Short Reads

Instrumentendecreet goedgekeurd door Vlaamse regering

Instrumentendecreet goedgekeurd door Vlaamse regering

Instrumentendecreet goedgekeurd door Vlaamse regering

24.01.2020 BE law

Op 20 december 2019 heeft de Vlaamse regering het ontwerp van Instrumentendecreet goedgekeurd. Dit decreet bundelt de verschillende omgevingsinstrumenten met het oog op ruimtelijke realisaties op het terrein (zoals de fameuze "betonstop" of "bouwshift"). 

Op 20 december 2019 heeft de Vlaamse regering het ontwerp van Instrumentendecreet goedgekeurd.

De goedkeuring van dit decreet heeft heel wat voeten in de aarde gehad: reeds op 12 januari en 20 juli 2018 keurde de Vlaamse regering een voorontwerp van decreet principieel goed.

De weg naar de definitieve goedkeuring bleek lang: de afdeling Wetgeving van de Raad van State gaf op 30 oktober 2018 een kritisch advies. Ook rezen er vragen naar de betaalbaarheid van de in het Instrumentendecreet voorgestelde instrumenten (o.a. de eigenaarsvergoeding van 100% ten gevolge van waardevermindering door een bestemmingswijziging). 

De nieuwe Vlaamse regering heeft op de laatste ministerraad van 2019 toch de knoop doorgehakt en keurde het ontwerp van Instrumentendecreet goed. Op het goedgekeurde ontwerpdecreet was het wel nog eventjes wachten: de inhoud van de tekst moest nog worden gecheckt op "juridisch correcte formulering van de gemaakte keuzes". Op 13 januari 2020 werd de nageziene tekst ter beschikking gesteld.

Pro memorie: het Instrumentendecreet

Het Instrumentendecreet bundelt verschillende omgevingsinstrumenten met het oog op ruimtelijke realisaties op het terrein. Deze realisaties zijn bijvoorbeeld het vrijhouden van woonreservegebieden en de bescherming van de kwetsbare bossen. Het Instrumentendecreet reikt ook de flankerende maatregelen aan die gepaard gaan met de fameuze "betonstop" of "bouwshift". 

In een eerdere blog hebben wij al een overzicht van de geplande "omgevingsinstrumenten" gegeven. Samengevat betreft het:

  • de verhandelbare ontwikkelingsrechten, d.i. een systeem van handel in ontwikkelingsrechten tussen een 'zendende locatie' (waar een ontwikkeling tegen vergoeding vrijwillig wordt beperkt) en een 'ontvangende locatie' (waar uitbreidingsmogelijkheden ontstaan);
  • de activiteitenconvenanten en activiteitencontracten, d.i. een contractsbenadering om in agrarisch gebied of parkgebied afspraken te maken over de afwijkingsmogelijkheid van de toepasselijke stedenbouwkundige voorschriften;
  • de billijke schadevergoeding die is verschuldigd bij een overheidsmaatregelen die tot een bouwverbod leiden;
  • de compenserende vergoeding die is verschuldigd bij beperkende of nadelige gevolgen op het grondgebruik als gevolg van het ingrijpen van het bestuur. Hieronder valt ook de zogenaamde eigenaarsvergoeding die is verschuldigd wegens gebruiksbeperkingen op een perceel;
  • de koopplichten van de overheid in specifieke gevallen. 

Vlaamse regering bevestigt de omgevingsinstrumenten

Het ontwerp van Instrumentendecreet bevat een aantal verfijningen ten aanzien van het voorontwerp, voornamelijk als gevolg van het advies van de afdeling Wetgeving van de Raad van State. De geplande omgevingsinstrumenten worden niettemin bevestigd. 

Zo was de afdeling Wetgeving erg kritisch ten aanzien van de mogelijkheid om middels een overeenkomst af te wijken van stedenbouwkundige voorschriften. Volgens de afdeling Wetgeving moest de hele titel over de activiteitenconvenaten uit het decreet worden weggelaten. De contractsbenadering is in het ontwerp echter behouden.

Ook de eigenaarsvergoeding van 100% blijft behouden. Nochtans blijkt uit ramingen dat  de rekening voor een ruimtelijk beleid over de zgn. "betonstop" of "bouwshift" wel eens tot 9 miljard euro zou kunnen oplopen. Wat meer is: het in artikel 1 Eerste Protocol EVRM vervatte eigendomsrecht bevat geen juridische plicht tot het betalen van een vergoeding van 100%.  Juridisch niet noodzakelijk en financieel delicaat dus. Toch houdt de Vlaamse regering vast aan een vergoeding van 100%. 

Op naar het Vlaams Parlement

Het komt nu aan het Vlaams Parlement toe om het Instrumentendecreet goed te keuren, al dan niet na amendering ervan. Gelet op het moeilijke totstandkomingsproces van het Instrumentendecreet, zal er in het Vlaams Parlement vermoedelijk een hevig debat over worden gevoerd, niet in het minst over de kostprijs van de "betonstop" of "bouwshift" en de betaalbaarheid ervan op lange termijn.

Wordt ongetwijfeld vervolgd.

 

Dit artikel is mede geschreven door Yves Sternotte in zijn hoedanigheid van medewerker bij Stibbe.

Related news

14.05.2020 NL law
Wijziging NOW: voorafgaande instemming over openbaarmaking in NOW op gespannen voet met de Awb en de Wob

Short Reads - Op 2 april 2020 is de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (“NOW”) in werking getreden. De regeling is snel tot stand gekomen als maatregel tegen de nadelige gevolgen van de corona-crisis. In de praktijk bleek dat de regeling onvolkomenheden bevat en wijzigingen en aanvullingen nodig zijn. Op 4 mei 2020 is een regeling tot wijziging van de NOW gepubliceerd in de Staatscourant.

Read more

20.05.2020 NL law
Stibbe in Amsterdam answers questions from consumers, small business foundations and NGOs about the coronavirus [updated]

Inside Stibbe - In a special Q&A (in Dutch), lawyers from our Amsterdam office share their legal expertise and strive to provide answers to questions put to us by consumers, self-employed persons, enterprises large and small, foundations and NGOs as a result of the corona crisis.

Read more

13.05.2020 NL law
Een klein jaar na de PAS-uitspraken: wanneer zijn stikstofrelevante activiteiten toelaatbaar?

Short Reads - Ontwikkelingen in de rechtspraak hebben niet stil gestaan sinds de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘Afdeling’) eind mei 2019 de bekende PAS-uitspraken deed. De Afdeling heeft in een aantal belangwekkende uitspraken enige lijnen uitgezet. In dit blogbericht zetten wij een aantal uitspraken op een rij. Daarbij richten wij ons op de vraag wanneer stikstofrelevante activiteiten na de PAS-uitspraken toelaatbaar zijn.

Read more

13.05.2020 NL law
FAQ: bestuurlijk rechtsoordeel – de mogelijkheden tot bezwaar en beroep en de consequenties van een vernietiging

Short Reads - Op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is het besluitbegrip bepalend voor de toegang tot de bestuursrechter. Handelingen van bestuursorganen die geen besluit zijn, kunnen niet aan de bestuursrechter worden voorgelegd. Denk bijvoorbeeld aan het handelen van de overheid als contractspartij of het handelen van de overheid dat slechts feitelijk van aard is.

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring