Short Reads

De nieuwe Algemene vrijstellingsverordening: meer staatssteun zonder aanmelding bij de Europese Commissie

De nieuwe Algemene vrijstellingsverordening: meer staatssteun zonder aanmelding bij de Europese Commissie

De nieuwe Algemene vrijstellingsverordening: meer staatssteun zonder aanmelding bij de Europese Commissie

17.06.2014 NL law

Op 1 juli 2014 treedt de nieuwe Algemene Groepsvrijstellingsverordening (“nieuwe AGVV“) in werking. De nieuwe AGVV vervangt de oude Algemene Groepsvrijstellingsverordening (“oude AGVV“) die nog tot en met 30 juni 2014 van toepassing is. 

De nieuwe Algemene Groepsvrijstellingsverordening (“nieuwe AGVV“)

De oude Algemene Groepsvrijstellingsverordening (“oude AGVV“) 

Met de nieuwe AGVV zal de (decentrale) overheid meer mogelijkheden hebben tot het verlenen van legale steun aan ondernemingen zonder voorafgaande aanmelding bij de Europese Commissie (“EC“). De EC zet met deze verordening een nieuwe stap in de richting van de door haar voorgenomen modernisering van het staatssteunrecht die onder meer ertoe strekt om “goede staatssteun”, en daarmee dus economische groei, te stimuleren.

Hoofdregel: steun zonder aanmelding is verboden

Het uitgangspunt in het staatssteunrecht is dat de overheid geen steun mag verlenen aan ondernemingen zonder dat deze steun vooraf aangemeld en goedgekeurd is door de EC. Dit uitgangspunt heeft een grote reikwijdte. Immers, elke entiteit die enige economische activiteit verricht kwalificeert als een onderneming. Daarbij komt dat een eventuele ideële doelstelling van deze entiteit niet relevant is voor de vraag of er sprake is van een onderneming. Dit met als gevolg dat private partijen en instellingen, die niet behoren tot de groep van klassieke marktdeelnemers, ook als ondernemingen kwalificeren. Voorbeelden zijn musea, vliegvelden en woningcorporaties. Wanneer de overheid steun verleent aan ondernemingen zonder eerst de steun door de EC te laten beoordelen, dan kan de EC een bevel geven om de verleende steun (met rente) terug te vorderen, een plicht die overigens ook los van een dergelijk bevel geldt en ook door nationale rechters kan worden gehandhaafd.

De (nieuwe) AGVV als uitzondering op de hoofdregel   

Een belangrijke uitzondering op de zojuist besproken plicht om steun vooraf door de EC te laten beoordelen vormt de nieuwe AGVV. De EC verwacht dat driekwart van de staatssteunmaatregelen genomen door lidstaten en tweederde van de hoeveelheid verleende steun onder de reikwijdte van de nieuwe AGVV zullen vallen.

In artikel 1 nieuwe AGVV wordt uiteengezet op welke categorieën steun de AGVV van toepassing is. Uit dit artikel blijkt dat de nieuwe AGVV categorieën van de oude AGVV voor een groot deel overneemt en een aantal nieuwe categorieën steun (zonder voorafgaande melding bij de EC) mogelijk maakt. Deze nieuwe categorieën steun zijn:

  • Steunmaatregelen tot herstel van de schade veroorzaakt door bepaalde natuurrampen;
  • Sociale vervoersteun ten behoeve van bewoners van afgelegen gebieden;
  • Steun voor breedbandinfrastructuur;
  • Steun voor cultuur en instandhouding van het erfgoed;
  • Steun voor sportinfrastructuur en multifunctionele recreatieve infrastructuur;
  • Steun voor lokale infrastructuurvoorzieningen.

De voorwaarden van de nieuwe AGVV 

Het feit dat een steunmaatregel valt onder een van de in artikel 1 genoemde categorieën leidt op zichzelf niet tot een vrijstelling van de plicht om de maatregel bij de EC te melden. De steunmaatregel moet namelijk, om voor die vrijstelling in aanmerking te komen, ook voldoen aan de voorwaarden die neergelegd zijn in hoofdstukken 1 en 3 van de nieuwe AGVV (artikel 3). Hoofdstuk 1 bevat een aantal algemene voorwaarden dat van toepassing is voor alle categorieën staatssteun genoemd in artikel 1 van de nieuwe AGVV. Zo worden in dit hoofdstuk onder andere financiële drempels genoemd die de verleende steun niet mag overschrijden (artikel 4). Hoofdstuk 3 daarentegen zet per categorie steun uiteen aan welke voorwaarden de onder een bepaalde categorie vallende staatssteunmaatregel dient te voldoen.

Tot slot

Overheden – als (mogelijke) verstrekkers van staatssteun – en partijen, die van de (decentrale) overheid steun (willen) ontvangen, doen er verstandig aan om steunmaatregelen af te stemmen met de nieuwe AGVV. Daarmee wordt de tijdrovende plicht tot aanmelding bij de EC vermeden. Op 1 juli 2014 zullen verder ook de nieuwe Richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen 2014-2020 en de nieuwe Richtsnoeren inzake milieubescherming en energie 2014-2020. Deze richtsnoeren bieden eveneens mogelijkheden om steun te verlenen zonder aanmelding bij de EC.

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more