Short Reads

Breuk met het verleden: HSL-Zuid wordt (blijvend?) onderdeel van NS-concessie

Breuk met het verleden: HSL-Zuid wordt (blijvend?) onderdeel van NS-concessie

Breuk met het verleden: HSL-Zuid wordt (blijvend?) onderdeel van NS-concessie

26.11.2014 NL law

Op 3 november 2014 heeft de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu het ontwerp Besluit hoofdrailnet aan de Tweede Kamer aangeboden. Het Besluit hoofdrailnet moet ingevolge de Spoorwegwet eerst aan de Tweede Kamer worden aangeboden alvorens het kan worden ondertekend en gepubliceerd. Dit wordt de voorhangprocedure genoemd.

Het Besluit hoofdrailnet is gebaseerd op artikel 65, eerste lid, van de Wet personenvervoer 2000 (‘Wp 2000′). Het wijst de spoorvervoerdiensten aan waarvoor de Minister van Infrastructuur en Milieu een concessie verleent aan de Nederlandse Spoorwegen N.V. (‘NS’). In feite is het niet meer dan een kaart, waarop is vermeld, over welk spoor de NS de binnenlandse openbaar-vervoerdiensten voor het personenvervoer per trein verricht.

Een opvallende verandering is dat ook de Hoge Snelheidslijn Zuid (HSL-Zuid) wordt aangemerkt als behorend tot het hoofdrailnet. Dat is opmerkelijk omdat tot dusverre de HSL-Zuid niet werd aangemerkt als behorend tot het hoofdrailnet. Voor de HSL-Zuid namelijk een aparte concessie. Nu gaat de HSL-Zuid deel uitmaken van de ‘gewone’ vervoersconcessie van de NS.

In de Nota van Toelichting bij het ontwerp besluit stelt de Staatssecretaris dat de aanwijzing van de HSL-Zuid als onderdeel van het hoofdrailnet samenhangt met de vervoerconcessie voor het hoofdrailnet die aan de NS met ingang van 1 januari 2015 zal worden verleend voor de periode 2015-2025. Ingevolge die vervoerconcessie is de NS verplicht om ook openbaar vervoer per trein aan te bieden over de HSL-Zuid. De toelichting vermeldt niet dat eerder met ingang 1 juli 2009 een concessie was verleend aan HSA Beheer N.V. (‘HSA’) om openbaar vervoer per trein te verrichten over de HSL-Zuid. Het betrof, onder meer, de treindienst Amsterdam-Brussel en de treindienst Amsterdam-Breda. Omdat besloten is te stoppen met de Fyra, kan HSA niet meer aan deze concessie voldoen.

De Staatssecretaris vermeldt in de Nota van Toelichting ook dat met het Besluit hoofdrailnet niet is bedoeld om ook na 2025, wanneer de concessie aan de NS afloopt, wederom een concessie aan de NS te verlenen. In het geval besloten wordt om de concessie voor het gehele hoofdrailnet of voor alleen de HSL-Zuid na 2025 aan te besteden, kan het Besluit weer worden aangepast, aldus de Staatssecretaris. Dat is natuurlijk waar, maar dat vereist weer nieuwe besluitvorming. Gebeurt er niets, dan blijft de HSL-Zuid onderdeel van het hoofdrailnet.

Eerder had de Staatssecretaris in een Algemeen Overleg op 28 oktober 2014 aan de Tweede Kamer meegedeeld dat wat er na 2024 gebeurt, geheel open ligt (Kamerstukken II, 22 026, nr. 467, p. 17). Beleidsmatig mag dat het geval zijn. Juridisch technisch in elk geval niet. Er staat juridisch niets aan in de weg indien in het Besluit hoofdrailnet zou worden bepaald dat de aanwijzing van de HSL-Zuid als behorend tot het hoofdrailnet wordt beperkt tot de duur van de concessie aan de NS. Beleidsmatig is dat ook zuiverder omdat te zijner tijd het debat over het al dan niet aanbesteden van de concessie voor de HSL-Zuid in volle omvang kan worden gevoerd. Het is niet voor niets dat ook in het ontwerp Besluit de HSL-Zuid een aparte rode kleur heeft gekregen. Dat bewijst dat de HSL-Zuid toch een bijzondere spoorverbinding is. Eerdere toevoegingen aan het hoofdrailnet, zoals recent de Hanzelijn, kregen geen aparte kleur.

Als laatste geldt dat tegen de aanwijzing van de HSL-Zuid als onderdeel van het hoofdrailnet de mogelijkheid van bezwaar open staat. Bekend is dat er partijen zijn geweest die een klacht in Brussel hebben ingediend vanwege de HSL-concessie. Ik ben benieuwd of zij nog bezwaar zullen maken als de Staatssecretaris daadwerkelijk de HSL-Zuid aanmerkt als onderdeel van het hoofdrailnet.

Dit bericht verscheen ook als column in het tijdschrift Nederlands Vervoer – november 2014.

Het bericht ‘Breuk met het verleden: HSL-Zuid wordt (blijvend?) onderdeel van NS-concessie’ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Related news

04.05.2021 NL law
Aanbevelingen van het Pbl voor de circulaire economie: meer bestuursrechtelijke verplichtingen voor bedrijven?

Short Reads - Begin dit jaar publiceerde het Planbureau voor de leefomgeving (Pbl) zijn eerste Integrale Circulaire Economie Rapportage. Die rapportage bespreekt de huidige status van de circulaire economie in Nederland en geeft adviezen om de transitie te versnellen. Het Pbl roept nadrukkelijk de Nederlandse overheid op om de circulaire economie verder te bevorderen. Daarbij ziet het Pbl een belangrijke rol voor nieuwe circulaire verplichtingen voor bedrijven.

Read more

03.05.2021 NL law
De overheid behoeft de besten, maar krijgt zij die nog wel?

Short Reads - ‘De overheid behoeft de besten; zij moet aantrekken en opkweken de bekwaamsten onder de jongeren; haar mensen moeten het in kennis maar ook in levenshouding en beschaving kunnen opnemen tegen de leidende figuren uit de maatschappij; het zou noodlottig zijn voor de publieke zaak, zo de overheid zich tevreden zou stellen met degenen, die elders niet aan de slag konden komen of mislukten.’ (C.H.F. Polak 1957, geciteerd in NJB 2018/1044)

Read more

04.05.2021 NL law
Participatie en privacyregels: hoe te combineren onder de Omgevingswet?

Short Reads - In het stelsel van de Omgevingswet (Ow) is een belangrijke rol bedacht voor participatie bij de totstandkoming van besluiten. Het beoogde resultaat: tijdig belangen, meningen en creativiteit op tafel krijgen en daarmee een groter draagvlak en kwalitatief betere besluitvorming bereiken. Door een grotere betrokkenheid van meer personen gaan overheden en initiatiefnemers ook meer persoonsgegevens verwerken. Dit brengt privacyrisico’s met zich mee. Wat regelt de Ow op het gebied van privacy, de verwerking van persoonsgegevens en datagebruik?

Read more

28.04.2021 NL law
Gevolgen van enige betekenis? Bij twijfel is burger belanghebbende

Short Reads - In het bestuursprocesrecht is het uitgangspunt dat degene die rechtstreeks gevolgen ondervindt van een besluit belanghebbende is bij dat besluit. Sinds 2016 past de Afdeling in het omgevingsrecht hierop een correctie toe: er moet sprake zijn van gevolgen van enige betekenis om belanghebbende te zijn. Op 10 maart 2021 heeft de Afdeling bepaald dat bij twijfel over de vraag of hiervan sprake is, de rechtszoekende het voordeel van de twijfel krijgt.

Read more