Short Reads

Punctualiteitscijfers NS (nog) niet openbaar!

Punctualiteitscijfers NS (nog) niet openbaar!

Punctualiteitscijfers NS (nog) niet openbaar!

02.06.2014 NL law

RTL nieuws had bij Staatssecretaris Wilma Mansveld de punctualiteitscijfers van de NS opgevraagd. Dat deed RTL door een verzoek te doen op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (‘Wob’). Die wet verplicht bestuursorganen om informatie openbaar te maken. Daar zit hem nu net de kneep. 

De Staatssecretaris is een bestuursorgaan, maar die beweerde dat zij die gegevens niet heeft. De gegevens heeft namelijk ProRail. ProRail is volgens de Staatssecretaris geen bestuursorgaan en ook niet werkzaam onder de verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris. Dat laatste is relevant omdat de Wob bepaalt dat ook onder verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris werkzame bedrijven informatie openbaar moeten maken. Kortom: er volgde een weigering om de punctualiteitscijfers openbaar te maken.

RTL liet het er niet bij zitten en stapte naar de rechter. Dat is in dit geval de bestuursrechter. Bij de rechtbank Amsterdam kreeg RTL gelijk. ProRail werkte volgens de rechtbank Amsterdam wel onder verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris (ECLI:NL:RBAMS:2013:3969). Tegen die uitspraak gingen de Staatssecretaris en ProRail in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Die oordeelde op 14 mei 2014 dat ProRail niet werkzaam is onder de verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris (ECLI:NL:RVS:2014:1723). Daarmee worden de gegevens van de NS niet openbaar.

De Staatssecretaris betoogde dat zij geen zeggenschap heeft over de werkzaamheden die ProRail uitvoert, zodat daarom ProRail niet werkzaam is onder haar verantwoordelijkheid. Volgens RTL is er een stelsel van sturings- en handhavingsinstrumenten zodat ProRail wel werkzaam is onder verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris. RTL wees bijvoorbeeld op de Spoorwegwet, de beheerconcessie van ProRail en de subsidie die ProRail ontvangt.

De Raad van State legt eerst uit wat een ‘onder verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris werkzaam bedrijf’ inhoudt. Daarvoor is bepalend of de Staatssecretaris opdrachten of aanwijzingen kan geven aan het bedrijf. En zo ja, of het bedrijf zich dient te richten naar die opdrachten of aanwijzingen. Of dat zo is kan worden afgeleid uit de statuten of een gesloten overeenkomst.

De Raad van State oordeelt dat het feit dat de Staat via Railinfratrust enig aandeelhouder is van ProRail onvoldoende is om aan te nemen dat ProRail werkzaam is onder verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris. De reden is dat de aandeelhoudersbevoegdheden volgens de statuten slechts het recht geven om leden van de Raad van Toezicht en de Raad van Commissarissen te benoemen. Dat is indirecte invloed volgens de Raad van State. Het betreft sturing op hoofdlijnen en geen sturing op operationeel niveau.

De Raad van State oordeelt vervolgens dat het enkele feit dat ProRail financieel afhankelijk is van subsidies onvoldoende is om aan te nemen dat ProRail zich moet richten naar de opdrachten van de Staatsecretaris. De subsidie is weliswaar gekoppeld aan de prestatie-indicatoren, maar dat betekent niet dat de Staatssecretaris zeggenschap heeft over de wijze waarop ProRail de werkzaamheden om de prestatie-indicatoren te bereiken uitvoert. Ook uit de beheersconcessie volgt dit niet, volgens de Raad van State.

RLT reageerde teleurgesteld in een persbericht dat is gepubliceerd op treinreiziger.nl. Er zijn weliswaar cijfers van Spoormonitor die vertragingen communiceert, maar die gegevens zijn niet altijd volledig.

Wellicht kunnen de treinreizigers en RTL hoop putten uit het nieuwe beleid van de Staatssecretaris zoals aangekondigd in de lange termijn spoorwegagenda 2. In de brief aan de Tweede Kamer van 28 maart 2014 schreef de Staatssecretaris in ferme bewoordingen dat zij scherper gaat sturen. De brief kondigt uitdrukkelijk aan dat het tot nu toe gevoerde beleid waarbij uitsluitend op gemiddelde jaarprestaties wordt gestuurd, niet meer voldoet. De Staatssecretaris zal als concessieverlener scherper sturen op voortdurende verbetering, zonder zelf het stuur over te nemen. De Staatsecretaris zal streng afrekenen op een heldere set prestaties die periodiek worden herzien. Als aandeelhouder in ProRail gaat de Staatssecretaris haar zeggenschap bij benoemingen van bestuurders en commissarissen actiever invullen dan voorheen.

In het licht van die woorden zal de Staatssecretaris wellicht haar wenkbrauwen fronsen bij het oordeel van de Raad van State dat zij ProRail geen opdrachten of aanwijzingen kan geven en dat ProRail zich niet behoeft te richten naar opdrachten of aanwijzingen van de Staatssecretaris. Dan toch maar liever de punctualiteitscijfers openbaar…..?

 

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more