Articles

Het gebruik van een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking voor sociale en andere specifieke diensten

Het gebruik van een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande beke

Het gebruik van een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking voor sociale en andere specifieke diensten

03.12.2019 BE law

Onder de vorige Richtlijn Overheidsopdrachten werden bepaalde diensten – zgn. B-diensten – uitgesloten van de toepassing van de meeste bepalingen van deze richtlijn. Bij de huidige richtlijn – Richtlijn Overheidsopdrachten 2014/24/EU – wordt deze uitsluiting opgeheven.

Toch geldt er nog een specifieke regeling voor bepaalde categorieën van diensten. Voor deze categorieën is er daarom een drempel die aanzienlijk hoger is. Onder deze drempel is er een gunstregime van toepassing.

Onder de vorige Richtlijn Overheidsopdrachten (2004/18/EU) werden bepaalde diensten – zgn. B-diensten of niet-prioritaire diensten zoals opgenomen in bijlage II B van de richtlijn – uitgesloten van de toepassing van de meeste bepalingen van deze richtlijn. Bij de huidige richtlijn – Richtlijn Overheidsopdrachten 2014/24/EU – wordt de uitsluiting van zgn. B-diensten opgeheven.

Toch geldt er nog een specifieke regeling voor bepaalde categorieën van diensten die een beperkte grensoverschrijdende dimensie hebben (zoals hotel- en restaurantdiensten, gevangenisdiensten en brandweerdiensten) of diensten die verstrekt worden in een bijzondere context die varieert naargelang de maatschappelijke insteek (zoals sociale diensten, gezondheidszorg en onderwijs). Voor deze categorieën is er daarom een drempel die aanzienlijk hoger is. Onder deze drempel is er een gunstregime van toepassing.

Uitzondering voor sociale en andere specifieke diensten

In principe is het – naar Belgisch recht – mogelijk om bij alle overheidsopdrachten met betrekking tot leveringen en diensten beroep te doen op een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking (i) wanneer de uitgaven lager zijn dan de (toekomstige) drempel van 139.000 euro (artikel 11 jo. 90 KB plaatsing), (ii) wanneer er sprake is van een dringende noodzaak of (iii) wanneer de opdracht slechts door één ondernemer uitgevoerd kan worden (artikel 42 Overheidsopdrachtenwet).

Voor sociale en andere specifieke diensten – zoals opgesomd in bijlage 3 bij de overheidsopdrachtenwet – kan een aanzienlijk ruimer beroep op deze soepele procedure worden gedaan. Voor deze diensten kan een aanbestedende overheid beroep doen op de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking indien het geraamde bedrag van de opdracht lager ligt dan 750.000 euro in de klassieke sectoren. Voor de speciale sectoren gaat het in dat geval om een drempel van 1.000.000 euro (artikel 88 e.v. en 158 e.v. Overheidsopdrachtenwet).

Daarnaast kan de aanbestedende overheid, ongeacht of de geraamde waarde het drempelbedrag wel of niet overschrijdt, ook een sui generis-procedure of  een vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking uitschrijven.

Voordelen voor aanbestedende overheid

Voor een aanbestedende overheid kan het interessant zijn om beroep te doen op één van deze procedures, vanwege de flexibiliteit ervan.

Bij de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking (artikel 42 Overheidsopdrachtenwet), is er geen voorafgaande bekendmaking, waardoor de aanbestedende overheid zich kan richten tot de door haar gekozen ondernemers. Dit gegeven neemt natuurlijk niet weg dat steeds – indien mogelijk – meerdere ondernemers geraadpleegd moeten worden. De wettelijke eis van voorafgaande raadpleging van meerdere ondernemers blijft hier principieel overeind. Uit de rechtspraak van de Raad van State volgt dat aan deze vereiste van inmededingingstelling is voldaan indien blijkt dat drie inschrijvers werden uitgenodigd om een voorstel in te dienen. Indien dit niet mogelijk is, moeten de redenen hiervoor in beginsel blijken uit de motivering.

De procedure houdt voor het overige in dat de aanbestedende overheid de door haar gekozen ondernemer(s) raadpleegt, een offerte uitvraagt en kan onderhandelen over één of meerdere ingediende offertes met het oog op de verbetering van de inhoud ervan. De opdracht wordt vervolgens  gegund op basis van één of meerdere (vooraf bepaalde) gunningscriteria (waarover niet mag worden onderhandeld).

Bij de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking is een officiële aankondiging vereist. Zoals bij een openbare procedure mag elke belanghebbende een offerte indienen. Vervolgens is het echter mogelijk om vervolgens met één of meerdere inschrijvers te onderhandelen.

De aanbestedende overheid kan ook opteren voor een sui generis-procedure met voorafgaande bekendmaking. Bij deze procedure bepaalt ze zelf de nadere regels. Dit neemt niet weg dat de algemene beginselen van toepassing blijven.

Voor elk van deze procedures blijven de principes van transparantie, proportionaliteit en gelijkheid van behandeling van de ondernemers wel van toepassing.

Welke diensten?

Blijft de vraag welke diensten gekwalificeerd kunnen worden als sociale en andere specifieke diensten. Het gaat om diensten die opgenomen zijn in bijlage 3 bij de overheidsopdrachtenwet. In deze bijlage wordt verwezen naar de CPV-codes van bepaalde diensten. Een CPV-code – voluit Common Procurement Vocabulary – is een code die een aanbestedende overheid bij het uitschrijven van een opdracht moet toekennen.

De opgesomde sociale en andere specifieke diensten zijn onder andere diensten in de gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening (bijvoorbeeld diensten met betrekking tot huishoudelijke hulp en thuishulp), administratieve diensten voor onderwijs (bijvoorbeeld diensten voor het kleuter-, het lager, het middelbaar en het hoger onderwijs, maar ook EHBO-training, computerlessen, skilessen en rijlessen),  uitkeringsdiensten (zoals een ziekte-uitkering, moederschapsuitkeringen en kindergeld), diensten verleend door vakbonden en politieke organisaties, religieuze diensten, diensten door hotels en restaurants, gevangenis- en aanverwante diensten (zoals de escorte van gevangenen en reclassering); opsporings- en beveiligingsdiensten en postdiensten (zoals brievenpostdiensten en koeriersdiensten). Voor de toepassing van het uitzonderingsregime is het noodzakelijk dat de dienst overeenkomt met de specifieke CPV-code van één van de opgesomde diensten.

Team

Related news

20.10.2021 NL law
FAQ: What will change with the entry into force of the Woo compared to the Wob? An update

Short Reads - The Open Government Act (“Woo”) is to replace the Government Information (Public Access) Act (“Wob”). The Woo initiative proposal was passed in the Dutch House of Representatives in 2016; see our earlier Stibbeblog. However, the impact analysis that followed showed that the Woo as proposed was potentially impracticable for local governments. This led to amendments to the bill, which was passed by the House of Representatives on 26 January 2021. 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

20.10.2021 NL law
FAQ: Wat verandert er met de inwerkingtreding van de Woo ten opzichte van de Wob? Een update

Short Reads - De wet open overheid (“Woo”) moet de Wet openbaarheid van bestuur (“Wob”) vervangen. Al in 2016 is het initiatiefvoorstel van de Woo aangenomen in de Tweede Kamer. Hierover kon u eerder een Stibbeblog lezen. De impactanalyse die volgde toonde echter aan dat de Woo zoals voorgesteld mogelijk onuitvoerbaar was voor decentrale overheden. Dit heeft geleid tot wijzigingen in het wetsvoorstel dat op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer is aangenomen. 

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more