Short Reads

Wijziging Algemene wet bestuursrecht op komst: sanctionering medewerkingsplicht door middel van last onder bestuursdwang en dwangsom

Wijziging Algemene wet bestuursrecht op komst: sanctionering medewerk

Wijziging Algemene wet bestuursrecht op komst: sanctionering medewerkingsplicht door middel van last onder bestuursdwang en dwangsom

02.03.2020 NL law

In de Tweede Kamer wordt op dit moment het wetsvoorstel behandeld tot wijziging van de Awb en enkele andere wetten in verband met het nieuwe omgevingsrecht en nadeelcompensatierecht. Dit wetsvoorstel voorziet onder meer in een algemene regeling voor de niet-naleving van de medewerkingsplicht in artikel 5:20 lid 3 Awb.

Als gevolg daarvan kan een bestuursorgaan de niet-naleving van de medewerkingsplicht bestuursrechtelijk handhaven door het opleggen van een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom. Het gevolg daarvan is dat bijzondere regelingen die daar al in voorzien (o.a. de Arbeidsomstandighedenwet, Uitvoeringswet AVG) komen te vervallen.

In dit bericht bespreken we onder meer de wijzigingen als gevolg van het wetsvoorstel en de gevolgen voor bestaande wetgeving.

Aan dit wetsvoorstel ging een internetconsultatie vooraf. In een eerder bericht bespraken we de handhaving van de medewerkingsplicht.

Handhaving van de medewerkingsplicht

Op grond van artikel 5:20 lid 1 van de Awb is een ieder verplicht om alle medewerking te verlenen aan een toezichthouder bij de uitoefening van zijn bevoegdheden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verstrekken van inlichtingen (artikel 5:16 Awb) en het geven van inzage in zakelijke gegevens en bescheiden (artikel 5:17 Awb).

Wordt niet of niet tijdig medewerking verleend dan kan daartegen handhavend worden opgetreden. Sanctionering is mogelijk op grond van het bestuursrecht én het strafrecht (niet opvolgen ambtelijk bevel). Voor bestuursrechtelijke sanctionering geldt dat die bevoegdheid thans volgt uit de bijzondere wet. Het kan dan gaan om een last onder dwangsom, bestuursdwang (o.a. Arbowet, Uitvoeringswet AVG) en/of een bestuurlijke boete (o.a. financiële toezichtwetgeving).

Toekomst: wat verandert er als gevolg van het wetsvoorstel?

  • Met toevoeging van een derde lid aan artikel 5:20 Awb creëert de wetgever een algemene grondslag voor het bestuursorgaan om de medewerkingsplicht te handhaven middels het opleggen van een last onder bestuursdwang. Gelet op artikel 5:32 Awb kan handhaving door het bestuursorgaan ook door middel van een last onder dwangsom plaatsvinden.

De bevoegdheid voor het bestuursorgaan is een belangrijke wijziging, omdat die op dit moment veelal (met uitzondering van zelfstandige bestuursorganen zoals AFM, DNB, AP) is toebedeeld aan de toezichthouder die onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan werkt (bijv. SZW-wetgeving; Inspectie SZW).                  Het is overigens wel mogelijk  dat het bestuursorgaan de bevoegdheid tot oplegging van een last onder dwangsom/bestuursdwang aan de toezichthouder mandateert.

  • Voor de rechtsgang tegen een last onder bestuursdwang of dwangsom wordt aangesloten bij de rechtsgang tegen besluiten die worden genomen op grond van de bijzondere wet. Daartoe wordt een vierde lid toegevoegd aan artikel 5:20 en artikel 5:32 Awb.

Voorbeeld: in het geval de AFM een last onder dwangsom voor schending van de medewerkingsplicht oplegt aan een onderneming, dan betekent dat net als voorheen dat de onderneming daartegen bij de rechtbank Rotterdam en het College van Beroep voor het bedrijfsleven kan opkomen.

Gevolgen voor bestaande wetgeving

Het gevolg van het wetsvoorstel is onder meer dat sanctionering middels een last onder dwangsom en/of bestuursdwang die in een bijzondere wet is geregeld, komt te vervallen. Handhaving van de medewerkingsplicht door middel van een bestuurlijke boete blijft mogelijk, indien de bijzondere wet dat regelt. Ook blijft de mogelijkheid om via het strafrecht te handhaven bestaan.

Afsluiting

  • De voorgestelde wetswijziging met betrekking tot een algemene sanctioneringsbepaling van de medewerkingsplicht in de Awb stuit naar verwachting op weinig weerstand.
  • De wijziging houdt in dat in de Awb een algemene bevoegdheid wordt opgenomen op grond waarvan bestuursorganen bij de niet-naleving van de medewerkingsplicht een last onder bestuursdwang en een last onder dwangsom kunnen opleggen. Het gevolg daarvan is dat bepalingen in de bijzondere wetgeving die hetzelfde regelen komen te vervallen.
  • Handhaving van de medewerkingsplicht door middel van een bestuurlijke boete blijft mogelijk, indien de bijzondere wet dat regelt. Ook blijft het strafrecht in beeld als niet wordt meegewerkt met een toezichthouder.

Team

Related news

10.08.2020 NL law
Geelgroen huis in Den Helder in ernstige mate in strijd met de redelijke eisen van welstand

Short Reads - In de gemeentelijke welstandsnota staan criteria waaraan het uiterlijk van bestaande en nieuw te bouwen woningen dienen te voldoen: de redelijke eisen van welstand. Voor bestaande woningen geldt dat zij niet in ernstige mate in strijd mogen zijn met deze eisen. Welstandsexcessen zijn met andere woorden uitgesloten. In de uitspraak van de Afdeling van 15 juli 2020 was de vraag aan de orde of een geelgroen geverfde woning in Den Helder terecht als een dergelijk welstandsexces is aangemerkt.

Read more

10.08.2020 NL law
Het NOW register: openbaarmaking van gegevens van ontvangers van de NOW-subsidie

Short Reads - Het UWV heeft op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een register gepubliceerd met informatie over werkgevers die de NOW-1 subsidie hebben ontvangen. De publicatie van dit register komt niet geheel als een verrassing. De NOW-1 bevat immers een bijzondere bepaling over openbaarmaking van de desbetreffende gegevens.

Read more

05.08.2020 NL law
ACM is verplicht om het besluit waarin zij afziet tot oplegging van een boete te publiceren

Short Reads - De Instellingswet Autoriteit Consument en Markt (Instellingswet ACM) verplicht de ACM om een besluit waarbij een ernstige overtreding (zoals overtreding van het kartelverbod) is geconstateerd, maar waarbij is afgezien van het opleggen van een boete toch openbaar te maken. Een dergelijk besluit beschouwt het CBb als een beschikking tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie in de zin van artikel 12v van de Instellingswet ACM. Dat oordeelt het CBb in haar uitspraak van 18 februari 2020 (ECLI:NL:CBB:2020:92).

Read more

27.07.2020 NL law
Maatwerk bij ontvankelijkheidsbeslissingen

Short Reads - Kent u een termijn die de ontvankelijkheid van een bezwaar of beroep bepaalt en niet in de wet is te vinden? Je zou hopen dat zo’n termijn niet bestaat. Ontvankelijkheid bepaalt immers de toegang tot de rechter en die toegang moet niet belemmerd worden door onbekende of slecht kenbare fatale termijnen. Toch kent ons recht zo’n termijn en die termijn is bovendien zeer kort. Ik doel op de twee weken die een belanghebbende wordt gegund om alsnog bezwaar te maken, nadat hij op de hoogte is geraakt van het bestaan van een besluit waarvan de bezwaartermijn al is verstreken.

Read more