Short Reads

Instrumentendecreet goedgekeurd door Vlaamse regering

Instrumentendecreet goedgekeurd door Vlaamse regering

Instrumentendecreet goedgekeurd door Vlaamse regering

24.01.2020 BE law

Op 20 december 2019 heeft de Vlaamse regering het ontwerp van Instrumentendecreet goedgekeurd. Dit decreet bundelt de verschillende omgevingsinstrumenten met het oog op ruimtelijke realisaties op het terrein (zoals de fameuze "betonstop" of "bouwshift"). 

Op 20 december 2019 heeft de Vlaamse regering het ontwerp van Instrumentendecreet goedgekeurd.

De goedkeuring van dit decreet heeft heel wat voeten in de aarde gehad: reeds op 12 januari en 20 juli 2018 keurde de Vlaamse regering een voorontwerp van decreet principieel goed.

De weg naar de definitieve goedkeuring bleek lang: de afdeling Wetgeving van de Raad van State gaf op 30 oktober 2018 een kritisch advies. Ook rezen er vragen naar de betaalbaarheid van de in het Instrumentendecreet voorgestelde instrumenten (o.a. de eigenaarsvergoeding van 100% ten gevolge van waardevermindering door een bestemmingswijziging). 

De nieuwe Vlaamse regering heeft op de laatste ministerraad van 2019 toch de knoop doorgehakt en keurde het ontwerp van Instrumentendecreet goed. Op het goedgekeurde ontwerpdecreet was het wel nog eventjes wachten: de inhoud van de tekst moest nog worden gecheckt op "juridisch correcte formulering van de gemaakte keuzes". Op 13 januari 2020 werd de nageziene tekst ter beschikking gesteld.

Pro memorie: het Instrumentendecreet

Het Instrumentendecreet bundelt verschillende omgevingsinstrumenten met het oog op ruimtelijke realisaties op het terrein. Deze realisaties zijn bijvoorbeeld het vrijhouden van woonreservegebieden en de bescherming van de kwetsbare bossen. Het Instrumentendecreet reikt ook de flankerende maatregelen aan die gepaard gaan met de fameuze "betonstop" of "bouwshift". 

In een eerdere blog hebben wij al een overzicht van de geplande "omgevingsinstrumenten" gegeven. Samengevat betreft het:

  • de verhandelbare ontwikkelingsrechten, d.i. een systeem van handel in ontwikkelingsrechten tussen een 'zendende locatie' (waar een ontwikkeling tegen vergoeding vrijwillig wordt beperkt) en een 'ontvangende locatie' (waar uitbreidingsmogelijkheden ontstaan);
  • de activiteitenconvenanten en activiteitencontracten, d.i. een contractsbenadering om in agrarisch gebied of parkgebied afspraken te maken over de afwijkingsmogelijkheid van de toepasselijke stedenbouwkundige voorschriften;
  • de billijke schadevergoeding die is verschuldigd bij een overheidsmaatregelen die tot een bouwverbod leiden;
  • de compenserende vergoeding die is verschuldigd bij beperkende of nadelige gevolgen op het grondgebruik als gevolg van het ingrijpen van het bestuur. Hieronder valt ook de zogenaamde eigenaarsvergoeding die is verschuldigd wegens gebruiksbeperkingen op een perceel;
  • de koopplichten van de overheid in specifieke gevallen. 

Vlaamse regering bevestigt de omgevingsinstrumenten

Het ontwerp van Instrumentendecreet bevat een aantal verfijningen ten aanzien van het voorontwerp, voornamelijk als gevolg van het advies van de afdeling Wetgeving van de Raad van State. De geplande omgevingsinstrumenten worden niettemin bevestigd. 

Zo was de afdeling Wetgeving erg kritisch ten aanzien van de mogelijkheid om middels een overeenkomst af te wijken van stedenbouwkundige voorschriften. Volgens de afdeling Wetgeving moest de hele titel over de activiteitenconvenaten uit het decreet worden weggelaten. De contractsbenadering is in het ontwerp echter behouden.

Ook de eigenaarsvergoeding van 100% blijft behouden. Nochtans blijkt uit ramingen dat  de rekening voor een ruimtelijk beleid over de zgn. "betonstop" of "bouwshift" wel eens tot 9 miljard euro zou kunnen oplopen. Wat meer is: het in artikel 1 Eerste Protocol EVRM vervatte eigendomsrecht bevat geen juridische plicht tot het betalen van een vergoeding van 100%.  Juridisch niet noodzakelijk en financieel delicaat dus. Toch houdt de Vlaamse regering vast aan een vergoeding van 100%. 

Op naar het Vlaams Parlement

Het komt nu aan het Vlaams Parlement toe om het Instrumentendecreet goed te keuren, al dan niet na amendering ervan. Gelet op het moeilijke totstandkomingsproces van het Instrumentendecreet, zal er in het Vlaams Parlement vermoedelijk een hevig debat over worden gevoerd, niet in het minst over de kostprijs van de "betonstop" of "bouwshift" en de betaalbaarheid ervan op lange termijn.

Wordt ongetwijfeld vervolgd.

 

Dit artikel is mede geschreven door Yves Sternotte in zijn hoedanigheid van medewerker bij Stibbe.

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more