Short Reads

De nieuwe Algemene vrijstellingsverordening: meer staatssteun zonder aanmelding bij de Europese Commissie

De nieuwe Algemene vrijstellingsverordening: meer staatssteun zonder aanmelding bij de Europese Commissie

De nieuwe Algemene vrijstellingsverordening: meer staatssteun zonder aanmelding bij de Europese Commissie

17.06.2014 NL law

Op 1 juli 2014 treedt de nieuwe Algemene Groepsvrijstellingsverordening (“nieuwe AGVV“) in werking. De nieuwe AGVV vervangt de oude Algemene Groepsvrijstellingsverordening (“oude AGVV“) die nog tot en met 30 juni 2014 van toepassing is. 

De nieuwe Algemene Groepsvrijstellingsverordening (“nieuwe AGVV“)

De oude Algemene Groepsvrijstellingsverordening (“oude AGVV“) 

Met de nieuwe AGVV zal de (decentrale) overheid meer mogelijkheden hebben tot het verlenen van legale steun aan ondernemingen zonder voorafgaande aanmelding bij de Europese Commissie (“EC“). De EC zet met deze verordening een nieuwe stap in de richting van de door haar voorgenomen modernisering van het staatssteunrecht die onder meer ertoe strekt om “goede staatssteun”, en daarmee dus economische groei, te stimuleren.

Hoofdregel: steun zonder aanmelding is verboden

Het uitgangspunt in het staatssteunrecht is dat de overheid geen steun mag verlenen aan ondernemingen zonder dat deze steun vooraf aangemeld en goedgekeurd is door de EC. Dit uitgangspunt heeft een grote reikwijdte. Immers, elke entiteit die enige economische activiteit verricht kwalificeert als een onderneming. Daarbij komt dat een eventuele ideële doelstelling van deze entiteit niet relevant is voor de vraag of er sprake is van een onderneming. Dit met als gevolg dat private partijen en instellingen, die niet behoren tot de groep van klassieke marktdeelnemers, ook als ondernemingen kwalificeren. Voorbeelden zijn musea, vliegvelden en woningcorporaties. Wanneer de overheid steun verleent aan ondernemingen zonder eerst de steun door de EC te laten beoordelen, dan kan de EC een bevel geven om de verleende steun (met rente) terug te vorderen, een plicht die overigens ook los van een dergelijk bevel geldt en ook door nationale rechters kan worden gehandhaafd.

De (nieuwe) AGVV als uitzondering op de hoofdregel   

Een belangrijke uitzondering op de zojuist besproken plicht om steun vooraf door de EC te laten beoordelen vormt de nieuwe AGVV. De EC verwacht dat driekwart van de staatssteunmaatregelen genomen door lidstaten en tweederde van de hoeveelheid verleende steun onder de reikwijdte van de nieuwe AGVV zullen vallen.

In artikel 1 nieuwe AGVV wordt uiteengezet op welke categorieën steun de AGVV van toepassing is. Uit dit artikel blijkt dat de nieuwe AGVV categorieën van de oude AGVV voor een groot deel overneemt en een aantal nieuwe categorieën steun (zonder voorafgaande melding bij de EC) mogelijk maakt. Deze nieuwe categorieën steun zijn:

  • Steunmaatregelen tot herstel van de schade veroorzaakt door bepaalde natuurrampen;
  • Sociale vervoersteun ten behoeve van bewoners van afgelegen gebieden;
  • Steun voor breedbandinfrastructuur;
  • Steun voor cultuur en instandhouding van het erfgoed;
  • Steun voor sportinfrastructuur en multifunctionele recreatieve infrastructuur;
  • Steun voor lokale infrastructuurvoorzieningen.

De voorwaarden van de nieuwe AGVV 

Het feit dat een steunmaatregel valt onder een van de in artikel 1 genoemde categorieën leidt op zichzelf niet tot een vrijstelling van de plicht om de maatregel bij de EC te melden. De steunmaatregel moet namelijk, om voor die vrijstelling in aanmerking te komen, ook voldoen aan de voorwaarden die neergelegd zijn in hoofdstukken 1 en 3 van de nieuwe AGVV (artikel 3). Hoofdstuk 1 bevat een aantal algemene voorwaarden dat van toepassing is voor alle categorieën staatssteun genoemd in artikel 1 van de nieuwe AGVV. Zo worden in dit hoofdstuk onder andere financiële drempels genoemd die de verleende steun niet mag overschrijden (artikel 4). Hoofdstuk 3 daarentegen zet per categorie steun uiteen aan welke voorwaarden de onder een bepaalde categorie vallende staatssteunmaatregel dient te voldoen.

Tot slot

Overheden – als (mogelijke) verstrekkers van staatssteun – en partijen, die van de (decentrale) overheid steun (willen) ontvangen, doen er verstandig aan om steunmaatregelen af te stemmen met de nieuwe AGVV. Daarmee wordt de tijdrovende plicht tot aanmelding bij de EC vermeden. Op 1 juli 2014 zullen verder ook de nieuwe Richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen 2014-2020 en de nieuwe Richtsnoeren inzake milieubescherming en energie 2014-2020. Deze richtsnoeren bieden eveneens mogelijkheden om steun te verlenen zonder aanmelding bij de EC.

Related news

09.06.2021 NL law
OV mag nog even doorrijden met overheidssteun, maar onder gewijzigde voorwaarden

Short Reads - De beschikbaarheidsvergoeding openbaar vervoer wordt verlengd tot eind 2021. Vervoersbedrijven hebben deze compensatie nodig om grote verliezen te compenseren. De grondslag voor de uitkering is de nieuwe Regeling specifieke uitkering beschikbaarheidsvergoeding regionale OV-concessies 2021 (Stcrt. 2021, 25629) (Regeling BVOV21). De Regeling BVOV21 komt overeen met zijn voorganger maar bevat een aantal wijzigingen. Dit blogbericht bespreekt een aantal.

Read more

09.06.2021 NL law
Ontvankelijk bestuursrecht

Short Reads - De omgang met ontvankelijkheidskwesties bij de bestuursrechter is vaak een goede graadmeter voor het bestuursrechtelijk klimaat. Een klimaat dat in wisselwerking tussen wetgever en rechter wordt bepaald.

Read more

08.06.2021 NL law
Stibbe Knowledgepagina ‘Energietransitie en klimaat’ is live

Short Reads - De klimaat- en energietransitie wetgeving is versnipperd en daarom is samenwerking tussen diverse juridische specialismen van belang. Stibbe heeft daarmee veel ervaring. Bij Stibbe is deze benodigde juridische kennis nu ook voor externe kennisname samengebracht op de knowledge pagina ‘Energietransitie en klimaat‘.

Read more

08.06.2021 NL law
De Europese Klimaatwet uitgelicht

Short Reads - Op 21 april 2021 is een voorlopig akkoord bereikt over de Europese Klimaatwet. Deze Klimaatwet kan worden gezien als de kern van de Europese Green Deal, die in december 2019 werd gepubliceerd door de Europese Commissie. Het overstijgende doel van deze instrumenten is om een klimaatneutraal Europa te bewerkstelligen in 2050. De Europese Klimaatwet zorgt ervoor dat deze klimaatneutraliteitsdoelstelling in een Europese verordening wordt vastgelegd. Dit blogbericht gaat nader in op de Europese Klimaatwet en legt uit wat dit met zich brengt.

Read more