Short Reads

ACM is verplicht om het besluit waarin zij afziet tot oplegging van een boete te publiceren

ACM is verplicht om het besluit waarin zij afziet tot oplegging van e

ACM is verplicht om het besluit waarin zij afziet tot oplegging van een boete te publiceren

05.08.2020 NL law

De Instellingswet Autoriteit Consument en Markt (Instellingswet ACM) verplicht de ACM om een besluit waarbij een ernstige overtreding (zoals overtreding van het kartelverbod) is geconstateerd, maar waarbij is afgezien van het opleggen van een boete toch openbaar te maken. Een dergelijk besluit beschouwt het CBb als een beschikking tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie in de zin van artikel 12v van de Instellingswet ACM. Dat oordeelt het CBb in haar uitspraak van 18 februari 2020 (ECLI:NL:CBB:2020:92).

In dit blogbericht bespreken we de rechtsvraag, het procesverloop, de uitspraak van het CBb en de betekenis voor de boetepraktijk.

Rechtsvraag en procesverloop

In deze zaak gaat het om de vraag of de ACM op grond van artikel 12v Instellingswet ACM verplicht is om een besluit waarin zij afziet van boeteoplegging ondanks dat een overtreding van de Mededingingswet (kartelverbod) is geconstateerd openbaar te maken. Voornoemd artikel bepaalt onder meer dat een beschikking tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie verplicht openbaar wordt gemaakt, indien voor de desbetreffende overtreding een bestuurlijke boete kan worden opgelegd van ten hoogste 10% van de omzet van de overtreder. Van oplegging van een boete had de ACM in deze zaak afgezien, omdat de overtreder niet beschikte over de financiële middelen om de boete te betalen.

De rechtbank oordeelt dat nu de ACM geen boete heeft opgelegd, artikel 12v Instellingswet ACM niet de juiste grondslag is voor de verplichte openbaarmaking. Wel zou publicatie volgens de rechtbank tot de mogelijkheden kunnen behoren op grond van artikel 12w Instellingswet ACM. Op grond van dat artikel kan de ACM onder meer de door haar genomen andere besluiten dan besluiten tot opleggen van een bestuurlijke sanctie openbaar maken. De ACM gaat tegen dat oordeel in hoger beroep.

Uitspraak CBb

  • Het CBb oordeelt anders dan de rechtbank. Volgens het CBb heeft de ACM terecht het besluit waarin zij heeft afgezien van het opleggen van een boete wegens overtreding van het kartelverbod gepubliceerd op grond van artikel 12v Instellingwet ACM. Dit artikel ziet ook op de situaties waar de ACM een overtreding vaststelt waarvoor op zichzelf een boete moet worden opgelegd, maar dat niettemin van het opleggen van een boete wordt afgezien. Volgens het CBb beoogde de wetgever bij de vormgeving van het openbaarmakingsstelsel de aard en de ernst van de overtreding als uitgangspunt te nemen en niet de (eventueel) daaropvolgende sanctie.
  • Het oordeel van het CBb is grotendeels gebaseerd op de wetsgeschiedenis van de openbaarmakingsbepalingen in de Instellingswet ACM en de daarvoor geldende bepalingen in de Mededingingswet (oud). Daaruit volgt volgens het CBb dat de wetgever de term ‘opleggen’ in artikel 12v Instellingswet ACM niet bewust reserveert voor het daadwerkelijk opleggen van een bestuurlijke sanctie.

Betekenis voor de boetepraktijk

  • Diverse wetten kennen elk hun eigen regelingen omtrent het al dan niet verplicht openbaar maken van besluiten tot oplegging van boetes (en andere bestuurlijke sancties). Naast de Instellingswet ACM gaat het bijvoorbeeld om publicatieverplichtingen van boetebesluiten in de Arbowetgeving (art. 19g Wet arbeid vreemdelingen, art. 18pa Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag en art. 15b Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs) en in het financieel toezichtrecht (o.a. art. 1:97 de lid van de Wet op het financieel toezicht (Wft)).
  • De formulering van de openbaarmakingsbepalingen verschilt. De Instellingswet ACM en de Wft bepalen dat een beschikking/besluit tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie/boete openbaar gemaakt wordt of (kan) worden. De Arbowetgeving formuleert het anders. Openbaar wordt gemaakt het feit dat een bestuurlijke boete is opgelegd wegens overtreding van de desbetreffende wetgeving. Het is op basis van de bepalingen zelf niet meteen duidelijk of in het geval het bestuursorgaan afziet van een boete op grond van de Wft en de Arbowetgeving, dat besluit net zoals op grond van de Instellingswet ACM, ook wordt gepubliceerd. Daarvoor zal de wetsgeschiedenis van de desbetreffende wetgeving eveneens beoordeeld moeten worden.

In elk geval geldt voor de Instellingswet ACM dat wanneer de ACM afziet van het opleggen van een boete - bijvoorbeeld omdat die niet kan worden betaald, of omdat matiging anders tot een nihil boete zou leiden (vgl. CBb 26 juni 2017, ECLI:NL:CBB:2017:215) - de overtreder daarvan wel negatieve gevolgen kan ondervinden. Afhankelijk van de ernst van de overtreding maakt de ACM het besluit om af te zien van boeteoplegging op grond van artikel 12v of artikel 12w Instellingswet ACM al dan niet verplicht openbaar.

Related news

26.01.2022 NL law
Meer maatwerk bij de NOW-vaststelling: het UWV moet een belangenafweging maken als het de subsidie lager wil vaststellen

Short Reads - Eind 2021 deed de rechtbank Zeeland-West-Brabant een interessante uitspraak over een NOW-subsidievaststellingsbesluit. In haar uitspraak oordeelt de rechtbank dat het UWV de subsidie niet zonder meer lager kan vaststellen op grond van bepalingen in de NOW, maar hiervoor een belangenafweging moet plaatsvinden, zoals voorgeschreven in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Deze uitspraak maakt de weg vrij voor meer maatwerk in de vaststellingsbesluiten rondom de NOW.

Read more

06.01.2022 NL law
Evenredige vertegenwoordiging van generaties

Short Reads - Wie aan het einde van het jaar de verkiezing van de muziek Top 2000 een beetje volgt, weet waar de schoen wringt als het gaat om evenredige vertegenwoordiging van de diverse generaties in onze maatschappij. In de bovenste regionen van deze Top 2000 zijn bands uit de jaren zestig, zeventig en tachtig van de vorige eeuw steevast oververtegenwoordigd. Wel veel rock, maar weinig rap. 

Read more

20.01.2022 NL law
E-book: belangrijkste ontwikkelingen bestuursrecht en omgevingsrecht 2021 in blogs en podcasts

Articles - De bestuursrechtadvocaten van Stibbe in Amsterdam bloggen regelmatig over actuele onderwerpen op het gebied van het bestuursrecht en het omgevingsrecht. In dit e-book zijn voor u de belangrijkste bestuursrechtelijke blogs en podcasts over 2021 gebundeld. Deze blogs geven een goed beeld van de ontwikkelingen uit het afgelopen jaar. Veel van deze ontwikkelingen zetten zich voort in 2022. Onderwerpen waarover we het komende jaar waarschijnlijk nog veel gaan horen zijn:

Read more

06.01.2022 NL law
De Belgische Raad van State draait de sluiting van culturele instellingen vanwege de coronacrisis terug: een relevante uitspraak voor het Nederlandse coronabeleid

Short Reads - Vanwege de coronacrisis neemt de overheid in België maatregelen, die deels vergelijkbaar zijn met de coronamaatregelen in Nederland. Een van deze maatregelen is de sluiting van binnenruimtes van culturele instellingen. De hoogste bestuursrechter in België – de Raad van State –  heeft deze maatregel tijdelijk geschorst. In dit blogbericht beantwoord ik de vraag welke relevantie deze uitspraak voor de Nederlandse praktijk heeft.

Read more

11.01.2022 NL law
Webinar "Trends en ontwikkelingen in het bestuurs- en omgevingsrecht"

Seminar - Tijdens een webinar op donderdag 20 januari, 15.00 – 17.00 uur, gaan de bestuursrechtadvocaten van Stibbe in op relevante trends en ontwikkelingen in het Bestuurs- en omgevingsrecht. Er wordt teruggekeken op de belangrijkste ontwikkelingen van afgelopen jaar en u wordt geïnformeerd over wat u in 2022 kunt verwachten.

Read more

03.01.2022 NL law
Supreme Court clarifies rent reductions for catering and retail businesses during corona period

Short Reads - On 24 December 2021, the Supreme Court ruled on the preliminary questions of the District Court of Limburg. In these preliminary ruling proceedings, the key question was – in brief – whether tenants of business premises as referred to in Section 7:290 of the Dutch Civil Code (such as hotels, restaurants, cafes and shops) are entitled to a rent reduction as a result of government measures in connection with the corona pandemic and, if so, how that rent reduction should be calculated.  

Read more