Short Reads

Vordering tot het verschaffen van huurgenot of het verrichten van onderhoud: steunvorderingen bij faillissementsaanvraag?

Vordering tot het verschaffen van huurgenot of het verrichten van ond

Vordering tot het verschaffen van huurgenot of het verrichten van onderhoud: steunvorderingen bij faillissementsaanvraag?

18.08.2014 NL law

Op 11 juli 2014 heeft de Hoge Raad bepaald dat vorderingen van een huurder tot het verrichten van onderhoud en tot het verschaffen van huurgenot op zichzelf steunvorderingen kunnen opleveren bij een faillissementsaanvraag.

(ECLI:NL:HR:2014:1681). Voorts heeft de Hoge Raad uitgemaakt dat ingeval de huurder ten tijde van de faillissementsaanvraag in het genot is van het gehuurde, de curator van de failliete verhuurder niet bevoegd is dat genot te beëindigen.

Achtergrond

Na het persoonlijke faillissement van vastgoedmagnaat Roger Lips heeft de ABN AMRO Bank de rechtbank op 16 juli 2013 verzocht ook de vennootschap van Lips, Berzona B.V., failliet te verklaren. Zoals vereist bij een dergelijke aanvraag, heeft de bank daarbij aangevoerd dat Berzona ook andere schuldeisers onbetaald liet. Als voorbeelden van dergelijke ‘steunvorderingen’ heeft de bank gewezen op de vorderingen van de huurders van de door Berzona verhuurde flats tot het verschaffen van het huurgenot daarvan en het verrichten onderhoud aan die flats.

De rechtbank wees het verzoek van de bank af op de grond dat onvoldoende was gebleken dat sprake was van enige steunvordering. In hoger beroep heeft het hof het vonnis van de rechtbank bekrachtigd. Het hof overwoog onder meer dat de verplichting om huurgenot te verschaffen of toekomstig onderhoud te verrichten, niet zijn aan te merken als steunvorderingen, en dat ook niet was gebleken dat Berzona terzake van die verplichtingen in gebreke was. De bank is tegen de uitspraak van het hof in cassatie gegaan.

Hoge Raad

In cassatie overweegt de Hoge Raad dat een vordering niet opeisbaar behoeft te zijn en dat de omvang van die vordering niet hoeft vast te staan om als steunvordering te worden aangemerkt. De Hoge Raad overweegt verder dat de vordering zelfs geen betrekking hoeft te hebben op de betaling van een geldsom, zolang het maar gaat om een vordering die uiteindelijk in het faillissement ter verificatie kan worden ingediend.

Op basis van deze overweging is de Hoge Raad van oordeel dat vorderingen tot het verrichten van onderhoud en tot het verschaffen van het genot van een zaak die voortvloeien uit een duurovereenkomst, in beginsel steunvorderingen kunnen opleveren.

In het geval van Berzona ligt dat volgens de Hoge Raad echter anders. Volgens de Hoge Raad is de door de bank gestelde vordering tot het verrichten van onderhoud in het onderhavige geval een toekomstige vordering en kan deze daarom niet dienen als steunvordering. Ook de vordering tot het verschaffen van huurgenot kan in het onderhavige geval geen steunvordering opleveren, omdat de huurders dat genot ten tijde van de faillissementsaanvraag nog hadden.

In het bekende Nebula-arrest uit 2006 bepaalde de Hoge Raad dat een curator in beginsel de mogelijkheid heeft om (huur)overeenkomsten niet gestand te doen en de daaruit voortvloeiende verbintenissen niet na te komen (HR 3 november 2006, ECLI:NL:HR:2006:AX8838). Komt de curator de verplichtingen uit de huurovereenkomst niet na, dan kan de huurder zijn vordering alleen nog ter verificatie in het faillissement indienen.

Het faillissement van de verhuurder heeft volgens de Hoge Raad echter niet tot gevolg heeft dat de curator de bevoegdheid heeft het gehuurde op te eisen of de ontruiming daarvan te vorderen. Zit de huurder in het gehuurde, dan kan hij daar met andere woorden gewoon blijven zitten. De huurder heeft dan geen vordering die ter verificatie in het faillissement kan worden ingediend, en de vordering tot het verschaffen van huurgenot kan bij de faillissementsaanvraag dan ook niet als steunvordering worden aangemerkt.

Betekenis voor de praktijk

In dit arrest bevestigt de Hoge Raad dat vorderingen tot het verrichten van onderhoud en het verschaffen van genot voortvloeiende uit een huurovereenkomst, in principe steunvorderingen kunnen opleveren bij het aanvragen van het faillissement van een verhuurder. Daarbij geldt als voorwaarde dat de vorderingen van de huurders ten tijde van de faillissementsaanvraag reeds voldoende dienen vast te staan om als steunvordering aan te merken.

Met betrekking tot de vraag of een vordering tot het verschaffen van genot kan kwalificeren als steunvordering lijkt de Hoge Raad een onderscheid te maken tussen de situatie dat de huurder bij de faillissementsaanvraag “in het genot” is van het gehuurde, en de situatie dat hij dat niet (volledig) is.

Zit een huurder ten tijde van de faillissementsaanvraag in het gehuurde, dan heeft de huurder ook geen vordering die hij in het faillissement ter verificatie kan indienen, en kan zijn vordering dus ook niet dienen als steunvordering.

Heeft de huurder op het moment van de faillissementsaanvraag niet het (volledige) genot van het gehuurde (bijvoorbeeld omdat hem de toegang tot het gehuurde is ontzegd, of omdat het gehuurde door brand teniet is gegaan) dan heeft de huurder een vordering die hij desnoods – namelijk in het geval de curator besluit geen verdere uitvoering te geven aan de huurovereenkomst – ter verificatie in het faillissement kan indienen, en die derhalve ook als steunvordering kan dienen bij de faillissementsaanvraag.

Related news

20.05.2022 NL law
Subsidieregeling voor zero-emissietrucks: een eerste AanZET tot verduurzaming van de transportsector

Short Reads - Het is de Europese transportsector – anders dan alle andere economische sectoren in de Europese Unie – niet gelukt om zijn broeikasgasemissies te reduceren ten opzichte van het niveau in 1990. Sterker nog: uit cijfers van het Europees Milieuagentschap blijkt dat de broeikasgasemissies van de transportsector in 2017 met bijna 30% waren toegenomen ten opzichte van het niveau in 1990.

Read more

19.05.2022 NL law
Jaarvergadering Nederlandse Juristen-Vereniging: rechtsbescherming versus repressiviteit

Short Reads - Op vrijdag 10 juni 2022 vindt het Jaarcongres van de NJV plaats, voorafgegaan door de huishoudelijke jaarvergadering. Dit jaar is het thema van het Jaarcongres ‘De repressieve samenleving vanuit civielrechtelijk, bestuursrechtelijk en strafrechtelijk perspectief’. Het burgerlijk recht als instrument van verandering (Urgenda), de repressieve overheid en de rechtsbescherming (evenredigheid) en de plaats van de reclassering in het huidige tijdsgewricht; het komt allemaal aan bod.

Read more

23.05.2022 NL law
Dutch Spring Memorandum, EU’s DEBRA Proposal and the 2021 Annual Report Advance Tax Rulings

Short Reads - On Friday 20 May 2022, the Dutch Ministry of Finance published the 2022 Spring Memorandum (Voorjaarsnota), including various proposed amendments that are relevant to international businesses, On 11 May 2022. the EU Commission issued a draft directive proposing a debt-equity bias reduction allowance, or DEBRA. On 19 May 2022, the Dutch Ministry of Finance published the 2021 Annual Report on Advance Tax Rulings of an international nature. In this Tax Alert, we will provide you with the key aspects of these three items.

Read more

18.05.2022 NL law
Self-storage business qualifies as real estate entity for Dutch real estate transfer tax purposes

Short Reads - On May 12, 2022 the Amsterdam Court of Appeal published its decision, dated April 12, 2022, that - following the referral by the Dutch Supreme Court last year for factual investigation - the services of a self-storage business, from the point of view of its customers, consisted mainly (i.e. for at least 70%) of the exploitation (by way of lease) of immovable property and the other services provided to its customers are subordinate to that lease. 

Read more