evenredigheid) en de plaats van de reclassering in het huidige tijdsgewricht; het komt allemaal aan bod.

Read more

18.05.2022 NL law
Self-storage business qualifies as real estate entity for Dutch real estate transfer tax purposes

Short Reads - On May 12, 2022 the Amsterdam Court of Appeal published its decision, dated April 12, 2022, that - following the referral by the Dutch Supreme Court last year for factual investigation - the services of a self-storage business, from the point of view of its customers, consisted mainly (i.e. for at least 70%) of the exploitation (by way of lease) of immovable property and the other services provided to its customers are subordinate to that lease. 

Read more

17.05.2022 NL law
Mobiliteit en de Omgevingswet: met het Besluit werkgebonden personenmobiliteit wil de regering sturen op verduurzaming van woonwerkverkeer en zakelijk verkeer

Short Reads - Het Besluit werkgebonden personenmobiliteit is op 19 april 2022 aan de Staten-Generaal voorgehangen. Dit besluit verplicht ondernemingen met meer dan 100 werknemers om gegevens aan te leveren over hun woon-werk verkeer en zakelijke verkeer van werknemers. Het besluit strekt tot naleving van de Europese Klimaatwet, de Green deal en de Klimaatwet. In dit blog belichten wij de belangrijkste aspecten van het besluit.

Read more