Short Reads

Hof van Justitie: vervolging van de bestuurders van een vennootschap, nadat voor dezelfde feiten de vennootschappen zijn bestraft, is niet in strijd met het ne bis in idem-beginsel

Hof van Justitie: vervolging van de bestuurders van een vennootschap, nadat voor dezelfde feiten de vennootschappen zijn bestraft, is niet in strijd met het ne bis in idem-beginsel

21.04.2017 EU law

Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie ("Hof") is geen sprake van dubbele bestraffing wanneer een bestuurder strafrechtelijk wordt vervolgd voor dezelfde feiten als waarvoor de rechtspersoon een fiscale bestraffende sanctie opgelegd heeft gekregen. Sprake is dan immers van verschillende (rechts)personen. Dit volgt uit het arrest van arrest van 5 april 2017 in een prejudiciële procedure.

Achtergrond prejudiciële vraag: strafrechtelijke vervolging na fiscale sanctie in strijd met Unierecht?

Twee bestuurders worden in Italië strafrechtelijk vervolgd, omdat zij zouden hebben nagelaten om binnen de wettelijke termijn btw te betalen. Voorafgaand aan de strafrechtelijke vervolging van de bestuurders door de belastingdienst is een aanslag en een boete opgelegd aan de vennootschappen.

Vervolgens is door de Italiaanse rechter aan het Hof de prejudiciële vraag gesteld of de nationale regeling in strijd is met het ne bis in idem-beginsel neergelegd in artikel 50 van het Handvest, voor zover die regeling strafrechtelijke vervolging toestaat, terwijl voor hetzelfde feit (dus het verzuim om btw te betalen) door de belastingdienst al een definitieve aanslag is opgelegd, vermeerderd met een bestuursrechtelijke sanctie. Artikel 50 Handvest bepaalt dat niemand opnieuw wordt berecht of gestraft in een strafrechtelijke procedure voor een strafbaar feit waarvoor hij in de Europese Unie reeds onherroepelijk is vrijgesproken of veroordeeld overeenkomstig de wet. Uit dit artikel vloeit voort dat dezelfde persoon niet meer dan één keer kan worden berecht of bestraft voor hetzelfde feit, zo overweegt het Hof.

Hof: slechts sprake van strijd met ne bis in idem-beginsel bij strafvervolging voor hetzelfde feit als het dezelfde persoon betreft

Het Hof overweegt eerst dat de in het geding zijnde nationaalrechtelijke bepalingen uitvoering geven aan Richtlijn 2006/112 en het Werkingsverdrag van de Europese Unie. Deze bepalingen vallen daarmee binnen de werkingssfeer van artikel 50 van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie ("Handvest").

Omdat in de onderhavige zaken de fiscale sancties zijn opgelegd aan twee vennootschappen en de strafvervolging is ingesteld tegen de bestuurders van die vennootschappen, lijkt volgens het Hof niet te zijn voldaan aan de toepassingsvoorwaarde van het ne bis in idem-beginsel, namelijk dat dezelfde persoon moet worden vervolgd als waaraan de sancties zijn opgelegd. Hieraan doet niet af dat de bestuurders in kwestie worden vervolgd voor feiten die zij hebben begaan als wettelijke vertegenwoordigers van vennootschappen waaraan fiscale geldboetes zijn opgelegd, aldus het Hof.

Uniforme uitleg door de Europese rechters

Het Hof geeft met dit arrest dezelfde uitleg aan het ne bis in idem-beginsel als het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ("EHRM"). Ook volgens rechtspraak van het EHRM moet het beginsel (dat tevens is neergelegd in artikel 4 van het Zevende Protocol bij het Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden) zo worden uitgelegd dat geen sprake is van schending wanneer de sancties betrekking hebben op juridisch onderscheiden natuurlijke of rechtspersonen (EHRM 20 mei 2014, ECLI:CE:ECHR:2014:0520JUD003523211).

Voor bespreking van de uitleg van de andere voorwaarden voor het ne bis in idem-beginsel door de Hoge Raad, het EHRM en het Hof verwijzen wij naar ons eerdere blog en annotatie in het tijdschrift AB.

Team

Related news

20.07.2017 NL law
Wet aanpak woonoverlast: de gedragsaanwijzing bij overlast

Short Reads - Op 1 juli 2017 is de Wet aanpak woonoverlast in werking getreden. Met deze wet hebben gemeenten een aanvullend instrument gekregen om woonoverlast effectiever aan te pakken. Burgemeesters hebben namelijk de bevoegdheid gekregen om aan veroorzakers van woonoverlast een specifieke gedragsaanwijzing op te leggen. Deze bevoegdheid is opgenomen in artikel 151d van de Gemeentewet.

Read more

18.07.2017 NL law
Voorontwerp UBO-register

Short Reads - Op 26 juni 2017 diende de Vierde Anti-witwasrichtlijn en daarmee de regeling van het UBO-register in de Nederlandse wet- en regelgeving te zijn geïmplementeerd. De wetgever heeft deze deadline niet gehaald. Het Ministerie van Financiën laat weten dat implementatie pas in de tweede helft van 2017 wordt verwacht.

Read more

18.07.2017 NL law
Registratie van bestuursverboden

Short Reads - De Wet civielrechtelijk bestuursverbod voorziet kort gezegd in de mogelijkheid voor de rechtbank om in geval van faillissement een (oud-)bestuurder of feitelijk beleidsbepaler van een rechtspersoon voor maximaal vijf jaar te verbieden een bestuursfunctie of een functie als commissaris te bekleden. De registratie van deze bestuursverboden in het handelsregister wordt uitgewerkt in een wetsvoorstel tot wijziging van de Handelsregisterwet 2007.

Read more

18.07.2017 NL law
Wettelijke verankering Corporate Governance Code

Short Reads - Op 8 december 2016 is de herziene Code gepubliceerd. Een Ontwerp besluit tot wijziging van het Vaststellingsbesluit nadere voorschriften inhoud bestuursverslag moet zorgen voor wettelijke verankering van deze Code. In het kader van de voorhangprocedure heeft de minister aankondigingen gedaan over de accountantscontrole van de corporate governance verklaring.

Read more

18.07.2017 NL law
Herziene Aandeelhoudersrechtenrichtlijn

Short Reads - Op 9 juni 2017 is de Herziene aandeelhoudersrechtenrichtlijn (2017/828/EU) (“Herziene Richtlijn”) in werking getreden. Met de Herziene Richtlijn beoogt de Europese Commissie effectieve en duurzame aandeelhoudersbetrokkenheid bij beursvennootschappen te bevorderen. De lidstaten hebben tot 10 juni 2019 de tijd om de Richtlijn te implementeren in hun nationale wet- en regelgeving.

Read more

18.07.2017 NL law
Ontwerp besluit aanwijzing organisaties van openbaar belang

Short Reads - De Minister van Financiën is voornemens om netbeheerders, woningcorporaties, grote pensioenfondsen en drie instellingen voor het wetenschapsbeleid aan te wijzen als organisatie van openbaar belang in de zin van de Wet toezicht accountantsorganisaties. De gevolgen van deze aanwijzing voor de betreffende instellingen zijn aanzienlijk.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy and Cookie Policy