Articles

Algoritmische discriminatie

Algoritmische discriminatie

Algoritmische discriminatie

08.01.2019 NL law

'Slimme algoritmes' nemen steeds meer arbeidsrechtelijk relevante beslissingen. Zo kunnen zelflerende systemen onder meer worden ingezet om te bepalen wie promotie krijgt of welk cv wordt geselecteerd in een sollicitatieprocedure. Ook in de opkomende platformeconomie worden veel arbeidsrechtelijk relevante beslissingen genomen door geautomatiseerde systemen: wie doet welke klus en tegen welke beloning?

Het is de vraag of dit soort beslissingen ook eerlijk(er) zijn wanneer zij geautomatiseerd zijn. Zelflerende algoritmes kunnen namelijk tot niet objectief te rechtvaardigen resultaten komen, zowel doordat het algoritme de vooroordelen van de programmeurs of hun opdrachtgevers weerspiegelt, als doordat het is getraind met historische oefendata die is voortgekomen uit een ongelijke historische situatie. In deze 'Ter Visie' verken ik twee arbeidsrechtelijk relevante, hiermee samenhangende, eigenaardigheden van zelflerende systemen.

De eerste eigenaardigheid is dat zulke systemen beslissingen nemen op basis van zeer grote hoeveelheden data, factoren en daarmee blootstaan aan veel potentiële claims uit hoofde van indirecte discriminatie. Een systeem dat onderscheid maakt op basis van de ogenschijnlijk neutrale maatstaf 'postcode' kan zo bijvoorbeeld ook onderscheid maken op basis van etniciteit, omdat het nu eenmaal vaak voorkomt dat mensen van een bepaalde etniciteit of sociale klasse bij elkaar in dezelfde wijk wonen.

De tweede eigenaardigheid is dat zelflerende systemen vaak een zogeheten 'black box' zijn. Dat hangt deels samen  met het feit dat zulke systemen bedrijfsgeheim zijn. Het kan echter ook gaan om een eigenschap die inherent is aan het type systeem dat wordt gebruikt: van de meeste zelflerende systemen kan achteraf maar moeilijk worden gereconstrueerd waarom zij een bepaalde beslissing namen. Dat leidt tot verschillende problemen op het gebied van zowel materieel gelijkebehandelingsrecht als bewijsrecht.

Een voorbeeld van een probleem op het gebied van materieel gelijkebehandelingsrecht is het volgende: volgens jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie zal van een beloningssysteem dat ondoorzichtig is eerder worden vermoed dat het discriminatoir is.

Een bewijsrechtelijk probleem zou kunnen voortvloeien uit het feit dat de bewijslast verschuift naar de werkgever zodra de werknemer het vermoeden van discriminatie heeft gevestigd. De werkgever moet dan bewijzen dat hij niet heeft gediscrimineerd. Een werkgever zal echter moeilijk in dit bewijs kunnen slagen, als hij een systeem hanteert dat kan worden omschreven als black box.

Het beste dat een werkgever die een black box gebruikt kan doen, is uitleggen hoe het systeem is ontworpen – bij voorkeur onder verwijzing naar maatregelen die zijn getroffen om zo min mogelijk discriminatoire effecten te hebben. Gelet hierop doen werkgevers die gebruik willen maken van zelflerende systemen er goed aan het ontwerpproces van hun zelflerende systeem goed te documenteren. Welke ontwerpbeslissingen worden er gemaakt, en waarom?

Related news

07.01.2019 NL law
De redelijke grond: rechtsfeit of rechtsgrond?

Articles - Op 16 februari 2018 wees de Hoge Raad twee beschikkingen (ECLI:NL:HR:2018:182 en ECLI:NL:HR:2018:220), waarin de toepasselijkheid van de wettelijke bewijsregels bij ontbindingszaken aan bod kwam. In beide beschikkingen heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan over de wijze waarop dient te worden vastgesteld of sprake is van een redelijke grond zoals bedoeld in artikel 7:669 lid 3 onder c t/m h BW (de ‘redelijke gronden’).

Read more

04.12.2018 NL law
Stibbe appoints two new partners and three counsel

Inside Stibbe - Stibbe has promoted Floris ten Have (EU law, competition and regulation, Amsterdam) and Julien Bogaerts (corporate and finance, Brussels) to partner. In addition, Johan Zwemmer (employment law, Amsterdam), Li Wee Toh (energy and industry, Amsterdam) and Giovanni Smet (tax, Brussels) have been promoted to counsel. The new appointments will take effect on 1 January 2019.

Read more

15.01.2019 NL law
De verplichte deelneming in bedrijfstakpensioenfondsen: wel of geen voorrangsregel in de betekenis van artikel 9 Rome I?

Articles - In deze bijdrage staat een actueel en belangrijk pensioenvraagstuk centraal. Dit vraagstuk ligt op het snijvlak tussen pensioen en internationaal privaatrecht. Het gaat om een nadere verkenning van de vraag of de verplichtstelling van de Wet Bpf kwalificeert als een regel van bijzonder dwingend recht als bedoeld in artikel 9 van Rome I.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring