Articles

Wet Markt en Overheid nu ook van toepassing op bestaande economische activiteiten

Wet Markt en Overheid nu ook van toepassing op bestaande economische activiteiten

Wet Markt en Overheid nu ook van toepassing op bestaande economische activiteiten

02.07.2014 NL law

Als overheden commerciële activiteiten verrichten, begeven zij zich op het speelveld van ondernemers. Vanuit hun publieke functie beschikken zij mogelijk over concurrentievoordelen. Zo zouden overheden, dankzij hun financiële reserves, aantrekkelijkere tarieven kunnen berekenen aan de consument. Ook zouden zij gebruik kunnen maken van gegevens waar particuliere ondernemingen geen toegang toe hebben. Dergelijke voordelen kunnen leiden tot concurrentievervalsing tussen de op de markt opererende overheden en particuliere ondernemers.

De Wet Markt en Overheid (WMO) heeft als doel oneerlijke concurrentie van overheden en overheidsbedrijven tegen te gaan. Overheidsbedrijven zijn ondernemingen waarvan een overheid het beleid kan bepalen of waarin zij aandelen houdt. De WMO trad in werking op 1 juli 2012 maar gold tot 1 juli 2014 nog niet voor economische activiteiten die al door overheden werden verricht.

Overheden en overheidsbedrijven moeten zich aan vier gedragsregels houden wanneer zij concurreren met particuliere ondernemers:

  • Integrale kostendoorberekening

Soms maken overheden dezelfde soort producten, of leveren zij dezelfde soort diensten, als particuliere ondernemingen. In dat geval dient de overheid of het overheidsbedrijf de volledige kosten van de productie of dienstverlening door te berekenen aan de consument. Zo moet een gemeentelijke plantsoenendienst die ook hoveniersdiensten aanbiedt aan particulieren, alle kosten die daarbij worden gemaakt in rekening brengen bij zijn klanten.

  • Verbod bevoordeling van overheidsbedrijven

Overheden mogen overheidsbedrijven niet bevoordelen boven andere ondernemingen. Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn wanneer overheidsbedrijven goedkoop gebruik kunnen maken van ruimten die beschikbaar worden gesteld door de gemeente of wanneer overheidsbedrijven onder gunstige voorwaarden geld kunnen lenen van de overheid.

  • Gegevensgebruik

Vaak beschikt een overheid over informatie die particuliere ondernemers niet hebben. Die gegevens mag zij niet gebruiken bij haar economische activiteiten, tenzij de informatie ook aan particuliere ondernemingen wordt verstrekt. Zo hebben overheden toegang tot de gemeentelijke basisadministratie of het Kadaster. Overheidsbedrijven mogen geen gebruik maken van deze gegevens tenzij deze ook onder dezelfde voorwaarden aan niet-overheidsbedrijven beschikbaar worden gesteld.

  • Functiescheiding

Personen die betrokken zijn bij de uitoefening van publiekrechtelijke bevoegdheden mogen niet betrokken zijn bij economische activiteiten die daar enig verband mee houden. Neem het geval waarin als onderdeel van een vergunningverleningstraject een bodemonderzoek moet worden ingediend. Indien de betrokken overheid tegen betaling bodemonderzoeken uitvoert voor particulieren, mogen de bij de vergunningverlening betrokken ambtenaren niet tevens betrokken zijn bij het tegen betaling uitvoeren van bodemonderzoeken.

De WMO geldt in beginsel voor alle overheden, met uitzondering van een aantal onderwijs-, onderzoek- en media-instellingen. Bovendien is de wet niet van toepassing op economische activiteiten die de overheid uitvoert “in het algemeen belang”. Of een overheid een economische activiteit uitvoert in het algemeen belang, bepaalt de overheid zelf maar kan wel (zij het terughoudend) worden getoetst door de bestuursrechter.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op de naleving van de gedragsregels. Indien u vermoedt dat de overheid deze regels overtreedt, kunt u een klacht indienen bij de ACM. Als de ACM vaststelt dat een gedragsregel is overtreden, kan de ACM een last onder dwangsom opleggen om zo de desbetreffende overheid te dwingen de overtreding te beëindigen. Indien de ACM besluit uw klacht naast zich neer te leggen en u een direct belang heeft bij handhaving van de gedragsregels, staat tegen dit besluit bezwaar en beroep open bij de bestuursrechter.

 

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more