Articles

Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?

Alsnog verplichting milieueffectenbeoordeling, zelfs na bouw?

Niet uitgevoerde milieueffectbeoordeling desnoods na bouw uitvoeren?

05.04.2017 BE law

De Europese Advocaat-Generaal adviseert het Hof van Justitie over de gevolgen van het gebrek aan de vereiste voorafgaandelijke milieueffectbeoordeling voor projecten die al gebouwd zijn.

De uiteindelijke beoordeling ligt nu bij het Hof, dat in het merendeel van de gevallen de Advocaat-Generaal volgt.

Een nationale lidstaat die er ten onrechte niet in slaagt om voor de aanvang van een project de milieueffecten ervan te beoordelen, moet die milieueffectbeoordeling alsnog verrichten. Dat geldt ook als het project al gebouwd is. Afhankelijk van het resultaat van de ex post milieueffectbeoordeling is een aanpassing of zelfs beëindiging van het project niet uit te sluiten, aldus de Advocaat-Generaal in een conclusie van 30 maart 2017.

Relevante feiten

In de Italiaanse provincie Macerata werden in 2012 twee biogasinstallaties met een vermogen van 999 kilowatt  vergund. Vervolgens werden beide installaties gebouwd en in gebruik genomen, zonder een voorafgaande milieueffectbeoordeling.

Regelgeving voorzag dat de installaties onder de minimumdrempel voor milieueffectbeoordeling vielen. Ze werden daarom niet vooraf aan een milieubeoordeling onderworpen.

Het Italiaanse Grondwettelijk Hof vernietigde de vergunningen voor beide installaties op grond van het gebrek aan milieueffectbeoordeling. De bevoegde instanties stelden nadien in 2014 en 2015 vast dat de beide projecten - intussen gebouwd en in exploitatie - in overeenstemming waren met de Italiaanse milieuvoorschriften.

De Italiaanse verwijzende rechter wenst nu van het Hof van Justitie te vernemen of een ten onrechte achterwege gebleven milieueffectbeoordeling alsnog kan worden verricht wanneer de betrokken installaties op grond van een later met succes aangevochten vergunning eenmaal zijn gebouwd.

Conclusie Advocaat-Generaal

De Advocaat-Generaal acht pragmatische maatregelen noodzakelijk, die echter geen omzeiling van de project-MER-richtlijn in de hand werken. 

Zij herinnert er aan dat een milieueffectbeoordeling volgens de project-MER-richtlijn en het Verdrag van Aarhus zo vroeg mogelijk moet plaatsvinden, als alle opties nog open zijn en nog een doeltreffende inspraak kan plaatsvinden. Eenmaal een installatie daarentegen al is gebouwd, zijn in de regel niet alle opties nog open. Een milieueffectbeoordeling achteraf kan dus niet alles nog goedmaken.

Als er niettemin geen voorafgaandelijke beoordeling plaatsvond, moet dit gebrek volgens de Advocaat-Generaal alsnog worden rechtgezet, los van de vraag of het project al werd gebouwd.

De milieueffectbeoordeling kan met name nog steeds een groot aantal milieueffecten – afhankelijk van de situatie misschien zelfs alle milieueffecten – van het project in kaart brengen. Wanneer zou blijken dat het project in strijd is met dwingende wettelijke vereisten, moet het overeenkomstig die vereisten worden aangepast of mogelijkerwijs zelfs worden beëindigd.

Volgende stap: arrest van Hof

Het Hof van Justitie dient zich nu over de vraag te buigen. De kans is groot dat het Hof de visie van de Advocaat-Generaal nog dit jaar bijtreedt. Het Hof hecht belang aan het doel van de milieueffectbeoordeling, namelijk het ontstaan van vervuiling of hinder van meet af aan te vermijden.

Ongetwijfeld brengt het arrest ook voor andere nationale lidstaten helderheid over de rechtsvraag omtrent ex post milieueffectbeoordelingen.

Wordt vervolgd dus.

Update juli 2017: intussen heeft het Hof van Justitie in zijn arrest van 26 juli 2017 het standpunt van de Advocaat Generaal bevestigd.

Dit artikel is mede geschreven door Pieter Vandenheede in zijn hoedanigheid van counsel bij Stibbe.

Related news

09.07.2020 NL law
Position paper: a more circular carpet industry in the Netherlands

Articles - Currently only 1-3% of European carpet waste is recycled. Together with Maurits de Munck, Ida Mae de Waal and Chris Backes (Utrecht University), Valérie van 't Lam has produced a position paper featuring recommendations for the European Commission on a more ‘circular’ carpet industry in the Netherlands. This position paper was commissioned by Excess Materials Exchange.

Read more

08.07.2020 NL law
Verwijzing naar parkeerbeleid mag niet zien op vergunningvrije gebruikswijzigingen

Short Reads - Parkeerregelingen in bestemmingsplannen kunnen een verwijzing naar beleidsregels bevatten. De toets of sprake is van voldoende parkeergelegenheid vindt dan plaats aan de hand van die beleidsregels. De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de "Afdeling") van 10 juni 2020 maakt duidelijk dat de verwijzing naar beleidsregels geen betrekking mag hebben op vergunningvrije gebruikswijzigingen.

Read more

09.07.2020 NL law
ACM geeft bedrijven meer ruimte om samen te werken voor klimaat- en milieudoelen

Short Reads - De Autoriteit Consument & Markt (ACM) wil dat Nederlandse bedrijven meer ruimte krijgen om samen te werken op het gebied van duurzaamheid. Vooral voor het bereiken van klimaatdoelen, zoals de vermindering van CO2-uitstoot, krijgen bedrijven meer mogelijkheden om onderling afspraken te maken zonder de concurrentieregels te overtreden. Dat staat in de (concept) leidraad ‘duurzaamheidsafspraken’ van de ACM.

Read more

29.06.2020 NL law
ABC-constructie bij vastgoedtransactie: verkoopbedrijf heeft afgeleid belang en is niet ontvankelijk bij bestuursrechter

Short Reads - Het zijn van ‘belanghebbende’ is een noodzakelijke voorwaarde om een ontvankelijk beroep te kunnen instellen bij de bestuursrechter (artikel 1:2 lid 1 Awb). Een persoon moet een zelfstandig en eigen belang hebben dat niet is afgeleid van een ander om als belanghebbende te kunnen worden aangemerkt. Dit is het leerstuk van afgeleid belang.

Read more