Articles

Natuurontwikkeling en economische groei: de EU toont de weg

Natuurontwikkeling en economische groei: de EU toont de weg

27.06.2017 BE law

De Raad hecht zijn goedkeuring aan het actieplan van de Europese Commissie om tegen 2020 de biodiversiteit te verbeteren ten voordele van de mens en de economie.

Achtergrond: de Europese natuurrichtlijnen

De Europese natuurrichtlijnen (Vogelrichtlijn (1979) en de Habitatrichtlijn (1992)) beogen bij te dragen tot een duurzame ontwikkeling, waarbij, met inachtneming van de vereisten op economisch, sociaal, cultureel en regionaal gebied, het behoud van de biologische diversiteit wordt bevorderd. 

De natuurrichtlijnen hebben geleid tot het Natura 2000-netwerk, het grootste gecoördineerde netwerk ter wereld van beschermde gebieden met een grote biodiversiteit. Het netwerk bestrijkt 18 % van het land en 6 % van de zee in de Europese Unie. Dankzij de richtlijnen worden ongeveer 1500 dier- en plantensoorten en ongeveer 200 zeldzame habitattypes binnen en buiten deze beschermde gebieden beschermd. Slechts de helft van de vogels en een nog kleiner deel van de andere beschermde soorten en habitats verkeren thans in een goede staat van instandhouding.

In Vlaanderen bestrijkt het Natura 2000-netwerk ongeveer 12 % van het Vlaamse territorium en worden er 47 habitattypes (zoals droge en natte heide, beuken-, eiken of elzenbroekbossen, wandelende of stuifduinen, grotten, venen, graslanden enz.) en 109 soorten (waarvan 4 plantensoorten, 65 vogelsoorten en 38 andere diersoorten) beschermd. Vlaanderen is een van de meest dichtstbevolkte regio’s van Europa. De afgelopen jaren bleek het dan ook een hele uitdaging om het juiste evenwicht te vinden tussen natuurontwikkeling en economie. Grote infrastructuurwerken , zoals de uitbreiding van de Antwerpse Haven en de Noord-Zuid-as, vielen reeds over de Europese natuurrichtlijnen. Omgekeerd heeft de Vlaamse natuur ook te lijden onder de te hoge stikstofdeposities die vrijkomen van het verkeer, de industrie, huishoudens en de landbouw. Bijna de helft van de stikstofdepositie in het Vlaamse Gewest zijn afkomstig van buitenlandse bronnen. 

Uit de zgn. fitness check die de Europese Commissie sedert 2014 van de natuurrichtlijnen heeft uitgevoerd, blijkt dat dat de Europese regels moeilijk te begrijpen, toe te passen en te handhaven zijn (zie Fitness Check of the EU Nature Legislation).

In navolging van dit onderzoek, werkte de Europese Commissie een actieplan uit, dat zij op 27 april 2017 voorstelde. Dit actieplan moet de Europese Regio’s helpen om de biodiversiteit te beschermen en van de economische voordelen van natuurbehoud te profiteren. Dit actieplan werd door de Raad op 19 juni 2017 goedgekeurd.

Inhoud van het actieplan 

Het actieplan omvat 15 maatregelen die tussen nu en 2019 worden uitgevoerd om de Europese biodiversiteitsdoelstellingen 2020 te halen. Het gaat om de volgende maatregelen, verdeeld in vier prioriteitsgroepen:

Prioriteit A: De richtsnoeren, kennis en samenhang met bredere sociaal-economische doelstellingen verbeteren:  

  1. In alle EU-talen richtsnoeren bijwerken, ontwikkelen en actief promoten betreffende :
  1. bouwvergunningsprocedures, bescherming en beheer van soorten alsook sector-specifieke onderwerpen;
  1. de integratie van ecosysteemdiensten in besluitvorming;
  1. Een ondersteuningsmechanisme opzetten om de autoriteiten van de lidstaten te helpen de voornaamste problemen aan te pakken bij het toepassen van de vergunningsvoorschriften van de vogel- en de habitatrichtlijn voor Natura 2000 en van de regels inzake de bescherming van soorten;
  1. De kennis verbeteren, onder andere door middel van beter en efficiënter toezicht, en verzekeren dat de voor de uitvoering van de richtlijnen noodzakelijke gegevens (bv. satellietbeelden van het Copernicusprogramma) online toegankelijk zijn voor het publiek;

Prioriteit B: Politieke betrokkenheid opbouwen en de naleving verbeteren:  

  1.  Het Natura 2000-netwerk voltooien en met name lacunes in het mariene netwerk opvullen alsook voor alle gebieden de nodige beschermingsmaatregelen instellen;
  1. De nieuwe procedure voor de evaluatie van de uitvoering van het milieubeleid gebruiken voor gespecialiseerde bilaterale vergaderingen met nationale en regionale autoriteiten om goedgekeurde routekaarten te ontwikkelen om de uitvoering te verbeteren en met grondbezitters en andere belanghebbenden over problemen bij de uitvoering te overleggen;  
  1. Overheden en belanghebbenden uit verschillende lidstaten op het niveau van de biogeografische regio's samenbrengen om gemeenschappelijke problemen, waaronder grensoverschrijdende problemen, aan te pakken;
  1. Soorten- en habitatactieplannen voor de meest bedreigde soorten en natuurlijke habitats alsook platformen voor belanghebbenden betreffende de co-existentie met tot conflicten aanleiding gevende soorten (bv. grote carnivoren) verder ontwikkelen;

Prioriteit C: Meer investeringen in Natura 2000 en betere synergieën met de financieringsinstrumenten van de EU:  

  1. Investeringen in de natuur stimuleren:
  1. De lidstaten helpen hun meerjarige financiële planning voor Natura 2000 te verbeteren door hun prioritaire actiekaders bij te werken;
  1. Een verhoging met 10 % voorstellen van het LIFE-budget voor projecten die het natuurbehoud en de biodiversiteit ondersteunen, zonder dat de begrotingstoewijzing voor het LIFE-programma in zijn geheel verandert;
  1. Investeringen in natuurprojecten door de particuliere sector stimuleren;
  1. Synergieën met financiering uit hoofde van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, waaronder een doeltreffende aanwending van Natura 2000-betalingen en agro-milieu-klimaatmaatregelen, de ontwikkeling van resultaatgerichte regelingen, ondersteuning van landbouwers via bedrijfsadviesdiensten voor de landbouw, en de overdracht van innovaties en kennis via het Europees innovatiepartnerschap inzake productiviteit en duurzaamheid in de landbouw bevorderen;
  1. De kennis van financieringsmogelijkheden uit hoofde van het cohesiebeleid vergroten en de synergieën verbeteren;
  1. De synergieën met het gemeenschappelijk visserijbeleid en het geïntegreerd maritiem beleid verbeteren, onder andere door een doeltreffender gebruik van de beschikbare financieringsmogelijkheden;
  1.  Richtsnoeren verschaffen om het gebruik van groene infrastructuur te ondersteunen voor een betere connectiviteit tussen Natura 2000-gebieden; projecten omtrent op de natuur gebaseerde oplossingen ondersteunen met EU-financiering uit hoofde van het onderzoeks- en innovatiebeleid en Horizon 2020;

Prioriteit D: Betere communicatie en voorlichting en grotere betrokkenheid van burgers, belanghebbenden en gemeenschappen:

  1. De uitwisseling van kennis en de betrokkenheid van lokale en regionale autoriteiten ondersteunen door middel van een gemeenschappelijk platform met het Comité van de Regio's;
     
  2. De erkenning van goed beheer van Natura 2000-gebieden alsook bewustmakingsinitiatieven inzake de natuurrichtlijnen via desbetreffende fora ondersteunen, waarbij nieuwe technologieën en voorlichtingsactiviteiten worden aangewend, en het verband tussen het natuurlijk en het cultureel erfgoed versterken, in het bijzonder in de context van het Europees Jaar van het cultureel erfgoed (2018);
     
  3. Jongeren actief betrekken bij maatregelen in verband met maatschappelijke behoeften door hen de kans te bieden in Natura 2000-gebieden mee te werken aan natuurbescherming (Europees Solidariteitskorps).

Enkele bedenkingen  

Het actieplan moet de uitvoering van de Europese natuurrichtlijnen verbeteren, zodat het potentieel ervan ten volle kan worden benut.

De voorgestelde maatregelen zijn een stap in de goede richting, maar het globale resultaat van de fitness check blijft toch wat beneden de verwachting. De vraag rijst bijvoorbeeld waarom de verduidelijkingen, die door de Europese Commissie zelf noodzakelijk worden geacht, niet rechtstreeks in de bewuste richtlijnen zelf worden opgenomen, of waarom het 25 jaar moet duren om de richtsnoeren in alle officiële talen van de Europese Unie vertaald te krijgen. Men kan zich trouwens de vraag stellen of deze werkwijze van de Europese instellingen, waarbij onduidelijkheden in de wetgeving naderhand worden opgevuld met niet-bindende richtsnoeren (“the document reflects the views of Commission services only and it is not of a binding nature”) wel te verenigen is met het rechtszekerheidsbeginsel…

De uitdagingen van natuurontwikkeling en duurzame economische groei vergen radicalere antwoorden. De focus in de Europese natuurrichtlijnen dient te gaan naar kwaliteit in plaats van kwantiteit, naar substantie in plaats van procedure. Natuur kent geen grenzen, waardoor vaak een grensoverschrijdend beleid moet worden gevoerd; de richtljinen dienen daarvoor het kader te scheppen.  

Bovenal is natuurbescherming geen kwestie van procedurele regeltjes alleen. Minstens even belangrijk is de ingesteldheid van de burger, die zich ervan bewust moet zijn dat natuurontwikkeling ook economische voordelen heeft. Daarin moet nog meer geïnvesteerd worden. Eens de burger, en dus de consument mee is, volgt de rest vanzelf.

 

 

Alle rechten voorbehouden. De inhoud van deze publicatie werd zo nauwkeurig mogelijk samengesteld. Wij kunnen echter geen enkele garantie bieden over de nauwkeurigheid en volledigheid van de informatie die deze publicatie bevat. De in deze publicatie behandelde onderwerpen werden enkel en alleen voor informatieve doeleinden voorbereid en ter beschikking gesteld door Stibbe. Ze bevat geen juridisch of andersoortig professioneel advies en lezers mogen geen actie ondernemen op basis van de informatie in deze publicatie zonder voorafgaandelijk een raadsman te hebben geconsulteerd. Stibbe is niet aansprakelijk voor eventuele acties of beslissingen die door de lezer zijn genomen na lezen van de publicatie. Het raadplegen van deze publicatie doet geenszins een advocaat-cliënt-relatie tussen Stibbe en de lezer ontstaan. Deze publicatie dient enkel voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik is verboden.

Team

Related news

23.11.2017 EU law
The precautionary principle: outdated protection against authorized GMOs?

Articles - Member States must not - on the sole basis of the precautionary principle - adopt national emergency measures prohibiting certain authorised genetically modified organisms (GMOs). This was decided by the EU Court of Justice in the recent Fidenato case. While such a decision ensures a harmonized approach to GMO regulation, it undermines the possibility for Member States to prohibit the cultivation of already-authorized genetically modified crops for which there is no new scientific evidence.

Read more

07.11.2017 BE law
De Codextrein: hoe zit dat nu? Een stand van zaken

Articles - De Codextrein nadert het eindstation met (opnieuw) enkele extra wagonnetjes. Over de eerste reeks van extra amendementen werd het advies van de afdeling Wetgeving van de Raad van State ingewonnen. Dit alles had vandaag moeten worden besproken in de bevoegde Commissie van het Vlaams Parlement. Gelet op het laattijdig ontvangen van een tweede reeks van nieuwe amendementen (ter antwoord op de bezorgdheden van de afdeling Wetgeving van de Raad van State), werd de behandeling in de Commissie met één week uitgesteld.

Read more

14.11.2017 NL law
7 December 2017: Anna Collignon and Marleen Velthuis give a lecture about administrative and criminal enforcement action under environmental law

Speaking slot - On 7 December, lawyers Anna Collignon (administrative law) and Marleen Velthuis (criminal law) will give a lecture at the University of Amsterdam (UvA) about the possible enforcement action that companies could face under environmental law. They will  focus on the area where administrative supervision turns into a criminal investigation and provide insight into the different rules and obligations for each stage of the investigation.

Read more

25.10.2017 NL law
Afdeling bestuursrechtspraak staat administratieverplichtingen in planvoorschriften van bestemmingsplan toe als deze ruimtelijk relevant zijn

Short Reads - In een uitspraak van 16 augustus 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:2193) acht de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: "Afdeling") een planregel die bedrijven verplicht het aantal vrachtwagentransporten bij te houden aanvaardbaar. Dat is opvallend, gelet op een uitspraak van 18 december 2002 (ECLI:NL:RVS:2002:AF2122) waarin de Afdeling oordeelde dat een voorschrift dat ziet op het aantal personen dat in een kantoor werkzaam mag zijn niet thuishoort in een bestemmingsplan.

Read more

10.11.2017 BE law
Brussel hertekent stedenbouwkundig landschap (DEEL 2: VERGUNNINGEN)

Articles - Met een grondige facelift van de bestaande regels in het Brussels Wetboek Ruimtelijke Ordening (BWRO), wil het Brussels Gewest projectontwikkeling flexibeler maken en sneller doen vooruitgaan. Het Brussels parlement heeft de hervorming van het BWRO op 13 oktober 2017 goedgekeurd.  Een aantal nieuwigheden lijken overgewaaid uit de Brusselse regels inzake milieuvergunningen en uit het Vlaamse Gewest. Hierna een overzicht van hetgeen u zeker niet mag missen.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy and Cookie Policy