Short Reads

Voorkomen misbruik bestuursrechtelijke dwangsomregeling bij Wob-verzoeken: Leiden meerdere wegen naar Rome?

Voorkomen misbruik bestuursrechtelijke dwangsomregeling bij Wob-verzo

Voorkomen misbruik bestuursrechtelijke dwangsomregeling bij Wob-verzoeken: Leiden meerdere wegen naar Rome?

26.02.2014 NL law

Misbruik van de dwangsomregeling bij Wob-verzoeken is helaas geen incident. Op verschillende manieren is gebleken dat partijen proberen financieel of anderszins gewin te behalen. Dit doen zij door eerst een niet direct als zodanig herkenbaar Wob-verzoek te doen of door vele Wob-verzoeken tegelijk te doen. Vier weken later wordt dan een ingebrekestelling verzonden. 

Dit alles in de hoop dat het betrokken bestuursorgaan de wettelijke beslistermijn niet haalt en er dwangsommen worden verbeurd (vgl. recent B.J. Schueler e.a., Evaluatie van een drietal versnellingsinstrumenten uit de Awb, Den Haag: WODC 2013).

Inmiddels zien we dat er in de rechtspraak naarstig wordt gezocht naar mogelijkheden om binnen de grenzen van het huidige recht dit misbruik te voorkomen. Tot nu toe hebben rechterlijke instanties drie (verschillende) antwoorden geformuleerd op de vraag of, en zo ja hoe, misbruik van Wob-verzoeken voorkomen kan worden.

Ten eerste kan dit misbruik blijkens rechtspraak voorkomen worden door bepaalde verzoeken, namelijk verzoeken die ‘verdekt’ worden gedaan, niet als Wob-verzoeken te kwalificeren (vgl. ABRvS 11 september 2013, 201207315/1/A3 en ABRvS 13 november 2013, 201209413/1/A3; Rb. Den Haag 17 juli 2013,ECLI:NL:RBDHA:2013:8624). Recent oordeelde de rechtbank Limburg in vergelijkbare zin ten aanzien van een niet direct als zodanig herkenbare ingebrekestelling. Daarbij benadrukte zij dat van professionele rechtshulpverleners mag worden verwacht dat ze over de betekenis van een brief op dat punt geen misverstand laten bestaan. Dit ondanks het feit dat de wet geen vormvereisten stelt aan een ingebrekestelling (Rb. Limburg 28 januari 2014, ECLI:NL:RBLIM:2014:733).

Het tweede antwoord is gegeven door de afdeling civiel (Rb. Rotterdam (vzr.) 21 maart 2013,ECLI:NL:RBROT:2013:BZ4905, JG 2013/5 m.nt. T. Barkhuysen en S. Boersen) en de afdeling bestuursrecht (Rb. Rotterdam 12 december 2013, ECLI:NL:RBROT:2013:10241, JG 2014/1, m.nt. T. Barkhuysen en A.A. al Khatib) van de rechtbank Rotterdam. Dit antwoord houdt in dat het gebruik van Wob-verzoeken getoetst kan en dient te worden aan de in artikel 3:13 BW neergelegde norm van misbruik van bevoegdheid.

Ten slotte heeft de rechtbank Oost-Brabant geoordeeld dat de huidige wetssystematiek van de Awb en de Wob juist geen mogelijkheid zou bieden om Wob-verzoeken wegens misbruik van (proces)recht niet te behandelen (Rb. Oost-Brabant van 26 april 2013, ECLI:NL:RBOBR:2013:CA3250); eerder in vergelijkbare zin ook nog de rechtbank Rotterdam (Rb. Rotterdam 5 september 2013, ECLI:NL:RBROT:2013:6681).

Het is goed dat de rechtspraak op deze wijze op zoek gaat naar mogelijkheden om het misbruik te voorkomen alsmede naar de grenzen daarvan. In die zin leiden meerdere wegen naar Rome. Tegelijk leiden de tot nu toe gegeven uiteenlopende antwoorden ook tot rechtsonzekerheid. Dat is ongewenst, temeer omdat het hier gaat om de beperking van fundamentele procesrechtelijke rechten van zowel individuele betrokkenen als rechtshulpverleners. Daarom is het te hopen dat de hoogste bestuursrechters op de kortere termijn – al dan niet op basis van een conclusie van een AG – een duidelijke lijn kiezen en aangeven wat de (on)mogelijkheden zijn. Uiteindelijk is echter de wetgever aan zet. Deze kan er voor kiezen een specifieke anti-misbruikregeling in werking te laten treden die alleen op de Wob ziet. Een voorstel daarvoor ligt in de Tweede Kamer (Wet open overheid, nr. 33328). Beter zou het wellicht nog zijn wanneer een algemene, in de Awb op te nemen, anti-misbruikregeling zou worden ontworpen. Misbruik van (bestuursproces)recht beperkt zich namelijk helaas niet tot de Wob.

Related news

13.05.2020 NL law
Een klein jaar na de PAS-uitspraken: wanneer zijn stikstofrelevante activiteiten toelaatbaar?

Short Reads - Ontwikkelingen in de rechtspraak hebben niet stil gestaan sinds de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘Afdeling’) eind mei 2019 de bekende PAS-uitspraken deed. De Afdeling heeft in een aantal belangwekkende uitspraken enige lijnen uitgezet. In dit blogbericht zetten wij een aantal uitspraken op een rij. Daarbij richten wij ons op de vraag wanneer stikstofrelevante activiteiten na de PAS-uitspraken toelaatbaar zijn.

Read more

20.05.2020 NL law
Stibbe in Amsterdam answers questions from consumers, small business foundations and NGOs about the coronavirus [updated]

Inside Stibbe - In a special Q&A (in Dutch), lawyers from our Amsterdam office share their legal expertise and strive to provide answers to questions put to us by consumers, self-employed persons, enterprises large and small, foundations and NGOs as a result of the corona crisis.

Read more

13.05.2020 NL law
FAQ: bestuurlijk rechtsoordeel – de mogelijkheden tot bezwaar en beroep en de consequenties van een vernietiging

Short Reads - Op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is het besluitbegrip bepalend voor de toegang tot de bestuursrechter. Handelingen van bestuursorganen die geen besluit zijn, kunnen niet aan de bestuursrechter worden voorgelegd. Denk bijvoorbeeld aan het handelen van de overheid als contractspartij of het handelen van de overheid dat slechts feitelijk van aard is.

Read more

14.05.2020 NL law
Wijziging NOW: voorafgaande instemming over openbaarmaking in NOW op gespannen voet met de Awb en de Wob

Short Reads - Op 2 april 2020 is de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (“NOW”) in werking getreden. De regeling is snel tot stand gekomen als maatregel tegen de nadelige gevolgen van de corona-crisis. In de praktijk bleek dat de regeling onvolkomenheden bevat en wijzigingen en aanvullingen nodig zijn. Op 4 mei 2020 is een regeling tot wijziging van de NOW gepubliceerd in de Staatscourant.

Read more

13.05.2020 NL law
Bij zeer locatiespecifieke omstandigheden doorbreekt de goede ruimtelijke ordening het exclusieve toetsingskader van titel 5.2 Wet milieubeheer voor luchtkwaliteit

Short Reads - Titel 5.2 Wm bepaalt dat bij het nemen van een groot aantal ruimtelijke ordeningsbesluiten en besluiten tot verlening van omgevingsvergunningen voor milieu de grenswaarden opgenomen in bijlage 2 Wm in acht moeten worden genomen. Afgevraagd kan dan worden of bij het nemen van ruimtelijke ordeningsbesluiten, zoals de vaststelling van een bestemmingsplan, de goede ruimtelijke ordening (waaronder het aanvaardbaar woon- en leefklimaat) een aanvullende toets kan vergen als dat besluit voldoet aan titel 5.2 Wm.

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring