Short Reads

Bedrijfsgrootte is van invloed op de hoogte van de Arboboete: bij parttimers lagere boetes

Bedrijfsgrootte is van invloed op de hoogte van de Arboboete: bij par

Bedrijfsgrootte is van invloed op de hoogte van de Arboboete: bij parttimers lagere boetes

09.08.2019

Op 7 november 2018 deed de Afdeling een voor de praktijk van arboboetes belangrijke (eind)uitspraak. Zij bepaalt dat bij het bepalen van de omvang van een bedrijf of instelling onderscheid gemaakt dient te worden tussen een fulltime of parttime dienstverband. Die omvang wordt bepaald door uit te gaan van het totaal aantal medewerkers in een bedrijf of instelling op basis van een fulltime werkweek van 38 uur. Dat betekent dat afhankelijk van het aantal parttimers en de duur van hun dienstverband lagere Arboboetes zullen worden opgelegd.

De Afdeling deed eerder een tussenuitspraak in deze zaak, waarover wij een blog schreven. In dit blog belichten wij de einduitspraak vanuit bestuursrechtelijk én arbeidsrechtelijk perspectief.

Rechtsvraag: hoe bereken je de hoogte van de Arboboete op basis van de omvang van een bedrijf of instelling?

De hoogte van een boete op grond van overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet wordt op grond van het boetebeleid van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onder meer bepaald aan de hand van de omvang van een bedrijf of instelling. De bedrijfsgrootte wordt bepaald op basis van het aantal 'werknemers'. Hoe groter het aantal werknemers, hoe hoger het boetenormbedrag. De vraag die in deze zaak aan de orde was, is of bij de omvang van een bedrijf onderscheid gemaakt dient te worden tussen een fulltime of parttime dienstverband. Het beboete bedrijf in kwestie had namelijk een aantal parttimers op de loonlijst en kwam, als die dienstverbanden tot fulltime verbanden zouden worden omgerekend, op een lagere boete uit.

Aanvankelijk stelde de staatssecretaris dat het aantal parttimers niet relevant was bij de bepaling van de bedrijfsgrootte. Omdat dat standpunt onvoldoende gemotiveerd was, paste de Afdeling in de tussenuitspraak een bestuurlijke lus toe waarin de staatssecretaris werd opgedragen om ofwel haar besluit beter te motiveren danwel een nieuw besluit te nemen. De staatssecretaris besloot een nieuwe motivering te geven waarin zij terug komt op haar eerdere standpunt. Volgens haar kan het aantal parttimers wel relevant zijn voor het bepalen van de bedrijfsgrootte. Het gevolg daarvan is dat het parttime dienstverband omgerekend dient te worden naar een fulltime dienstverband. Daarbij ziet de staatssecretaris zich voor de vraag gesteld hoeveel uur een voltijds werkweek bedraagt. De staatssecretaris gaat voor de berekening van het totaal aantal medewerkers uit van een gemiddelde voltijd werkweek van 35 uur. Daarbij gaat de staatssecretaris uit van het begrip 'voltijd' van het Centraal Bureau voor de Statistiek ("CBS").

De Afdeling is het met die opvatting niet eens. Zij overweegt dat voor de berekening van het boetenormbedrag van het totaal aantal werknemers in een bedrijf uitgegaan moet worden van een 38 urige voltijd werkweek. Waarom dat het geval is, wordt niet heel duidelijk. Het CBS cijfer van 35 uur biedt volgens de Afdeling onvoldoende reden om niet uit te gaan van 38 uren als voltijd werkweek.

Arbeidsrechtelijke observaties

Vanuit arbeidsrechtelijk perspectief is de uitspraak van de Afdeling opmerkelijk.

De vraag wat als fulltime dienstverband geldt, is in het arbeidsrecht onder meer van groot belang bij het bepalen van het geldende wettelijk minimumloon. Het geldende wettelijk minimumloon is namelijk afhankelijk van het aantal uur waaruit de volledige werkweek bij de werkgever bestaat. Meestal bestaat een volledige werkweek uit 36, 38 of 40 uur. Dit verschilt per sector en blijkt doorgaans uit de toepasselijke cao of uit de arbeidsovereenkomsten die de werkgever met zijn werknemers sluit.

Het kan heel goed zijn dat in de zaak die bij de Afdeling voorlag, de werkgever inderdaad een 38-urige werkweek hanteerde. Doordat de Afdeling echter niet motiveert waarop zij de 38-urige werkweek baseert, blijft onduidelijk of een 38-urige werkweek voortaan als standaard wordt gehanteerd door de bestuursrechter of dat afwijkingen afhankelijk van de cao of arbeidsovereenkomsten toch mogelijk zijn.

Afsluiting: gevolgen voor de praktijk

Het gevolg van deze uitspraak is dat als een werkgever geconfronteerd wordt met een boete op grond van de Arbeidsomstandighedenwetgeving het relevant kan zijn om te bezien of er ook parttimers in dienst zijn. Is dat het geval, dan moet om het totaal aantal voor de boete relevante werknemers te kunnen berekenen, voor parttimers uitgegaan worden van een fulltime dienstverband van 38 uur. Het is overigens de vraag of de staatssecretaris en de bestuursrechter bij een volgende zaak altijd van een fulltime dienstverband van 38 uur per week uitgaan, gelet op de arbeidsrechtelijke observaties hierboven. Onder omstandigheden kan immers ook van een ander fulltime dienstverband (namelijk 36 of 40 uur) worden uitgegaan. Duidelijkheid daarover moet worden afgewacht. In elk geval is het boetebeleid sinds deze uitspraak op dit punt nog niet verduidelijkt, ondanks dat de staatssecretaris op haar eerdere standpunt is teruggekomen. Maar dat zal wel moeten gebeuren.

Voor een toelichting op de tussenuitspraak verwijzen wij graag naar ons blog "Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State past de bestuurlijke lus toe bij de vaststelling van de hoogte van de Arboboete. Bedrijfsgrootte is van invloed op de boetehoogte".

Team

Related news

28.02.2020
Het coronavirus en het personeel in de onderneming – overzicht van de antivirusmaatregelen

Articles - Welke (preventieve) maatregelen moet of kan de werkgever nemen? Kan de werkgever de werknemers verplichten om thuis te blijven? Moet of kan de werkgever zijn werknemers controleren? Wat zijn de mogelijk financiële gevolgen voor de werkgever? Elisabeth Matthys, Jan Proesmans en Dieter Demuynck (arbeidsrecht) formuleren een antwoord op bovenstaande vragen.

Read more

12.02.2020
Het oproepen en horen van getuigen in het bestuursrecht: hoe zit het ook al weer?

Short Reads - Het oproepen van getuigen en het horen daarvan ter zitting door de bestuursrechter heeft de Hoge Raad in zijn arrest van 15 november 2019 overzichtelijk in kaart gebracht. Dat arrest, dat door de belastingkamer in een bestuurlijke boetezaak is gewezen, is ook voor andere terreinen van het bestuursrecht van belang. Mede ook omdat het horen van getuigen buiten het fiscale bestuursrecht nog in de kinderschoenen staat. In dit bericht bespreken we daarom de mogelijkheden die er bestaan om getuigen te (laten) oproepen en hoe de bestuursrechter daarmee moet omgaan.

Read more

28.02.2020
Coronavirus et chômage

Articles - Plus un jour ne se passe sans que l’on ne parle de lui : le coronavirus (COVID-19 ou SARS-CoV-2 suivant sa nouvelle appellation). Vedette de la une des journaux depuis plusieurs semaines, la fin des vacances scolaires ce lundi et le retour de nombreux belges au travail donne des cheveux gris aux employeurs.

Read more

12.02.2020
Omgevingsrecht en mobiliteit: hoe werkt het afwijken van parkeernormen in bestemmingsplannen?

Short Reads - Op grond van artikel 3.1.2, tweede lid, Bro kan een bestemmingsplan ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening regels bevatten waarvan de uitleg bij de uitoefening van een daarbij aangegeven bevoegdheid afhankelijk wordt gesteld van beleidsregels. Van deze mogelijkheid maken gemeenteraden in hun bestemmingsplannen vaak gebruik als het gaat om parkeernormen

Read more

26.02.2020
De Wet maatschappelijke ondersteuning als proeftuin voor integrale geschilbeslechting in het bestuursrecht

Short Reads - De eerste vraag die bestuursrechtjuristen vaak stellen bij het behandelen van een nieuwe zaak is of de bestuursrechter dan wel de civiele rechter daarnaar moet kijken. Die vraagt leidt in een niet onaanzienlijk aantal gevallen tot lange deliberaties met soms ook nog eens als conclusie dat het antwoord niet duidelijk is. Daarnaast blijkt in sommige zaken dat een geschil deels bij de bestuursrechter en deels bij de civiele rechter thuishoort.

Read more

12.02.2020
Van inspraakverordening naar participatieverordening op decentraal niveau

Short Reads - De regering stelt voor om de reikwijdte van de decentrale inspraakverordeningen te vergroten naar de uitvoering en evaluatie van decentraal beleid. Dat staat in een conceptwetsvoorstel dat op 9 december 2019 ter internetconsultatie is voorgelegd. Het conceptwetsvoorstel beoogt een wijziging van onder meer de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet.

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring