Short Reads

WhatsApp- en sms-berichten vallen onder Wet openbaarheid van bestuur

WhatsApp- en sms-berichten vallen onder Wet openbaarheid van bestuur

15.12.2017 NL law

De Rechtbank Midden-Nederland heeft in een uitspraak van 28 november 2017 (ECLI:NL:RBMNE:2017:5979) voor het eerst geoordeeld dat ook WhatsApp- en sms-berichten onder de reikwijdte van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vallen.

De Wob is van toepassing op documenten (art. 3 lid 1 Wob). Kern van de zaak is  of WhatsApp- en sms-berichten vallen onder de definitie van 'document' in de zin van de Wob. Een document is volgens artikel 1 aanhef en onder a Wob 'een bij een bestuursorgaan berustend schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat'. De rechtbank oordeelt dat WhatsApp- en sms-berichten aan deze definitie voldoen. Hierna worden de verschillende elementen die het documentbegrip bepalen uiteengezet en wordt weergegeven hoe de rechter daarover voor WhatsApp- en sms-berichten oordeelt.

Schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat

De rechtbank gaat allereerst in op de vraag of WhatsApp- en sms-berichten kunnen worden aangemerkt als 'schriftelijk stuk of ander materiaal dat gegevens bevat'. Die vraag beantwoordt de rechtbank  positief. Telefoongesprekken vallen niet onder de Wob. Wat is dan het verschil met WhatsApp- en sms-berichten? Volgens de rechtbank vervullen WhatsApp- en sms-berichten weliswaar dezelfde functie als telefoongesprekken, maar WhatsApp- en sms-berichten zijn, anders dan telefoongesprekken, vastgelegd. Overigens vallen schriftelijke verslagen van telefoongesprekken wel onder de Wob. Ook ziet de rechtbank geen relevant onderscheid met e-mails, die wel al onder de reikwijdte van de Wob zijn gebracht. Het 'vluchtigere' karakter van WhatsApp- en sms-berichten vergeleken met e-mails, is geen reden om daar anders over te denken. 'Alledaags gebabbel' in WhatsApp- en sms-berichten houdt geen 'bestuurlijke aangelegenheid' in en valt om die reden niet onder de Wob, aldus de rechtbank.

Bij een bestuursorgaan berustend

In de tweede plaats beoordeelt de rechtbank of WhatsApp- en sms-berichten wel bij een bestuursorgaan berusten. Ook die vraag beantwoordt de rechtbank bevestigend. Interessant is dat de rechtbank van oordeel is dat de documenten niet hoeven te staan op de harde schijf of server van het bestuursorgaan. Dat is volgens de rechtbank in de huidige tijd niet meer vol te houden. De techniek van opslaan mag dan ook niet bepalend zijn. Ook wanneer een digitaal document in de cloud is opgeslagen, berust het bij het betreffende bestuursorgaan, aldus de rechtbank.

Vervolgens maakt de rechtbank een onderscheid tussen telefoons met een abonnement op naam van het bestuursorgaan enerzijds en privételefoons van ambtenaren en bestuurders anderzijds. Alleen berichten op telefoons van de eerste categorie berusten volgens de rechtbank bij het bestuursorgaan. Dit oordeel roept enkele vragen op. Hoe moet bijvoorbeeld worden omgegaan met een privételefoon die wel door het bestuursorgaan wordt vergoed? Zou die vergoeding hier bepalend moeten zijn? En wat te denken van een WhatsApp-bericht van een wethouder of ambtenaar inhoudende een bestuurlijke aangelegenheid dat via een privételefoon wordt verstuurd. Valt deze informatie buiten de Wob enkel omdat het bericht is verzonden met een privételefoon? Dit is wel het gevolg van de rechtbankuitspraak. Zou in dit geval niet gekeken moeten worden naar de functionele relatie tussen het bestuursorgaan en (de inhoud van) het bericht? Wellicht dat in deze situatie betoogd kan worden dat de betreffende informatie bij het bestuursorgaan behoort te berusten. Daarvan lijkt in ieder geval sprake te zijn wanneer het bestuursorgaan door gebruik van privételefoons aan de verplichtingen ingevolge de Wob tracht te ontkomen (vergelijk ABRvS 16 april 2003, ECLI:NL:RVS:2003:AF7374). Het bestuursorgaan zal die informatie dan moeten verzamelen. Hetzelfde zou kunnen gelden voor e-mails vanaf een privé-account.

Voorts rijst de vraag hoe het bestuursorgaan de berichten die via een telefoon zijn verstuurd, gaat achterhalen. Hierbij rijzen netelige privacy- en arbeidsrechtelijke vragen. De rechtbank laat het bij de overweging dat het bestuursorgaan daarvoor 'een methode moet vinden'. In dit geval heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de relevante ambtenaren gevraagd of zij beschikken over informatie over de betrokken bestuurlijke aangelegenheid. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om of het bestuursorgaan rechtens toegang heeft tot de betrokken berichten. Ten slotte is voorstelbaar dat bestuursorganen beleid ontwikkelen over hoe zij omgaan met het versturen van berichten via WhatsApp en sms en dat ook implementeren in de voorwaarden waaronder de zij abonnementen afsluiten of vergoeden.

Team

Related news

23.01.2018 NL law
FAQ: wanneer is een subsidie overdraagbaar?

Short Reads - In de praktijk rijst geregeld de vraag of een subsidie overdraagbaar is. Te denken valt aan een gebouw dat wordt verkocht terwijl aan de verkopende partij een subsidie is verleend voor het realiseren van zonnepanelen op het dak van het gebouw. Kan die subsidie dan worden overgedragen aan de kopende partij? De vraag of een subsidie overdraagbaar is, wordt in deze FAQ eerst in algemene zin beantwoord en daarna specifiek voor SDE-subsidies (Stimulering Duurzame Energieproductie).

Read more

19.01.2018 NL law
Naar een bredere kring van handhavers van bestuursrechtelijke normen?

Short Reads - Zijn we op de goede weg als het gaat om wie te betrekken bij de handhaving van bestuursrechtelijke normen? Deze vraag kwam op bij lezing van twee op 13 december 2017 in Leiden met succes verdedigde proefschriften. Het ene boek, van de hand van René Hage, heeft als titel Handhaving van privaatrecht door toezichthouders. Het andere boek is getiteld De bescherming van concurrentiebelangen in het bestuursrecht en is geschreven door Jaap Wieland.

Read more

22.01.2018 NL law
Verlening omgevingsvergunning kan niet afhankelijk worden gesteld van positief advies onafhankelijke deskundige(n)

Short Reads - Vanwege de deskundigheid ter zake van bepaalde onderwerpen – te denken valt aan cultuurhistorie of archeologie – kan in de voorschriften van een bestemmingsplan worden voorgeschreven dat advies dient te worden gevraagd aan onafhankelijke deskundigen voordat een bepaalde activiteit wordt toegestaan. Deze toestemming mag echter niet afhankelijk worden gesteld aan de uitkomst van het gevraagde advies. Dit blijkt uit een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de "Afdeling") van 10 januari 2018

Read more

19.01.2018 NL law
Belangrijkste ontwikkelingen bestuursrecht en omgevingsrecht 2017 in blogs

Articles - Met de start van 2018 laten we het bestuurs- en omgevingsrechtelijk jaar 2017 achter ons. De belangrijkste gebeurtenissen van vorig jaar hebben wij gebundeld in een e-book. Aan de hand van verschillende categorieën zoals de kabinetsformatie, handhaving, ruimtelijke ordening en de Omgevingswet krijgt u een goed beeld van verschillende actuele ontwikkelingen binnen uw vakgebied. 

Read more

16.01.2018 BE law
Het instrumentendecreet: een eerste analyse

Articles - De Vlaamse regering broedt op een uitbreiding van de huidige instrumenten om projecten nog flexibeler te realiseren. Op de ministerraad van 12 januari 2018 keurden de ministers een voorontwerp van instrumentendecreet goed. Vooral de verhandelbare ontwikkelingsrechten springen in het oog. Die rechten zouden bijvoorbeeld eigenaars van een stuk grond buiten de stad, recht geven op een vergelijkbare kavel in de stad. Ook de planschadevergoeding wordt verhoogd tot 100% van de waardevermindering. Hierna een overzicht van alle geplande instrumenten.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy and Cookie Policy