Articles

De Codextrein: een hobbelig parcours

De Codextrein: een hobbelig parcours

De Codextrein: een hobbelig parcours

15.03.2019 BE law

De zgn. 'Codextrein' (het decreet van 8 december 2017 houdende wijziging van diverse bepalingen inzake ruimtelijke ordening, milieu en omgeving)  deed al heel wat stof opwaaien. Niet in het minst omdat het onder meer de (administratieve) beroepsmogelijkheid voor het "betrokken publiek" ernstig beperkt.

Niet geheel verwonderlijk trokken een aantal actiegroepen naar het Grondwettelijk Hof om de grondwettigheid van deze beperking in vraag te stellen.

Bij arrest dd. 14 maart 2019 heeft het Grondwettelijk Hof deze beperking vernietigd. Hierna wat duiding.

1. Beperking beroepsmogelijkheden

Met de Codextrein werd een nieuwe ontvankelijkheidsvoorwaarde ingevoegd voor het administratief beroep in het kader van de gewone vergunningsprocedure. Nieuw was immers dat, wanneer een aanvraag in eerste administratieve aanleg overeenkomstig de gewone vergunningsprocedure werd behandeld, leden van het betrokken publiek enkel een administratief beroep kunnen instellen voor zover zij tijdens het openbaar onderzoek een gemotiveerd standpunt, opmerking of bezwaar hebben ingediend.

Op deze regel werden wel enkele uitzonderingen voorzien. Deze uitsluiting gold immers niet wanneer o.m. het administratief beroep zou zijn ingegeven door een bijzondere milieuvoorwaarde die wordt opgelegd in de bestreden omgevingsvergunning. In voorkomend geval zou het administratief beroep immers zijn ingegeven door een nieuw element en zou de betrokkene niet verweten kunnen worden geen bezwaarschrift te hebben ingediend in het kader van het openbaar onderzoek.

Deze beperking werd ook doorgetrokken naar het niveau van de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Immers, was het ingevolge de Codextrein voor de leden van het betrokken publiek slechts mogelijk om een uitdrukkelijke of stilzwijgende beslissing betreffende een omgevingsvergunning, genomen in laatste administratieve aanleg, aan te vechten bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen tenzij hun kon worden verweten dat zij een voor hen nadelige vergunningsbeslissing niet hebben bestreden door middel van het daartoe openstaande georganiseerd administratief beroep bij de bevoegde overheid.

Behoudens de voorziene uitzonderingen op dit principe hebben deze wijzigingen tot gevolg dat de leden van het betrokken publiek enkel toegang hebben tot het administratief beroep of het beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen indien zij deelnamen aan het openbaar onderzoek, middels het indienen van een gemotiveerd standpunt, opmerking of bezwaar.

2. Oordeel van het Hof

Het Hof oordeelt dat de beperking van het recht op toegang tot de rechter tot die leden van het betrokken publiek die in het kader van het openbaar onderzoek een gemotiveerd bezwaar, standpunt of opmerking hebben ingediend niet evenredig is met de door de decreetgever nagestreefde doelstelling die er in essentie in bestaat de bestuurlijke geschillenbeslechting te stroomlijnen en te versnellen.

Dit oordeel is gesteund op de volgende vaststellingen:

  • in de fase van het openbaar onderzoek heeft het betrokken publiek nog geen kennis van de beoordeling van de aanvraag door het bestuur, de adviezen die worden verleend etc. In die fase is in beginsel enkel de vergunningsaanvraag gekend;
     
  • het is in het belang van het betrokken publiek – in het bijzonder binnen de context van het omgevingsrecht – dat zij inzicht krijgen in de beoordeling door een gespecialiseerde overheid van hun situatie in concreto;
     
  • de voorziene uitzonderingen op de ingevoerde beperking waarborgen niet dat de leden van het betrokken publiek die pas in een latere fase (bv. in de in eerste of laatste aanleg genomen beslissing) gewezen worden op elementen die voor hun nadelig kunnen zijn, voldoende toegang hebben tot de administratieve beroepsprocedure resp. beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen;

Aldus besluit het Hof dat het middel dat is afgeleid uit de schending van de artikelen 10, 11 en 13 van de Grondwet, gegrond is. De aangevochten bepalingen van de Codextrein worden dan ook vernietigd.

3. Geen handhaving van de gevolgen

In het kader van de procedure voor het Grondwettelijk Hof werd door de Vlaamse regering de vraag gesteld om, in geval van vernietiging, de gevolgen van de bestreden bepalingen te handhaven voor het verleden teneinde de rechtszekerheid te waarborgen.

Het Grondwettelijk Hof zag evenwel geen reden om op dit verzoek in te gaan aangezien de hypotheses waar de vernietiging effecten zou resulteren, telkens betrekking hebben op situaties waar de beslissingen nog niet definitief zijn. In die omstandigheden meende het Hof dan ook dat een blote vernietiging (i.e. zonder handhaving van de gevolgen) niet van die aard is dat zij de rechtszekerheid in het gedrang brengt.

Het volledige arrest van het Grondwettelijk Hof, leest u hier.

Aarzel niet ons te contacteren in geval van vragen betreffende de gevolgen van deze uitspraak in lopende procedures.

Team

Related news

11.07.2019 NL law
Niet nemen van een m.e.r.-beoordelingsbesluit kan leiden tot een kennelijk gegrond beroep en een 'kale vernietiging'

Short Reads - Een hard gelag voor de gemeenteraad van Rotterdam en de ontwikkelaar: bij uitspraak van 9 juli 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2298, verklaart de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State het beroep tegen het bestemmingsplan "De Nieuwe Wielewaal" zonder zitting kennelijk gegrond wegens het ontbreken van een m.e.r.-beoordelingsbesluit en vanwege een gebrekkige vormvrije m.e.r.-beoordeling. De sloop van 545 woningen en de nieuwbouw van 675 woningen lopen hierdoor grote vertraging op, omdat het bestemmingsplan eerst weer in ontwerp ter inzage moet worden gelegd.

Read more

18.07.2019 NL law
Geen concessieovereenkomst, geen inhouse-gunning OV-diensten aan interne exploitant op grond van de PSO-verordening

Short Reads - Het Hof van Justitie ("Hof") oordeelde onlangs in twee arresten ("Arrest I" en "Arrest II") dat artikel 5 lid 2 PSO-Verordening ("PSO") niet van toepassing is op de onderhandse gunning van opdrachten voor busdiensten die niet de vorm aannemen van een concessieovereenkomst. Artikel 5 lid 2 PSO bevat de voorwaarden voor onderhandse gunning van openbaredienstcontracten aan interne exploitanten.

Read more

11.07.2019 NL law
Monitor Wind op Land 2018: Doelstelling voor 2020 naar verwachting niet gehaald, optimistisch over opgesteld vermogen in 2023

Short Reads - De minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) stuurde op 28 juni 2019 de Monitor Wind op Land 2018 ("Monitor") naar de Tweede Kamer vergezeld van een kamerbrief. In de Monitor concludeert de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) dat de doelstelling uit het Energieakkoord van 6.000 Megawatt (MW) aan opgesteld vermogen windenergie op land in 2020 naar verwachting niet zal worden gehaald. In dit blog zetten wij de aandachtspunten uit de Monitor op een rij.

Read more

17.07.2019 BE law
EU Single-Use Plastics Directive is now in force: brief recap

Articles - Plastic is a significant and growing global concern. A recent study commissioned by WWF and carried out by the University of Newcastle, Australia, suggests that people are consuming around 2,000 tiny pieces of plastic every week (which is approximately 5 grams of plastic, the weight of a credit card).  In this context, the EU adopted a new directive aiming at tackling marine litter generated from 10 single-use plastic products and from abandoned fishing gear and oxo-degradable plastics. This is called the Single-Use Plastics Directive and has entered into force this month, on 2 July 2019.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring