Short Reads

Afdeling onderstreept belang van onderzoek naar harde plancapaciteit bij toestaan van nieuwe stedelijke ontwikkeling en geeft daarvan definitie

Afdeling onderstreept belang van onderzoek naar harde plancapaciteit

Afdeling onderstreept belang van onderzoek naar harde plancapaciteit bij toestaan van nieuwe stedelijke ontwikkeling en geeft daarvan definitie

06.09.2019 NL law

De Ladder voor duurzame verstedelijking is verankerd in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening en houdt de verplichting in om bij het toestaan van een nieuwe stedelijke ontwikkeling te motiveren dat daaraan behoefte bestaat. Hiermee wordt beoogd leegstand en onnodige bebouwing te voorkomen en zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren. Onlangs is over dit onderwerp een Kamerbrief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verschenen naar aanleiding van onderzoek naar de werking van de Ladder voor woningbouw.

Er is inmiddels een veelheid aan jurisprudentie beschikbaar over de wijze waarop een behoefteonderzoek moet plaatsvinden om in overeenstemming te zijn met de Ladder. In een tussenuitspraak van 22 mei 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1668) die wij in dit blogbericht bespreken bevestigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State haar eerdere jurisprudentie (bijvoorbeeld ECLI:NL:RVS:2016:24) dat bij het behoefteonderzoek de harde plancapaciteit leidend is. De Afdeling overweegt in deze uitspraak voor het eerst (!) expliciet dat bij de harde plancapaciteit moet worden betrokken: het vergelijkbare aanbod dat op basis van onherroepelijke planologische besluiten toelaatbaar is, ook als het aanbod niet is gerealiseerd en de kans op realisatie gering is. Interessant is bovendien het oordeel van de Afdeling dat  bij een aanzienlijke overcapaciteit de kwalitatieve meerwaarde van een ontwikkeling niet zonder meer de behoefte aan die ontwikkeling kan rechtvaardigen.

Moet bij de harde plancapaciteit ook het aanbod worden betrokken dat waarschijnlijk nooit zal worden gerealiseerd?

In de uitspraak van 22 mei 2019 ligt een bestemmingsplan voor dat in 2017 door de gemeenteraad van Breda ("Raad") was vastgesteld om het bestaande viersterrenhotel "Hotel Mastbosch" uit te breiden met 53 kamers, een sauna, een fitnessruimte en ruimere parkeermogelijkheden. Een van de vragen die bij de Afdeling voorligt is, of de Raad de behoefte aan de nieuwe stedelijke ontwikkeling wel voldoende heeft onderbouwd. Artikel 3.1.6. lid 2 Bro verplicht de Raad immers in dit geval de behoefte aan de uitbreiding van het hotel te onderbouwen. Het gaat daarbij zowel om de kwantitatieve behoefte als aan de kwalitatieve behoefte. De kwantitatieve behoefte wordt bepaald door de ontwikkeling af te zetten tegen het bestaande aanbod. Met kwalitatieve behoefte wordt bedoeld de behoefte aan het specifieke karakter van de voorziene stedelijke ontwikkeling.

Om aan deze verplichting te voldoen had de Raad een behoefteonderzoek laten uitvoeren. Daarbij was echter geen rekening gehouden met alle initiatieven die in onherroepelijke planologische besluiten mogelijk worden gemaakt. Bij de behoefteraming was namelijk niet betrokken het hotelaanbod waarvan de kans op realisatie volgens de Raad minder dan 75% was.

Het gehele aanbod in onherroepelijke planologische besluitvorming is relevant

De Afdeling maakt korte metten met de behoefteraming en verwijst daarvoor naar haar uitspraak van 13 januari 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:24). Bij het behoefteonderzoek moet de harde plancapaciteit worden betrokken. Daaronder wordt verstaan het gehele aanbod aan – in dit geval – hotelkamers dat ten tijde van de vaststelling van het bestemmingsplan voor de uitbreiding van Hotel Mastbosch in onherroepelijke planologische besluitvorming mogelijk is gemaakt.

Kan de kwalitatieve meerwaarde van de ontwikkeling een overaanbod rechtvaardigen?

De Raad had nog aangevoerd dat de uitbreiding van het hotel een zodanige kwalitatieve meerwaarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod, dat de overcapaciteit die ontstaat te rechtvaardigen is, maar deze grond slaagt ook niet. De Afdeling overweegt dat onvoldoende door de Raad duidelijk is gemaakt waarom het hotel zich in kwalitatief opzicht onderscheidt van het aanbod aan hotelkamers in de regio. Volgens de Afdeling neemt bij een aanzienlijk overschot de kans juist toe dat in de kwalitatieve behoefte reeds geheel of gedeeltelijk wordt voorzien door het andere aanbod aan hotelkamers. De Afdeling draagt de Raad op dit motiveringsgebrek in het besluit te herstellen.

Observaties

De Afdeling onderstreept met deze uitspraak het belang van het betrekken van de harde plancapaciteit bij het behoefteonderzoek dat is vereist op grond van artikel 3.1.6. lid 2 Bro. Het gehele aanbod in het relevante (markt)gebied dat beschikbaar is in onherroepelijke planologische besluitvorming is voor het behoefteonderzoek relevant. Dat geldt ook voor het aanbod dat nog niet is gerealiseerd en misschien ook nooit wordt gerealiseerd. Het belang van deze maatstaf wordt met de uitspraak die in dit blogbericht voorligt nog eens vergroot, doordat bij een fors overaanbod na een berekening met de harde plancapaciteit de kwalitatieve behoefte aan een ontwikkeling ook niet snel soelaas kan bieden. Hoe groter het overaanbod, hoe minder relevant de kwalitatieve meerwaarde is van een ontwikkeling, zo leiden wij af uit de voorliggende uitspraak. Dit wil overigens niet zeggen dat nooit wat op de harde plancapaciteit valt af te dingen. In een uitspraak van 14 februari 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:522) oordeelde de Afdeling namelijk dat een niet benutte wijzigingsbevoegdheid geen harde plancapaciteit is om rekening mee te houden. Bovendien kunnen wij ons voorstellen dat er situaties zijn waarbij de kwalitatieve behoefte aan een ontwikkeling gemakkelijker is aan te tonen. Bijvoorbeeld wanneer geen uitbreiding van een reeds bestaand hotel voorligt, maar een compleet nieuw hotel met een zodanig vernieuwend concept dat dit hotel een nieuwe vraag creëert.

Team

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more