Short Reads

Geen bescherming tegen geluidsoverlast zonder landelijk of lokaal vastgestelde regels?

Geen bescherming tegen geluidsoverlast zonder landelijk of lokaal vast

Geen bescherming tegen geluidsoverlast zonder landelijk of lokaal vastgestelde regels?

21.11.2016 NL law

Een gezin dat naast een muziekschool woont ondervindt overlast van de drumlessen. Het vraagt de gemeente op te treden, maar die weigert dat. Tot en met de Raad van State wordt het gezin in het ongelijk gesteld: er gelden geen regels voor onversterkt muziekgeluid, dus er is geen sprake van een overtreding. Blijft het gezin met de overlast zitten?

Casus

Appellant stelt ernstige geluidshinder te ondervinden van drumlessen die worden gegeven door de Nieuwe Muziekschool in het schoolgebouw tegenover zijn woning. Hij dient een handhavingsverzoek in bij het college van burgemeester en wethouders van Druten (hierna: het college), waarop afwijzend wordt gereageerd. Het college acht zich namelijk onbevoegd om handhavend op te treden tegen de drumlessen, omdat het Activiteitenbesluit geen normen stelt voor onversterkte muziek. Ook heeft de gemeente Druten geen regels vastgesteld bij gemeentelijke verordening voor het ten gehore brengen van onversterkte muziek.

Appellant betoogt dat het college dan handhavend moet optreden op basis van een schending van de zorgplicht door De Nieuwe Muziekschool. Ook dit  argument biedt geen soelaas voor appellant. Een overtreding van de zorgplicht is uitsluitend aan de orde in gevallen waarvoor het Activiteitenbesluit geen uitputtende regeling bevat. Geluid veroorzaakt door het ten gehore brengen van onversterkte muziek is echter volledig uitgezonderd van de geluidgrenswaarden van het Activiteitenbesluit (ingevolge artikel 2.18, eerste lid, aanhef en onder f) en dus uitputtend geregeld.

Daarom oordeelt de Raad van State dat het geluid dat wordt veroorzaakt door het drummen niet tot een overtreding leidt. Dat appellant stelt ernstige geluidshinder te ondervinden, kan er niet toe leiden dat, zonder dat zich een overtreding voordoet, tot handhavend optreden wordt overgegaan.

Rechtsvacuüm?

In dit geval kan appellant zich niet beroepen op overtreding van een publiekrechtelijke norm. Van een dergelijke norm is namelijk geen sprake: zowel het Activiteitenbesluit als de gemeentelijke verordening biedt geen regeling voor onversterkte muziek.

Je zou kunnen denken dat hierdoor sprake is van een rechtsvacuüm op het terrein van onversterkte muziek, maar dat is niet het geval. Door geen regels te stellen: (1) op landelijk niveau, heeft de Rijksoverheid dit onderwerp overgelaten aan de decentrale overheden (gemeenten), noch (2) op gemeentelijk niveau, heeft de gemeente in kwestie de keuze gemaakt geen publiekrechtelijk kader te scheppen. Van een rechtsvacuüm is dan geen sprake, omdat burgers ook zonder publiekrechtelijk kader over en weer verplicht zijn rekening met elkaar te houden.

In de hier besproken situatie staat voor het geplaagde gezin de optie open om een civiel kort geding te starten, waarbij een beroep kan worden gedaan op onrechtmatige (geluids)hinder (op grond van artikel 5:37 BW in samenhang met artikel 6:162 BW). De rechter kan worden verzocht om – kort samengevat – overlast te verbieden, op straffe van een dwangsom. Het antwoord op de vraag of sprake is van onrechtmatige hinder hangt af van de aard, de ernst en de duur van de hinder en de daardoor toegebrachte schade in verband met de verdere omstandigheden van het geval, waarbij onder meer rekening moet worden gehouden met het gewicht van de belangen die door de hinder toebrengende activiteit worden gediend en de mogelijkheid – mede gelet op de daaraan verbonden kosten – en de bereidheid om maatregelen ter voorkoming van schade te treffen (vgl. Hoge Raad 21 oktober 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT8823). Hierbij is het wel van belang dat de onrechtmatige hinder ook kan worden aangetoond, bijvoorbeeld door een geluidsopname of geluidstechnisch onderzoek. Ook kan een rechter worden verzocht om een descente (bezichtiging ter plaatse) te houden om zelf het geluid waar te nemen.

Afweging gemeenten

Gemeenten hebben de keuze om onversterkte muziek wel of niet te regelen bij gemeentelijke verordening. Met welke factoren zou een gemeente rekening kunnen houden bij het maken van deze afweging?

Allereerst moet worden gedacht aan het belang van de burger: door onversterkte muziek wel te regelen bij een verordening, wordt haar een mogelijkheid geboden om een handhavingsverzoek in te dienen bij het college van B en W en hierover te procederen bij de bestuursrechter. Die rechtsgang wordt doorgaans als laagdrempeliger en goedkoper gezien. Het te betalen griffierecht in een kort geding procedure (met betrekking tot zaken van onbepaalde waarde) bedraagt voor natuurlijke personen €288,– (ten opzichte van €168,– in het bestuursrecht) en degene die een kort geding start is verplicht om een advocaat in te schakelen (eventueel met hulp van een rechtsbijstandverzekering).

Daarnaast kan worden gedacht aan het belang van de gemeente: door een keuze te maken om onversterkte muziek wel of niet te regelen, kan zij prioriteiten stellen met betrekking tot de aspecten die zij wenst te reguleren en handhaven. Het budget van gemeenten voor toezichts- en handhavingstaken is immers per definitie beperkt.

Tot slot is er de meer principieel politieke en bijna filosofische afweging: in hoeverre moet een overheid op maatschappelijke fenomenen reageren door middel van het stellen van regels?

Conclusie

Hoewel de Drutense zaak op het eerste gezicht een rechtsvacuüm lijkt bloot te leggen, blijkt het bij nader inzien te gaan om een principiële vraag: welk recht is het meest geschikt om overlast van (in dit geval:) onversterkte muziek zoals drummen binnen de perken te houden? Die vraag zullen gemeenten onder ogen moeten zien bij het maken van de keuze of zij wel of niet overgaan tot het regelen van aspecten die worden uitgesloten in het Activiteitenbesluit.

Vindplaats uitspraak

ABRvS 2 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2881

Team

Related news

11.05.2018 BE law
Bodemattest als opschortende voorwaarde: Hof van Cassatie staat dit gedeeltelijk toe

Articles - In een arrest van 22 maart 2018 schept het Hof van Cassatie enige klaarheid over het gebruik van opschortende voorwaarden die gaan over de informatieplicht met betrekking tot de bodem van een onroerend goed. Het principe van de opschortende voorwaarde gekoppeld aan het verkrijgen van een bodemattest wordt aanvaard, maar de uitwerking dient in lijn te zijn met de doelstelling van het Bodemdecreet.

Read more

11.05.2018 NL law
Privacy in een nieuw jasje: een vergelijking van beschermingsniveau tussen de Wbp en de AVG

Articles - De AVG zal op 25 mei 2018 inwerking treden. Dit zal de privacyregelgevingaanscherpen. Door een territoriale uitbreiding van het toepassingsbereik van de regelgeving, meer focus te leggen op (verplichte) controle van naleving van de verordening voorafgaand aan een verwerking van persoonsgegevens, in combinatie met een uitgebreider arsenaal aan handhavingsinstrumenten voor de Autoriteit Persoonsgegevens, zal de bescherming van privacy voor burgers in de EU toenemen.

Read more

11.05.2018 NL law
De Afdeling neemt afscheid van het begrip marginale toetsing: een nieuwe stap richting meer rechtsbescherming?

Short Reads - Inleiding Onlangs heeft de Raad van State zijn recente jaarverslag 2017 gepubliceerd. In hoofdstuk 4 van het jaarverslag 2017 wordt ingezoomd op de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling). De Afdeling geeft in het algemene deel van de paragraaf 'Ontwikkelingen' aan dat zij afscheid heeft genomen van het begrip 'marginale toetsing' en dat zij voortaan niet meer de termen 'beoordelings- en beleidsvrijheid' gebruikt, maar beoordelings- en beleidsruimte' van bestuursorganen.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring