Articles

Less is more? Over de Vlaamse betonstop

Less is more? Over de Vlaamse betonstop

19.12.2016 BE law

Het Witboek 'Beleidsplan Ruimte Vlaanderen' kondigt het nieuwe beleid over de ruimtelijke ontwikkeling van Vlaanderen aan. Het bewaren van open ruimte vormt hét speerpunt. Een betonstop vanaf 2040, herontwikkeling van bestaande ruimte, kernversterking en alternatieve woonvormen moeten daarbij helpen. Op een echt concrete invulling van de veelbesproken betonstop, is het nog even wachten.

Le nouveau Witboek BRV est arrivé 

Het beleid over de ruimtelijke ontwikkeling en organisatie van Vlaanderen in de komende decennia krijgt steeds meer vorm. Eind november 2016 keurde de Vlaamse Regering het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) goed. Hiermee is de tweede fase richting een beleid voor de ruimte in Vlaanderen bereikt. De eerste fase (het Groenboek) dateerde al van 2012.

Transformatiebeleid: voornaamste krachtlijnen

Eén van de belangrijkste doelstellingen in het Witboek is de omschakeling van een uitbreidingsbeleid naar een transformatiebeleid. De traditionele aanpak waarbij de open ruimte steeds verder wordt aangesneden, moet op termijn plaats ruimen voor een aanpak die het ruimtelijk rendement binnen het bestaande ruimtebeslag verhoogt.

Met andere woorden: minder versnippering en dichtere verweving.

Hierdoor zal de druk op de open ruimte in Vlaanderen verminderen en zal voldoende kwalitatieve ruimte gevrijwaard blijven voor landbouw, natuur en water. Deze functies zijn onmisbaar aangezien ze zorgen voor onder meer voedselvoorziening (landbouw), biodiversiteit, leefbaarheid en recreatie (natuur) en de beperking van overstromingsrisico’s (water).

a) Betonstop tegen 2040

Veruit het meest in de media aan bod gekomen aspect van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen, is de zogenaamde "betonstop". Het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen voorziet namelijk in een afbouw van bijkomende ruimte-inname.

De ruimte ingenomen door huisvesting, industriële en commerciële activiteiten, transportinfrastructuur enz., bedraagt momenteel 33% in Vlaanderen. 14% daarvan is ook werkelijk verhard. Dagelijks wordt er 6 hectare extra ruimte ingenomen. Aan dit tempo, bedraagt de ingenomen (maar niet noodzakelijk verharde) ruimte tegen 2050 41,5 tot 50 %.

De betonstop houdt een gefaseerd voorstel in:

  • tegen 2025 moet de bijkomende ruimte-inname dalen tot 3 ha per dag;
  • tegen 2040 moet de bijkomende ruimte-inname dalen tot 0 ha per dag.

De vraag rijst wat de implicaties van deze afbouw zijn voor gronden die momenteel een bestemming hebben die bebouwing toelaat. Hierop biedt het Witboek nog geen antwoord, zodat het daarvoor wachten is op de volgende fase in het beleidsplan.

b) Herontwikkeling van bestaande oppervlakte

Vanaf 2040 mag dus in principe geen nieuwe open ruimte worden aangesneden. Projectontwikkeling dient in de toekomst vooral te gebeuren op al gebruikte, maar onderbenutte of verouderde terreinen. Dergelijke gronden bevinden zich op bepaalde havengebieden, bedrijventerreinen of woonwijken.

Ongeveer 134.000 ha, bijna 10 % van de oppervlakte in Vlaanderen, komt in aanmerking voor herontwikkeling. Voor het verhogen van het ruimtelijk rendement van deze gebieden plant het Witboek snellere procedures, eenvoudigere regelgeving en betere instrumenten.

c) Kernontwikkeling: weg met de lintbebouwing, leve de kern

Het Witboek legt voor de doelstelling van een beter ruimtelijk rendement tevens de nadruk op het tegengaan van versnippering door een sterkere ontwikkeling van stads- en dorpskernen. Voor dorpskernen in landelijk gebied zijn het voorzieningenniveau (scholen, ziekenhuizen, buurtwinkels, enz.) en de ligging ten aanzien van knooppunten van verkeer (luchthavens, treinstations, bushaltes en zelfs fietsinfrastructuur) bepalend voor de ontwikkelingsmogelijkheden.

De bedoeling is om het voorzieningenniveau in verhouding met de zorg- en welzijnsbehoeften van de bewoners te laten ontwikkelen. Publieke voorzieningen gelden als een geïntegreerd onderdeel van (her)ontwikkelingsprogramma.

d) Moderne woonvormen voor meer ruimtelijk rendement

Ook bepaalde woonvormen kunnen bijdragen tot een beter ruimtelijk rendement. Zo zal compacter en verdicht wonen worden gestimuleerd. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan woonvormen die tegemoetkomen aan de veranderende samenstelling van de bevolking, zoals groepswonen, meer-generatie-wonen, gemeenschappelijk wonen of zorgwonen. Bovendien moet aandacht worden besteed aan woonwijken met voldoende sociale mix, met het oog op de sociale cohesie.

En nu?

Het Witboek is slechts een beleidsverklaring van de Vlaamse Regering. Voor concretere maatregelen die de visie in dit Witboek kunnen realiseren, zijn verdere stappen vereist. 

De volgende fase richting nieuw beleid over de ruimtelijke ontwikkeling is het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Dit zal bestaan uit de strategische visie en beleidskaders op de volgende vlakken:

  • ruimtelijk rendement en ruimtebeslag;
  • robuuste en samenhangende open ruimte;
  • ruimte voor energie;
  • logistiek netwerk;
  • ruimtelijke ruggengraat voor een internationaal concurrentiële economie;
  • provinciale, bovenlokale en lokale programmering.

Het is raadzaam om het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen goed op te volgen. Er komt een openbaar onderzoek waar iedereen zijn stem kan laten horen. Wellicht zal het ontwerp-Beleidsplan Ruimte Vlaanderen pas echt duidelijkheid geven over de (financiële of andere) gevolgen voor eigenaars van bebouwbare gronden. 

Op de concrete impact van de betonstop is het dus nog even wachten. De transformatieplannen klinken alvast erg ambitieus en doen een beetje aan de ruimtelijke ordening van de Noorderburen denken.

Team

Related news

14.02.2017 NL law
Gelijke kansen bij het verdelen van schaarse vergunningen

Articles - Bij de verdeling van schaarse vergunningen moeten potentiële gegadigden gelijke kansen krijgen om in een transparante procedure mee te dingen naar zo’n vergunning. In een verordening mogen beperkingen worden gesteld aan de mededinging, maar die mag daarmee niet volledig worden uitgesloten. Dit volgt uit een recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. 

Read more

15.02.2017 NL law
Implementatiewetgeving wijziging m.e.r.-richtlijn gepubliceerd: nieuwe verplichtingen en instrumenten

Short Reads - Op 13 februari jl. is de implementatiewet herziening m.e.r.-richtlijn gepubliceerd. De inwerkingtreding in de Wet milieubeheer is voorzien op precies 16 mei 2017. Dit is de uiterlijke datum blijkens de richtlijn waarop de implementatie in werking moet zijn getreden. Dit blog gaat in op enkele consequenties van de nieuwe regelgeving voor de milieueffectrapportage

Read more

08.02.2017 NL law
FAQ: Hoe te handelen bij bestuursrechtelijk toezicht?

Short Reads - De Nederlandse toezichthouders houden met grote regelmaat bestuursrechtelijk toezicht door middel van inspecties. Niet alleen de landelijke toezichthouders, zoals de Inspectie SZW of de Inspectie Leefomgeving en Transport houden bestuursrechtelijk toezicht. Ook lokale toezichthouders, zoals de gemeente, provincie of omgevingsdienst houden op deze wijze toezicht. In deze blog uit de FAQ-serie geven we een aantal praktische handvatten voor bestuursrechtelijk toezicht.

Read more

14.02.2017 NL law
Wetsvoorstel afschaffing actualiseringsplicht bestemmingsplannen: hoe nu verder met de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan?

Short Reads - Op 26 januari 2017 heeft Minister Schultz van Haegen een wetsvoorstel ingediend dat voorziet in de afschaffing van de actualiseringsplicht voor bestemmingsplannen die elektronisch raadpleegbaar zijn (op ruimtelijkeplannen.nl). Opmerkelijk is dat in de toelichting op het voorstel geen woord is gewijd aan de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. Voor gemeenten gaat dit nog een puzzeltje opleveren, als de minister niet op een aantal punten extra duidelijkheid verschaft.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy and Cookie Policy